Diễm Hằng: Khi diễn xuất và hội họa cùng nuôi dưỡng tâm hồn

Mỗi lần trở lại với phim trường giống như gặp lại người bạn cũ

Sau nhiều năm trở lại với phim truyền hình (gần nhất là Lỡ hẹn với ngày xanh, Sao Kim bắn tim sao Hỏa), chị có cảm giác nào khác khi đứng trước máy quay? Chị đã làm thế nào để lấy lại "bản năng diễn xuất" sau thời gian gián đoạn?

Mỗi lần trở lại với máy quay, tôi cảm giác như gặp lại một người bạn cũ, vừa thân quen, vừa có chút xa cách. Quen vì ánh sáng, máy quay, nhịp làm việc của đoàn phim đã từng là một phần cuộc sống, lạ bởi tôi bước đến đó với nhiều trải nghiệm hơn, nhiều suy tư hơn từ chính cuộc sống ngoài điện ảnh.

Nghệ thuật hội họa luôn là một phần trong cuộc sống chị. Chị có thể chia sẻ thời điểm nào nhận ra bản thân muốn phát triển hội họa không chỉ như sở thích mà như một "nghề thứ hai"?

Hội họa đối với tôi như một nơi "trú ẩn an toàn" khi tôi cần sự tĩnh tâm. Nhưng càng vẽ, tôi càng thấy đó không chỉ là thú vui. Trước đây tôi chỉ giới hạn bản thân mình với hội họa như một đam mê cá nhân, và nhận những đơn đặt hàng vẽ theo yêu cầu. Tôi đã có những cơ hội được vẽ độc quyền ứng dụng một số sản phẩm cho tập đoàn lớn và những khách sạn 5 sao khác trong vài năm và điều này làm tôi chợt hiểu rằng đây có thể là một "nghề thứ hai", một con đường nghiêm túc song hành cùng điện ảnh. Nó cho tôi cơ hội khác để kể chuyện, để truyền cảm hứng, được áp dụng mỹ thuật vào những sản phẩm mang tính ứng dụng.

Được biết Diễm Hằng sống trong môi trường hội họa từ bé, vậy điều đó đã đóng vai trò thế nào trong việc hình thành phong cách sáng tác của chị?

Ngay từ nhỏ, tôi đã được sống trong màu sắc và sự tận hiến của nghệ thuật. Tôi và chị gái may mắn ngay từ nhỏ đã được chạm tay đến hội họa từ rất sớm. Có bao nhiêu lớp về mỹ thuật tôi nghĩ mẹ sẽ cho tôi học bằng sạch từ lớp Cung thiếu nhi, đến Cung văn hóa hữu nghị Việt Xô, đến Cao đẳng nghệ thuật, các lớp luyện thi. Chị gái lớn hơn tôi 9 tuổi nhưng ngay cả khi chị luyện thi mỹ thuật trong trường Sư phạm mẹ tôi cũng sẽ cho tôi đi cùng. Những ngày hè tôi sẽ được đưa đến nhà bác gái là họa sĩ để chơi và ngắm tranh, rồi rong ruổi qua các khu triển lãm...

Đây là một quá trình xuyên suốt cho đến khi tôi được chứng kiến hành trình phát triển sự nghiệp của chị gái là họa sĩ Quỳnh Liên và anh rể nhà điêu khắc Nguyễn Văn Vũ trong mảng điêu khắc và mỹ thuật ứng dụng, anh chị đã truyền cảm hứng cho tôi trong quá trình định hướng cốt lõi khả năng của bản thân đồng thời cho tôi nhận thức về thị trường và con đường mỹ thuật ứng dụng. Mỗi một chất liệu trong quá trình học tập sẽ đều giúp cho tôi có thêm những kỹ năng. Tôi nhớ khi 13 tuổi, mẹ đã đăng ký cho tôi học thiết kế thời trang, đây là lớp học thuộc trung tâm Unessco phát triển văn hóa mặc, tôi thiết kế và trình diễn trang phục của mình cho rất nhiều người mẫu nổi tiếng. Tôi lúc đó13 tuổi để thiết kế và may đo, cắt, ghép từng bộ trang phục. Cho đến bây giờ tôi cảm thấy biết ơn về quá trình học tập này và trên hết điều này đã một phần gieo mầm cho con đường của tôi đi hôm nay.

Hội họa giúp tôi kiên nhẫn

Hiện nay chị đang thực hiện dự án nghệ thuật cộng đồng cho các bạn nhỏ, điều gì đã thúc đẩy dự án này?

Mỗi mùa hè, tôi thường mở lớp dạy vẽ, workshop hay xưởng sáng tác để những "họa sĩ tay ngang" có cơ hội trải nghiệm hội họa. Nhưng năm nay, tôi muốn tạo nên một "sân chơi" khác biệt, một dự án có thể giao thoa giữa sự sáng tạo trong nghệ thuật và tâm hồn.

Ý tưởng này đến từ những quan sát rất đời thường: nhiều người yêu thích vẽ nhưng luôn e ngại, sợ thiếu năng khiếu, sợ khó, không đủ thời gian hay điều kiện. Trong khi đó, tôi lại thuộc về thế hệ cuối cùng lớn lên gần như không có công nghệ, tuổi thơ gắn bó với những lớp học năng khiếu và mỹ thuật chuyên sâu.

Tôi cũng chịu nhiều ảnh hưởng từ các dự án nghệ thuật cộng đồng và chữa lành của chị gái, họa sĩ Quỳnh Liên. Ở đó, tôi thấy rõ cách nghệ thuật mang lại sự an ủi và sức mạnh tinh thần. Riêng tôi, mỗi lần đắm chìm vào hội họa, tôi lại tìm thấy sự cân bằng, bình an và niềm hạnh phúc trong chính thế giới nội tâm của mình.

Chính vì thế, tôi bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về Art Therapy (liệu pháp nghệ thuật) và nhận ra đây chính là con đường nối liền nghệ thuật với đời sống tinh thần. Từ đó, Malena's Dream Canvas ra đời, một dự án với hai nhánh: dành cho trẻ em và cho người trên 50 tuổi. Khác với những lớp học hàn lâm nặng kỹ thuật, Malena's Dream Canvas khuyến khích sự "ngẫu nhiên" trong sáng tạo để nuôi dưỡng, bảo vệ tâm hồn hay còn gọi là nghệ thuật an trú, nơi mỗi con người được phép khám phá, sẻ chia, chữa lành và sống trọn với niềm đam mê.

Khi dạy trẻ em, chị thấy điểm khó nhất và điểm thưởng nhất là gì?

Tôi thấy dạy trẻ em khá thú vị. Trẻ em luôn bộc lộ một cách hồn nhiên bản năng và tính cách vốn có của các bạn ấy. Mỗi bạn mỗi vẻ, cách tiếp nhận thông tin cũng như cách thể hiện, trình bày khả năng của mình sẽ khác nhau. Tôi rất tâm đắc với câu nói nổi tiếng của họa sĩ Piccaso "Mỗi đứa trẻ đều là một nghệ sĩ. Vấn đề là làm sao để chúng vẫn là một nghệ sĩ khi lớn lên". Câu nói này đã trở thành slogan cho dự án Malena's Dream Canvas cũng như định hướng cho tôi cách tiếp cận trẻ em trong lớp học. Phương pháp dạy của tôi là không áp đặt thay vào đó là sự kiên nhẫn và tôn trọng cảm xúc của các con. Nhờ vậy, phụ huynh thường nói vui rằng bọn trẻ "nghiện" tôi. Điểm thưởng lớn nhất không chỉ là những bức tranh, mà là khi các con rời lớp học với một nụ cười hạnh phúc,mang theo những câu chuyện thú vị kể với cha mẹ thì đó chính là những tác phẩm đẹp nhất.

Trong quá trình sáng tác tranh hoặc thiết kế nội thất, chị thường lấy cảm hứng từ đâu? Có những chủ đề nghệ thuật nào chị luôn muốn thể hiện nhưng chưa có dịp làm chưa?

Mỗi dự án hay sản phẩm đều khởi nguồn từ những cảm hứng khác nhau. Khi sáng tác hoặc thiết kế, tôi thường chọn cho mình một bản nhạc hay dòng nhạc phù hợp với chủ đề, như một "chìa khóa" mở cánh cửa sáng tạo. Trong thế giới riêng ấy, tôi cảm thấy tự do nhất và ý tưởng cũng trở nên phong phú hơn. Sau dự án Malena's Dream Canvas, tôi chắc chắn sẽ ra mắt những tác phẩm và triển lãm cá nhân. Nhưng lúc này, ưu tiên của tôi là phát triển dự án, đưa những bài học nghệ thuật đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là các trường học như một hình thức "mỹ thuật di động" để ai cũng có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm.

Diễn xuất và hội họa tuy cùng là nghệ thuật nhưng đòi hỏi kỹ năng và tâm thái khác nhau. Theo chị, có kỹ năng hay tố chất nào từ hội họa giúp chị tốt hơn diễn xuất, và ngược lại là gì?

Hội họa dạy tôi kiên nhẫn, dạy tôi lắng nghe bên trong, nhìn bức tranh tổng thể trước khi chạm vào từng chi tiết. Điều đó cũng phần nào giúp tôi nhập vai hơn khi diễn xuất. Ngược lại, diễn xuất mang đến cho tôi sự nhạy cảm với cảm xúc con người, điều mà tôi đưa trở lại trên toan vẽ. Hai lĩnh vực không tách rời, mà bổ sung giúp tôi có cái nhìn đa chiều hơn.

Với các bạn trẻ cũng có ước mơ diễn xuất, hội họa, chị có lời khuyên nào về cách nuôi dưỡng đam mê, vượt qua giai đoạn khó khăn khi tên tuổi chưa lớn hoặc khi đối diện với thất bại?

Nếu mệt mỏi vì cố gắng chưa có kết quả, hãy cho phép mình nghỉ ngơi. Nếu đốt cháy hết đam mê cho những điều không chắc chắn sẽ khiến ta tự làm tổn thương mình. Hãy biến giới hạn thành sức mạnh, và khi thành công, điều đó sẽ trở thành đam mê đích thực. Thời gian quý giá, nên đừng chạy theo số đông mà hãy bước trên nhịp điệu của chính mình.

Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện!