Đạo diễn Lee Chang Dong: Hàn Quốc đang bị ảo tưởng bởi hiệu ứng Parasite

Oscar vẫn là thử thách lớn

Theo đạo diễn Lee Chang Dong, chiến thắng lịch sử của Parasite tại Oscar 2020 đã khiến công chúng đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng chinh phục Hollywood của các tác phẩm Hàn Quốc. "Chúng ta đang bị ảo tưởng bởi hiệu ứng Parasite". Theo ông, một thành công vang dội như Parasite khó có thể lặp lại trong thời gian ngắn.

Ra mắt năm 2019, Parasite tạo nên cột mốc lịch sử khi giành bốn tượng vàng Oscar, trong đó có hai hạng mục quan trọng là Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất. Chiến thắng này không chỉ đưa tên tuổi Bong Joon Ho lên một tầm cao mới mà còn góp phần thay đổi cách thế giới nhìn nhận điện ảnh Hàn Quốc. Đạo diễn Lee Chang Dong cho rằng thành công của một tác phẩm không đồng nghĩa với việc những rào cản đối với điện ảnh châu Á đã hoàn toàn biến mất.

Theo ông, dù Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ đã có nhiều thay đổi nhằm tăng cường tính đa dạng cơ hội giành chiến thắng tại Oscar vẫn không dễ dàng đối với những nhà làm phim ngoài thị trường điện ảnh Hoa Kỳ và châu Âu.

Những chia sẻ của Lee Chang Dong nhận được sự chú ý khi tác phẩm mới nhất của ông, Possible Love, được Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc lựa chọn đại diện quốc gia tham gia cuộc đua Oscar ở hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất. Trước đó, bộ phim đã tạo được tiếng vang tại Liên hoan phim Venice khi giúp Lee Chang Dong giành giải Sư tử bạc. Thành tích này càng khiến giới quan sát kỳ vọng tác phẩm có thể tiến xa trong mùa giải thưởng điện ảnh sắp tới.

Nghịch lý phía sau "Possible Love"

Đạo diễn thừa nhận việc hợp tác với Netflix đã tạo điều kiện thuận lợi hơn đáng kể so với những dự án trước đây. Nguồn lực tài chính dồi dào giúp đoàn phim giảm bớt áp lực sản xuất, dù tiến độ thực hiện vẫn khá gấp rút. "Chúng tôi thiếu thời gian, nhưng không thiếu tiền", ông chia sẻ.

Lee Chang Dong thậm chí cho rằng Possible Love là một trong những bộ phim có quá trình thực hiện nhẹ nhàng hơn so với các tác phẩm trước của mình. Ông cũng cảm nhận bản thân trở nên tự do hơn trong cách tiếp cận điện ảnh khi bước sang tuổi 72.

Tuy nhiên, nhà làm phim kì cựu cũng nhìn nhận sự mâu thuẫn trong chính lựa chọn của mình. Possible Love là bộ phim đặt ra những câu hỏi về tác động của chủ nghĩa tư bản đối với đời sống con người, nhưng lại được thực hiện nhờ nguồn tài chính từ một tập đoàn giải trí lớn. "Tôi cũng không thể làm phim mà không có tiềm lực kinh tế", ông thừa nhận.

Theo Lee Chang Dong, điều mà ông luôn tìm kiếm là cách duy trì tiếng nói và quan điểm nghệ thuật độc lập khi phải chịu sức ép từ nhà đầu tư. Chính những trăn trở đó cũng trở thành một phần quan trọng trong nội dung của Possible Love.

Bộ phim xoay quanh Ho Seok (Sul Kyung Gu) và người vợ Mi Ok (Jeon Do Yeon), một cặp vợ chồng lao động phải đối diện với những khủng hoảng sau khi Ho Seok mất việc trong một đợt sa thải hàng loạt. Câu chuyện của họ thu hút sự quan tâm của Ye Ji (Cho Yeo Jeong), một nữ đạo diễn phim tài liệu xuất thân từ tầng lớp giàu có. Dù kết hôn với một người đàn ông làm trong lĩnh vực tài chính, Ye Ji vẫn quyết tâm tự tìm kinh phí để ghi lại những trải nghiệm của Ho Seok và Mi Ok. 

Lee Chang Dong cho biết ý tưởng bộ phim bắt nguồn từ những cuộc trò chuyện thực tế giữa ông với những người lao động bị sa thải và gia đình họ. Ban đầu, ông chỉ mong muốn đưa cuộc sống và nỗi đau của những con người này lên màn ảnh. Tuy nhiên, càng tiếp xúc sâu với các nhân vật ngoài đời thực, đạo diễn càng nhận ra một vấn đề phức tạp hơn: Liệu người làm nghệ thuật có quyền kể lại nỗi đau của người khác khi chính mình chưa từng trải qua hoàn cảnh tương tự? "Tôi không phải là một trong số họ. Liệu tôi có thể nói thay cho họ không? Như vậy có trung thực không?", ông đặt câu hỏi.

Sự băn khoăn này khiến Lee Chang Dong thay đổi cách tiếp cận tác phẩm. Thay vì xây dựng một câu chuyện theo cấu trúc kịch tính thông thường, ông lựa chọn để nhân vật và những trải nghiệm của họ giữ vai trò trung tâm. Đạo diễn tiết lộ cảnh kết thúc là chi tiết hiếm hoi được ông xác định ngay từ đầu. Những diễn biến còn lại được phát triển theo hướng tôn trọng tính chân thực trong đời sống và cảm xúc của nhân vật.

Dù chưa tìm được lời giải trọn vẹn, nhà làm phim vẫn tin tưởng vào khả năng chữa lành và kết nối của điện ảnh. Ông dẫn chứng một phân cảnh trong đó Ho Seok có thể bộc lộ trước ống kính những cảm xúc không thể diễn đạt trong các buổi trị liệu tâm lý. "Có lẽ đó là điều mà chỉ có điện ảnh mới có thể làm được", Lee Chang Dong chia sẻ.

Vị đạo diễn kỳ cựu cho rằng, điện ảnh không nhất thiết phải đưa ra câu trả lời cho mọi vấn đề xã hội. Đôi khi, giá trị của một tác phẩm nằm ở khả năng khiến khán giả suy nghĩ sâu sắc hơn về những điều vốn bị bỏ qua.