ĐBQH: Sớm có chính sách tiền lương để cán bộ xã, phường yên tâm công tác

Chiều 20/4, thảo luận kinh tế - xã hội tại Quốc hội, liên quan đến thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) cho biết, qua một năm thực hiện có thể khẳng định mô hình chính quyền mới đã đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ tốt cho người dân.

Từ thực tiễn tại địa phương, đại biểu nhất trí cao trước chỉ đạo của Chính phủ về việc tận dụng hiệu quả công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có, hạn chế tối đa xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới. Tuy nhiên qua rà soát ở địa phương, theo đại biểu đoàn Thái Nguyên, còn nhiều xã ở khu vực miền núi được hợp nhất từ 2 đến 3 đơn vị hành chính. Việc thực hiện sắp xếp trụ sở làm việc chưa thực sự hiệu quả.

“Hiện nay có những trụ sở xã của Đảng ủy, HĐND, UBND được bố trí ở 2 đến 3 nơi làm việc cách nhau hơn 10km. Do đó đề nghị Chính phủ có cơ chế riêng, đặc thù để các xã khu vực miền núi được bố trí xây dựng trụ sở làm việc phù hợp với quy hoạch, đảm bảo để hệ thống bộ máy hoạt động có hiệu quả hơn”, đại biểu Hà Sỹ Huân kiến nghị.

Cũng theo đại biểu, sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện, đội ngũ cán bộ công chức cấp xã chính là lực lượng chủ đạo trong việc thực hiện hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho chính quyền cơ sở. Cấp xã là cấp trực tiếp giải quyết công việc cho người dân, mọi quyết định đều tác động trực tiếp đến quyền lợi và lợi ích của người dân.

Theo đại biểu, công chức cấp xã không chỉ làm việc theo mô hình chuyên sâu một lĩnh vực mà chuyển sang làm đa lĩnh vực, đa nhiệm vụ. Đại biểu nêu một Trưởng phòng kinh tế - hạ tầng hoặc Trưởng phòng hạ tầng - đô thị hoặc Trưởng phòng văn hóa - xã hội phải tham mưu nhiều việc, nhiều nhiệm vụ của 6 hoặc 7 sở, ngành, lĩnh vực.

Điều này đã làm gia tăng áp lực khá lớn về trách nhiệm pháp lý đòi hỏi công chức, lãnh đạo phải đáp ứng năng lực chuyên môn nghiệp vụ toàn diện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tuy nhiên, đại biểu nêu thực tế mức phụ cấp chức vụ của cán bộ, công chức cấp xã hiện nay còn thấp, chưa xứng đáng với tính chất công việc của họ đang đảm nhiệm và có khoảng cách khá xa so với mức phụ cấp của công chức quản lý cấp tỉnh.

Đại biểu nêu ví dụ, trưởng phòng cấp xã, phường được hưởng phụ cấp là 0,25, cấp phó phòng là 0,15. Đối với cấp tỉnh thì trưởng phòng là phụ cấp là 0,5, phó phòng là 0,3 lần mức lương cơ sở. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ có đánh giá tổng thể về chế độ chính sách tiền lương, phụ cấp đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, phường và sớm có giải pháp đồng bộ để họ yên tâm công tác, góp phần nâng cao hiệu lực hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở trong giai đoạn tới.

Tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng giữ nguyên tư duy xin - cho

Cũng liên quan đến nội dung xử lý thủ tục hành chính, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đại biểu đoàn Nghệ An) đánh giá thời gian qua, quá trình cải cách thủ tục hành chính cũng đã có những chuyển biến rõ rệt.

Theo báo cáo, Chính phủ và các bộ, cơ quan ngang bộ đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa khoảng 63% thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất, kinh doanh; dự kiến rút ngắn được khoảng 32% thời gian và giảm khoảng 40% chi phí tuân thủ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Hiếu cho rằng, thực tiễn cho thấy công cuộc cải cách thủ tục hành chính vẫn còn những tồn tại, hạn chế.

Trước hết, hiện vẫn còn nhiều thủ tục hành chính phiền hà, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Theo Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2024, vẫn có gần 24% doanh nghiệp phải dành hơn 10% thời gian làm việc để tìm hiểu và thực hiện các quy định về thủ tục hành chính. Điều đó cho thấy các quy định về thủ tục hành chính vẫn còn chưa rõ ràng, khó tiếp cận. Bên cạnh đó, nhiều báo cáo nghiên cứu cũng cho thấy các Cổng dịch vụ công cấp tỉnh vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế ở mức độ tiếp cận như giao diện không tối ưu, việc nhập thông tin phải chỉnh lý nhiều lần, hoặc vẫn có thủ tục vẫn yêu cầu song song tài liệu giấy và tài liệu điện tử.

Tồn tại thứ hai là còn nhiều nút thắt trong các thủ tục hành chính có tính chất liên ngành. Các thủ tục liên ngành liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính vẫn còn nhiều vướng mắc mang tính cấu trúc, dẫn đến thời gian thẩm định kéo dài. Theo phản ánh của một số nhà đầu tư, có những dự án phải mất nhiều năm chỉ để hoàn thành thủ tục ban đầu, thậm chí là có những dự án bế tắc, không thể triển khai, gây lãng phí nguồn lực rất lớn.

Tồn tại thứ ba là việc chuyển đổi số còn chậm và thiếu đồng bộ. Theo báo cáo của Chính phủ, một số cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành quan trọng vẫn chưa được hoàn thành theo lộ trình đã đặt ra. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu còn chậm và thiếu liên thông. Cơ sở vật chất và điều kiện chuyển đổi số tại một số địa phương còn chưa bảo đảm, năng lực số của một bộ phận cán bộ và người dân còn thấp, khiến hiệu quả chuyển đổi số thủ tục hành chính chưa đạt kỳ vọng.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng, những hạn chế nêu trên có tác động rất cụ thể và trực tiếp đến nền kinh tế. Đặc biệt, thủ tục kéo dài, chi phí tuân thủ cao cũng chính là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tăng năng suất lao động tổng hợp của nền kinh tế, là một trong hai chỉ tiêu mà chúng ta không đạt trong nhiệm kỳ vừa qua.

“Cần xác định đơn giản hóa thủ tục hành chính không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là giải pháp trọng tâm để khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin thị trường. Cách đặt vấn đề này rất quan trọng, chuyển trọng tâm từ làm cho gọn quy trình sang giải phóng nguồn lực cho phát triển”, đại biểu đoàn Nghệ An nêu quan điểm.

Từ thực trạng trên, đại biểu Hoàng Minh Hiếu đề nghị Chính phủ tiếp tục quyết liệt hơn trong việc cải cách thủ tục hành chính.

Cụ thể, cần chuyển mạnh từ đơn giản hóa sang cắt giảm thực chất. Theo đó, cần rà soát để phân định rõ: thủ tục nào còn cần thiết thì đơn giản hóa; thủ tục nào lỗi thời thì bãi bỏ.

“Thủ tục nào có thể thay tiền kiểm bằng hậu kiểm thì nhất thiết phải chuyển đổi để tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng giữ nguyên tư duy xin – cho”, đại biểu Hiếu nêu ý kiến.

Ngoài ra cần xây dựng bộ chỉ số cụ thể để đánh giá về thủ tục hành chính, trên cơ sở lấy kết quả thực tế làm thước đo, tránh hình thức. Thay vì chỉ báo cáo số lượng thủ tục đã cắt giảm, đề nghị cần đánh giá dựa trên thời gian thực tế hoàn thành thủ tục; số lần phải đi lại của người dân; chi phí tuân thủ thực tế…

Cùng với đó cần thúc đẩy số hóa đi kèm thiết kế lại quy trình, thủ tục. Chuyển đổi số hành chính không phải là đưa hồ sơ giấy lên mạng mà phải thiết kế lại quy trình để phù hợp với môi trường số, để tạo thuận lợi thực chất cho người dân, ví dụ như thủ tục hành chính phi địa giới hành chính, thủ tục hành chính chủ động…