Colombia ước tính thiệt hại do động đất gần 10 tỷ USD

Trong bài phát biểu qua video ngày 17/8, Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella cho biết thiệt hại đối với các công trình xây dựng ước tính khoảng 7,84 tỷ USD, trong khi cơ sở hạ tầng chịu tổn thất khoảng 1,76 tỷ USD. Các số liệu ban đầu này được tổng hợp bởi một công ty tư nhân và vẫn có thể được điều chỉnh khi quá trình đánh giá tiếp tục.

Theo Tổng thống de la Espriella, gần 27.000 ngôi nhà đã bị phá hủy hoàn toàn và hơn 120.000 căn khác bị hư hại. Ông nhấn mạnh quy mô thiệt hại cho thấy mức độ nghiêm trọng đặc biệt của thảm họa. Số liệu sơ bộ của chính phủ cho thấy ít nhất 289 người đã thiệt mạng trong trận động đất, hơn 4.000 người bị thương và 143 người vẫn đang mất tích. Các lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm trong những đống đổ nát tại nhiều khu vực chịu ảnh hưởng nặng. Một đội cứu hộ Israel cho biết đã tìm thấy thêm 3 thi thể tại thành phố Cali.

Trận động đất xảy ra chỉ ít ngày sau khi ông de la Espriella nhậm chức, nhanh chóng trở thành phép thử lớn đầu tiên đối với chính quyền mới trong bối cảnh Colombia vốn đã đối mặt với nhiều sức ép về tài chính công. Theo ước tính của ngân hàng đầu tư BTG Pactual, chi phí tái thiết có thể lên tới 9,6 tỷ USD, tương đương khoảng 1,5% tổng sản phẩm trong nước của Colombia và có thể phải được phân bổ trong vòng 2-3 năm.

Ông Munir Jalil, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách khu vực Andes của BTG Pactual, nhận định Colombia chưa từng chứng kiến một thảm họa có phạm vi ảnh hưởng rộng tới nhiều địa phương như lần này. Tình hình càng phức tạp do tài chính công Colombia đã ở trạng thái chịu sức ép lớn trước khi động đất xảy ra. Chính phủ dự báo thâm hụt ngân sách năm nay có thể lên tới 7,8% tổng sản phẩm trong nước, mức tương đương thời kỳ đại dịch nhưng được đánh giá là đặc biệt cao trong bối cảnh nền kinh tế gần đạt mức toàn dụng lao động.

Bộ trưởng Tài chính Miguel Gómez cho biết chính phủ có kế hoạch ban bố tình trạng khẩn cấp kinh tế nhằm huy động thêm nguồn lực và tăng cường khả năng ứng phó. Nếu được thực hiện, biện pháp này sẽ trao cho Tổng thống quyền tạm thời ban hành một số sắc lệnh về kinh tế và thuế mà không cần chờ Quốc hội thông qua theo quy trình thông thường.

Chương trình Phát triển Liên hợp quốc, đang phối hợp với cơ quan quản lý thảm họa Colombia để đánh giá tổn thất trực tiếp bằng dữ liệu vệ tinh và khảo sát thực địa, cho biết quá trình xác định đầy đủ quy mô thiệt hại có thể mất từ 6-8 tuần. Tình hình cũng đặt dấu hỏi đối với một số cam kết cắt giảm thuế của Tổng thống de la Espriella, trong đó có kế hoạch bãi bỏ mức thuế 0,4% đối với các giao dịch tài chính, thuế tài sản cùng một số khoản thu áp dụng đối với đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến.

Trong khi đó, Colombia tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế. Ngân hàng Thế giới đã đề nghị cung cấp tài chính khẩn cấp, trong khi nhiều quốc gia Mỹ Latinh, Mỹ, châu Âu, Trung Đông và châu Á cũng đưa ra các đề nghị hỗ trợ nhân đạo.

Ngày 17/8, ca sĩ nổi tiếng Shakira, người Colombia, đã đến tỉnh Chocó ở bờ biển Thái Bình Dương - một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề - và cam kết hỗ trợ tài chính cho việc xây dựng lại các trường học. Quỹ Pies Descalzos do cô sáng lập cho biết đã nhận được cam kết đóng góp khoảng 1 triệu USD cho công tác tái thiết. Tổ chức này hoạt động tại khu vực Tây Bắc Colombia trong hơn 20 năm qua, tập trung vào xây dựng trường học và hỗ trợ giáo dục cho trẻ em, thanh thiếu niên.

Theo số liệu hiện có, hơn 2.800 trường học trên toàn Colombia bị hư hại trong trận động đất, trong đó nhiều cơ sở nằm tại Chocó, nơi tập trung đông cộng đồng người Colombia gốc Phi và người bản địa.

Công cuộc tái thiết sau động đất có thể sẽ là thách thức kéo dài nhiều năm đối với Colombia. Trước mắt, ưu tiên vẫn là tìm kiếm người mất tích, hỗ trợ người bị thương, bảo đảm nơi ở tạm thời cho người dân và khôi phục các dịch vụ thiết yếu. Tuy nhiên, về dài hạn, chính phủ sẽ phải đồng thời giải quyết bài toán tái thiết cơ sở hạ tầng, ổn định tài khóa và duy trì niềm tin của nhà đầu tư trong bối cảnh nguồn lực ngân sách ngày càng chịu nhiều sức ép.