Đề xuất xét duyệt mua nhà ở xã hội qua ứng dụng VNeID

Số liệu mới nhất từ Bộ Xây dựng cho thấy, đến nay, cả nước có 947 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai xây dựng, tương đương khoảng 91% mục tiêu Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, số căn hộ hoàn thành vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn về nhà có giá từ 1 đến 2 tỷ đồng trên thị trường hiện nay, nhất là tại các thành phố lớn. Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội ở một số địa phương. Nhiều vụ việc khởi tố về hành vi giả mạo giấy tờ hoặc nhận đặt cọc giữ chỗ, môi giới trung gian trái phép các suất mua nhà ở xã hội.

Việc xét duyệt nhà ở xã hội hiện nay được thực hiện theo quy trình: Doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng mua bán, thu tiền và bàn giao nhà, sau đó cơ quan quản lý sẽ hậu kiểm. Nếu số lượng người đủ điều kiện nhiều hơn số căn hộ, chủ đầu tư sẽ tiến hành bốc thăm. Từ những vụ việc tiêu cực về mua nhà ở xã hội gần đây cho thấy, nếu khâu xét duyệt còn lỏng lẻo sẽ dẫn đến nhà ở xã hội không chỉ bị đến sai đối tượng, mà còn trở thành công cụ đầu cơ, trục lợi.

Chính vì vậy, gần đây, nhiều doanh nghiệp và Sở Xây dựng các địa phương đã đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID, giúp tăng minh bạch trong việc xét duyệt các đối tượng đủ điều kiện về thu nhập, nhà ở để được mua nhà ở xã hội, thay vì các giấy tờ xác nhận có thể làm giả.

Trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID, các thông tin liên thông về thuế, bảo hiểm, thông tin cư trú đều đã được cập nhật. Đây đều là những thông tin nền tảng, dùng để tra soát các điều kiện để có thể xét duyệt để có thể mua nhà ở xã hội. Chính vì vậy, nhiều ý kiến vừa qua đề xuất có thể xây dựng một dữ liệu dùng chung và dùng chính ứng dụng này để xét duyệt điều kiện mua nhà ở xã hội.

Nhiều doanh nghiệp đang xây dựng nhà ở xã hội cho biết, tại nhiều dự án, lượng người dân đăng ký nộp hồ sơ luôn ở mức lớn. Áp lực với các chủ đầu tư không hề nhỏ. Nếu xây dựng được một cơ sở dữ liệu chung về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được xét duyệt ngay trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia, cơ quan quản lý sẽ đóng vai trò chủ trì hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ của người mua nhà xã hội.

Ông Trần Đức Anh - Trưởng Ban Quản lý dự án Công ty Cổ phần Đầu tư Sông Đà - Việt Đức cho biết: "Tôi hy vọng với chính sách về nhà ở xã hội, chúng ta sử dụng VneID là một kênh thông tin để kiểm tra, đánh giá, giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp".

Hiện nay, TP Hà Nội đang triển khai xây dựng phần mềm riêng, dự kiến hỗ trợ toàn bộ quy trình từ công bố dự án, đăng ký và nộp hồ sơ trực tuyến đến xét duyệt, công bố kết quả và quản lý dữ liệu người đăng ký mua nhà ở xã hội.

Ông Bùi Tiến Thành - Trưởng Phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP. Hà Nội chia sẻ: "Ý tưởng này rất hay, hiện nay Bộ Xây dựng đang triển khai phần mềm. TP. Hà Nội cũng đang triển khai phần mềm để tích hợp với phần mềm của Bộ Xây dựng. Để khi người dân nộp vào, kết quả đầu ra là người dân cầm kết quả đó đến dự án để ký hợp đồng với chủ đầu tư".

Tuy nhiên, để có thể triển khai được một cơ sở dữ liệu chung một cách sớm nhất, đại diện Sở Xây dựng một số địa phương kiến nghị, cần có một hệ thống đầy đủ và đồng bộ dữ liệu.

Ông Nguyễn Huy Chuyên - Trưởng Phòng Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản, Sở Xây dựng TP. Bắc Ninh nêu ý kiến: "Các cơ quan ban ngành cũng phải tích cực chung tay để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, thu nhập cũng như các điều kiện khác. Khi đạt được mục tiêu này, công tác quản lý, xét duyệt nhà ở xã hội sẽ rất hiệu quả".

Theo nhận định từ giới chuyên môn, từ hệ thống quản lý dữ liệu dân cư, cơ quan chức năng có thể kiểm tra, chấm điểm và xác nhận các trường hợp đủ điều kiện mua nhà ở xã hội. Còn chủ đầu tư sẽ đảm nhận khâu ký hợp đồng mua bán với khách hàng được duyệt. Giải pháp này giúp quy trình xét duyệt, mua bán nhà ở xã hội minh bạch hơn, lấp được các lỗ hổng về việc giả mạo giấy tờ. Đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung vào nhiệm vụ chính là triển khai dự án.