Đan Mạch tổ chức bầu cử Quốc hội trước thời hạn

Kết quả thăm dò sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa ngày 24/3 cho thấy đảng của Thủ tướng Đan Mạch Mette Fredericksen có thể ghi nhận kết quả kém khả quan trong cuộc tổng tuyển cử sớm, diễn ra sau giai đoạn khủng hoảng ngoại giao liên quan đến tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Greenland.

Theo khảo sát do Viện nghiên cứu Megafon thực hiện cho kênh TV2, cả 3 đảng trong liên minh cầm quyền đều có nguy cơ mất ghế, trong khi hai khối cánh tả và cánh hữu đều khó đạt đa số trong Quốc hội.

Nếu kịch bản này xảy ra, Ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen, cựu Thủ tướng và là lãnh đạo đảng Ôn hòa Moderates, có thể trở thành nhân tố quyết định trong việc thành lập chính phủ mới. Qua đó quyết định liệu bà Frederiksen có thể tiếp tục nhiệm kỳ thứ 3 tại quốc gia thành viên Liên minh châu Âu và NATO với khoảng 6 triệu dân hay không.

Bà Frederiksen, 48 tuổi, được biết đến với lập trường ủng hộ mạnh mẽ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, đồng thời theo đuổi chính sách nhập cư chặt chẽ - xu hướng đã trở thành đặc trưng trong chính trị Đan Mạch.

Thăm dò cho thấy đảng Dân chủ Xã hội trung tả của bà vẫn là đảng lớn nhất với khoảng 21% số phiếu, nhưng thấp hơn đáng kể so với mức 27,5% trong cuộc bầu cử năm 2022.

Thủ tướng Frederiksen đã kêu gọi bầu cử sớm từ tháng 2, sớm hơn vài tháng so với thời hạn, được cho là nhằm tận dụng hình ảnh cứng rắn trong cuộc đối đầu với Mỹ liên quan đến Greenland, khi bà vận động các đồng minh châu Âu ủng hộ Đan Mạch. Tuy nhiên, sự ủng hộ dành cho chính phủ đã suy giảm trước đó do chi phí sinh hoạt tăng cao, cùng với các vấn đề như lương hưu và khả năng áp thuế tài sản, trở thành chủ đề chính trong chiến dịch tranh cử.

Nghị sĩ Morten Klessen của đảng Dân chủ Xã hội cho rằng chính phủ đã làm tốt nhiệm vụ, nhưng thừa nhận sự tập trung vào các vấn đề đối ngoại, đặc biệt là Ukraine, có thể khiến liên minh mất bớt sự ủng hộ trong nước. Ông lập luận rằng: "Chúng ta cần bà Mette Frederiksen ở châu Âu vì sự đoàn kết chung".

Không đảng nào được dự đoán có thể giành đa số tuyệt đối. Hệ thống bầu cử theo tỷ lệ của Đan Mạch thường dẫn tới các chính phủ liên minh, được hình thành sau nhiều tuần đàm phán giữa các đảng thuộc khối "đỏ" cánh tả hoặc "xanh" cánh hữu.

Chính phủ sắp mãn nhiệm của bà Frederiksen là chính phủ hiếm hoi trong nhiều thập kỷ kết hợp các đảng từ cả hai phía chính trị.

Bà Caroline Stage Olsen, ứng viên của đảng Moderates, cho rằng phần lớn cử tri mong muốn một chính phủ tập trung vào trọng tâm, nhấn mạnh trong bối cảnh khó khăn, các đảng cần hợp tác thay vì đối đầu.

Hai ứng viên trung hữu đang nỗ lực thay thế bà Frederiksen gồm Bộ trưởng Quốc phòng Troels Lund Poulsen của đảng Tự do (Venstre) - thành viên trong chính phủ hiện tại - và ông Alex Vanopslagh, 34 tuổi, lãnh đạo đảng Liên minh Tự do đối lập, người kêu gọi giảm thuế, giảm thủ tục hành chính và xem xét sử dụng điện hạt nhân.

Trong khi đó, đảng Nhân dân Đan Mạch với lập trường chống nhập cư được dự báo có sự cải thiện đáng kể so với kết quả năm 2022.

Dù từng chiếm nhiều sự chú ý của chính phủ, vấn đề Greenland không phải chủ đề lớn trong chiến dịch tranh cử do các đảng có quan điểm tương đối thống nhất về vị thế của vùng lãnh thổ này trong Vương quốc Đan Mạch.

Tháng 1, bà Frederiksen từng cảnh báo việc Mỹ kiểm soát Greenland có thể đồng nghĩa với sự kết thúc của NATO, nhưng căng thẳng hiện đã lắng xuống sau khi Washington rút lại đe dọa áp thuế với Đan Mạch và các nước châu Âu phản đối kế hoạch này.

Mỹ, Đan Mạch và Greenland sau đó đã bắt đầu các cuộc thảo luận kỹ thuật về thỏa thuận an ninh tại Bắc Cực.

Quốc hội Đan Mạch gồm 179 ghế, trong đó 175 ghế thuộc về đại diện từ Đan Mạch, 2 ghế từ Greenland và 2 ghế từ quần đảo Faroe. Hơn 4,3 triệu cử tri đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu.