Theo báo cáo của Cục Quản lý đê điều và phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tình trạng sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang diễn biến rất nghiêm trọng, nhiều vấn đề đã vượt mức dự báo.
Cà Mau là một trong những tỉnh có tốc độ sụt lún nhanh ở ĐBSCL. (Ảnh: NLĐ)
Kết quả các nghiên cứu chỉ ra, hầu hết khu vực ĐBSCL đều xảy ra sụt lún với mức từ 0,5-3 cm/năm; riêng vùng ven biển lún từ 1,5-2,5 cm/năm, nhiều nơi trên 2,5 cm/năm. Mức độ sụt lún tại vùng ĐBSCL trong vòng 5 năm gần đây dao động từ dưới 5 cm đến trên 10 cm.
Về sạt lở, từ năm 2016 đến nay, toàn vùng xuất hiện 812 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 1.210 km. Trong số này có 315 điểm đặc biệt nguy hiểm với chiều dài 619 km, đe dọa trực tiếp đê điều, khu dân cư và hạ tầng quan trọng, đồng thời gây mất đất và rừng ngập mặn nghiêm trọng.
Ngập úng do triều cường cũng gia tăng mạnh cả về diện tích lẫn độ sâu. Theo Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, độ ngập sâu trung bình hiện ở mức 0,2-0,4 m, tăng khoảng 5-6% so với 10 năm trước. Một số khu vực tại TP Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long ngập sâu tới 0,6-0,7 m. Thời gian ngập thường kéo dài từ 2-4 giờ mỗi đợt triều cường; riêng tại Cần Thơ kéo dài 4-6 giờ và có thể lên tới 10-12 giờ nếu triều cường kết hợp mưa lớn.
Tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn cũng diễn biến ngày càng khốc liệt. Do thay đổi dòng chảy từ thượng nguồn, xâm nhập mặn hiện xuất hiện sớm hơn từ 1-1,5 tháng so với trước năm 2013. Trong 10 năm gần đây, ĐBSCL đã trải qua hai đợt hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng nhất lịch sử là mùa khô 2015-2016 với ranh mặn 4 g/l xâm nhập sâu 60-73 km và mùa khô 2019-2020 với ranh mặn 4 g/l xâm nhập sâu 70-80 km.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, giai đoạn 2026-2030 sẽ triển khai 8 dự án trọng điểm với tổng kinh phí 32.593 tỷ đồng. Hiện các dự án đang được chuẩn bị đầu tư để sớm triển khai trên toàn vùng ĐBSCL.
Trong đó, Cà Mau sẽ xây dựng hệ thống công trình kiểm soát, điều tiết nguồn nước vùng phía Nam Quốc lộ 1A. Công trình có nhiệm vụ điều tiết nguồn nước ngọt từ vùng Bắc Quốc lộ 1A về khu vực Nam Quốc lộ 1A, phục vụ nuôi trồng thủy sản mùa khô cho khoảng 43.000 ha thuộc TP. Bạc Liêu và huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu (cũ), đồng thời phục vụ vùng sản xuất lúa - tôm ven kênh Cà Mau - Bạc Liêu với diện tích khoảng 10.400 ha.
Tại TP Cần Thơ, dự án công trình kiểm soát nguồn nước bờ Nam sông Hậu giai đoạn 2 sẽ được triển khai nhằm khép kín hệ thống thủy lợi, điều tiết nguồn nước cho khoảng 70.000 ha khu vực Nam sông Hậu và Bắc kênh Phụng Hiệp; góp phần giảm ngập úng do triều cường, tăng khả năng luân chuyển dòng chảy và phục vụ giao thông thủy.
TP Cần Thơ cũng sẽ triển khai dự án chống ngập úng, sạt lở, thích ứng biến đổi khí hậu khu vực phía Nam sông Hậu, gồm xây dựng 3 cống âu thuyền Ô Môn, Trà Nóc, Bình Thủy cùng các công trình phụ trợ khác.
Tại Vĩnh Long, dự án cải thiện hệ thống thủy lợi ven biển sẽ được triển khai nhằm khép kín hệ thống thủy lợi, kiểm soát nguồn nước phục vụ sản xuất khu vực Bắc Bến Tre và một phần Nam Bến Tre (trước đây). Một dự án khác là xây dựng đồng bộ hệ thống kiểm soát nguồn nước khu vực Nam Bến Tre, từng bước hoàn thiện hệ thống thủy lợi vùng ngọt hóa, bảo đảm nguồn nước tưới ổn định cho khoảng 24.000 ha cây ăn trái và hoa kiểng.
Ngoài ra, tỉnh Cà Mau sẽ triển khai cụm công trình Tắc Thủ và các công trình thủy lợi ven biển Tây; đồng thời Cà Mau, Vĩnh Long và TP Cần Thơ sẽ nâng cấp hệ thống đê biển Đông, đê biển Tây. Một dự án quy mô lớn khác là chương trình chống chịu khí hậu và chuyển đổi tổng hợp vùng ĐBSCL sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới và viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Australia (WB11).
Bình luận (0)