Công nghiệp văn hóa và cơ hội đối thoại với thế giới bằng tầm nhìn mới cùng sức mạnh nội sinh

Điểm nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển, thể hiện ở việc khẳng định vai trò trụ cột của văn hóa trong chiến lược phát triển quốc gia, coi đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững, cho tương lai của dân tộc. Công nghiệp văn hóa không chỉ được nhìn nhận như lĩnh vực sáng tạo thuần túy, mà còn là ngành kinh tế có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao, đóng góp vào tăng trưởng GDP và nâng cao "sức mạnh mềm" quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập.

Trong chiến lược này, âm nhạc - đặc biệt là các mô hình sản xuất chuyên nghiệp, có khả năng xuất khẩu nội dung - được xem đóng vai trò quan trọng và đang có những bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian qua. Tuy nhiên, thị trường V-Pop hiện vẫn thiếu những hệ sinh thái vận hành bài bản, có khả năng phát triển nghệ sĩ theo hướng dài hạn và cạnh tranh quốc tế.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong: "Âm nhạc Việt không thiếu những thành công, nhưng các thành công đó vẫn còn rời rạc. Điều chúng ta cần là một chuẩn chung - không chỉ về kỹ thuật mà còn là khả năng đối thoại với thế giới". Theo anh, việc định hình một tiêu chuẩn chung sẽ giúp các sản phẩm âm nhạc Việt không chỉ đạt chất lượng quốc tế mà còn có khả năng tạo ra bản sắc riêng, bền vững. Đó cũng là lý do Nguyễn Hải Phong đồng ý đảm nhận vị trí Giám đốc âm nhạc của một liên doanh âm nhạc giữa đơn vị sản xuất các nội dung âm nhạc được khán giả đặc biệt quan tâm như Anh trai vượt ngàn chông gai, Chị đẹp đạp gió rẽ sóng, Tân binh toàn năng với thương hiệu toàn cầu của Sony Music Entertainment. Theo nhạc sĩ, việc tích hợp toàn bộ chuỗi giá trị - từ đào tạo, sản xuất đến phân phối toàn cầu - không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm, mà còn mở ra khả năng đưa âm nhạc Việt tiếp cận thị trường quốc tế một cách hệ thống.

Còn theo góc nhìn của ông Lê Vũ Quang Đức - tốt nghiệp thạc sĩ ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo tại Đại học Sussex (Vương quốc Anh): Một mô hình công nghiệp văn hóa thành công phải hội tụ ba yếu tố: bản sắc văn hóa, năng lực sáng tạo và khả năng thương mại hóa. Ví dụ, một dự án điện ảnh có thể kết nối với du lịch địa phương, âm nhạc, thời trang và nội dung số. Khi bộ phim thành công, khán giả không chỉ xem phim mà còn muốn đến địa điểm quay, nghe nhạc phim, mua sản phẩm liên quan. Đó chính là cách nhiều quốc gia đã biến văn hóa thành chuỗi giá trị kinh tế. Nếu Việt Nam xây dựng được những mô hình như vậy, công nghiệp văn hóa không chỉ tạo ra doanh thu mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia và tăng "sức mạnh mềm" của đất nước.

Tại lễ kỷ niệm 73 năm Ngày Điện ảnh Cách mạng Việt Nam ngày 15/3/2026, PSG.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, cho biết: "Văn hóa đã trở thành một trong những lĩnh vực được Đảng và Nhà nước quan tâm, tạo mọi điều kiện để phát triển ngang tầm với chính trị - kinh tế - xã hội. Trong bức tranh chung này, điện ảnh rõ ràng là một mũi nhọn”.

Theo thống kê, năm 2025, doanh thu phòng vé Việt Nam đạt gần 5.600 tỷ đồng với hơn 70 triệu lượt vé bán ra, tăng lần lượt 24% và 29% so với năm 2024. So với thời điểm trước dịch năm 2019, doanh thu của toàn thị trường đã tăng hơn 35%. Đáng chú ý, năm 2025 có đến 9 phim Việt vượt được mốc doanh thu phòng vé 100 tỷ đồng, trong đó Mưa đỏ lập kỷ lục với hơn 700 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tỷ trọng phim Việt ra rạp đã có sự đảo chiều đáng kể so với phim ngoại nhập kể từ năm 2023. Trong năm 2025, thị phần phim Việt chiếm đến 62% tổng số phim ra rạp, đóng vai trò là đầu tàu thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận cho các cụm rạp trong nước. Phim Việt không chỉ mở rộng quy mô số lượng mà còn nâng cao mặt bằng doanh thu chung của toàn ngành. Tổng doanh thu phim Việt năm 2025 tương đương với doanh thu của toàn thị trường điện ảnh trong nước năm 2018.

Bức tranh nhiều điểm sáng ấy của điện ảnh quốc nội có thể nói đã truyền thêm sự tự tin, quyết tâm cho các nhà làm phim mạnh dạn theo đuổi việc thực hiện những "giấc mơ mới", không chỉ làm tốt việc phục vụ khán giả trong nước mà còn có thể định vị dấu ấn Việt trên bản đồ điện ảnh thế giới ở tương lai không xa.

Chẳng hạn như dự án điện ảnh Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ Vua Đinh, mang theo kỳ vọng từ phía đơn vị sản xuất như là bước đi đầu tiên trong định hướng xây dựng một hệ sinh thái điện ảnh (IP) về các anh hùng dân tộc Việt Nam - nơi lịch sử không chỉ được nhắc lại như ký ức, mà được tái hiện bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, với sự trân trọng dành cho giá trị dân tộc và niềm tự hào về cội nguồn.

Trước khi hé lộ với công chúng Việt, dự án Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ Vua Đinh cũng từng được quảng bá tại LHP Busan (Hàn Quốc) với điểm nhấn đáng chú ý ở chất liệu nội dung, tầm nhìn, định hướng phát triển IP về các anh hùng dân tộc. Ngoài ra dự án còn có sự chung tay của đông đảo các chuyên gia về lịch sử, văn hóa, thiết kế, tạo hình... để hứa hẹn mang tới tác phẩm điện ảnh xứng tầm khi ra mắt dịp Tết Độc lập 2/9/2026.

Năm 2026 hứa hẹn sẽ tiếp tục là năm thắng lớn của phim Việt, thậm chí có thể xác lập về kỷ lục số lượng phim Việt ra rạp. Trong đó đáng chú ý là xu hướng phim nguyên gốc, phim phát triển từ sức mạnh nội sinh từ lịch sử, từ truyền thống, văn hóa, đời sống... của con người Việt Nam.

Có nhiều lý do để chờ đợi rằng, trong số này sẽ có những ứng cử viên phù hợp để tiếp tục mang theo hy vọng ghi danh điện ảnh Việt ở những liên hoan phim, những giải thưởng uy tín, trên thị trường quốc tế, nối dài một số thành công đáng khích lệ trước đó.