Điện Biên: Chạy đua với thời gian để kịp đón học sinh vùng biên vào năm học mới

Những ngày tháng 6, trên khắp các xã biên giới của tỉnh Điện Biên, tiếng máy xúc, máy ủi, tiếng xe vận chuyển vật liệu cùng nhịp làm việc khẩn trương của hàng nghìn kỹ sư, công nhân đang tạo nên một khí thế thi công sôi động chưa từng có. Giữa núi rừng biên cương, 15 dự án Trường phổ thông liên cấp Tiểu học và THCS đang dần hiện hữu với kỳ vọng trở thành những mái trường khang trang, hiện đại, mở ra tương lai mới cho hàng nghìn học sinh vùng khó khăn.

Khát vọng lớn từ những công trình nơi biên cương

Những ngày tháng 6, trên khắp các xã biên giới của tỉnh Điện Biên, tiếng máy xúc, máy ủi, tiếng xe vận chuyển vật liệu cùng nhịp làm việc khẩn trương của hàng nghìn kỹ sư, công nhân cùng lực lượng hỗ trợ địa phương đang chạy đua với thời gian để hoàn thành các trường phổ thông nội trú liên cấp trước năm học mới.

Ông Nguyễn Xuân Thuận, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên cho biết, toàn tỉnh hiện triển khai 15 dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới với tổng mức đầu tư được giao hơn 3.550,7 tỷ đồng. Trong đó, 1 trường tại xã Si Pa Phìn đã cơ bản hoàn thành và đưa vào sử dụng; 9 trường khởi công năm 2025 đang thi công với khối lượng đạt từ 53% đến 72%; 5 trường còn lại được triển khai từ năm 2026 và dự kiến hoàn thành trước năm học 2027-2028.

Đây là chủ trương lớn được triển khai sau Thông báo số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Không chỉ là những công trình xây dựng đơn thuần, các trường học này còn mang theo kỳ vọng về nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, góp phần bảo đảm quốc phòng - an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.

Dù nhận được sự quan tâm đặc biệt của Trung ương và tỉnh, quá trình triển khai các dự án đang phải đối mặt với không ít khó khăn.

Có mặt tại nhiều công trường xây dựng trường học vùng biên, dễ dàng cảm nhận không khí thi công khẩn trương. Nhiều nhà thầu đã tổ chức tăng ca, tăng kíp, huy động tối đa nhân lực và máy móc để bù tiến độ. Một cán bộ chỉ huy công trường chia sẻ: "Khó khăn lớn nhất hiện nay là địa hình chia cắt, vận chuyển vật liệu xa, thời tiết thất thường. Có những vị trí phải mở đường tạm hoặc vận chuyển thủ công. Tuy nhiên, chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng nên đang tập trung mọi nguồn lực để hoàn thành đúng thời hạn."

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo, nhiều dự án đang chịu áp lực rất lớn về địa chất, nền móng và mái taluy. Đặc biệt, một số trường như Núa Ngam gặp khó khăn về địa chất phức tạp; nhiều công trình chịu tác động từ việc tăng giá vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển.

Bên cạnh đó, một số dự án còn thiếu các hạng mục theo thiết kế mẫu của Bộ Xây dựng như bể bơi, sân bóng cỏ nhân tạo. Một số trường có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô do chưa đánh giá đầy đủ nhu cầu sử dụng nước ngay từ giai đoạn khảo sát ban đầu.

Công tác giải phóng mặt bằng ở một số địa phương cũng phát sinh nhiều vướng mắc. Để bảo đảm tiến độ, tỉnh yêu cầu hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6/2026.

Những khó khăn đó đã tác động trực tiếp đến tiến độ chung. Hiện các dự án khởi công năm 2025 đạt từ 53% đến 72% khối lượng xây dựng. Trong đó, Thanh Nưa đạt 72%, Sam Mứn 69%, Thanh Yên 65%, Mường Nhà 63%, Nậm Kè 60%, Sín Thầu 54%, Nà Bủng và Núa Ngam cùng đạt 53%. Áp lực lớn nhất hiện nay là hoàn thành đồng bộ các công trình trước ngày 30/8/2026 để kịp phục vụ năm học mới.

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo - cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, thời gian từ nay đến ngày 30/8 là giai đoạn quyết định. Tất cả các đơn vị phải bám sát tiến độ từng tuần, từng tháng, kịp thời tháo gỡ khó khăn để bảo đảm các trường đủ điều kiện đón học sinh trong năm học mới.

Dòng vốn được khơi thông, quyết tâm không lùi tiến độ

Một trong những điểm sáng của chương trình là công tác bố trí và giải ngân nguồn vốn. Tính đến giữa tháng 6/2026, tỉnh đã phân bổ chi tiết 100% kế hoạch vốn được giao. Tổng nguồn vốn Trung ương bố trí cho chương trình đạt 2.766,2 tỷ đồng; trong đó vốn năm 2025 là 474,05 tỷ đồng và vốn năm 2026 là 2.292,15 tỷ đồng.

Ngoài ra, tỉnh đã bố trí 8,5 tỷ đồng vốn đối ứng để giải phóng mặt bằng và huy động thêm 220 tỷ đồng nguồn tài trợ từ UBND thành phố Hà Nội cho dự án Trường PTNT liên cấp xã Si Pa Phìn.

Đáng chú ý, đến ngày 11/6/2026, tổng số vốn đã giải ngân đạt 1.465,12 tỷ đồng, tương đương 47% kế hoạch. Riêng vốn Trung ương năm 2025, vốn đối ứng địa phương và nguồn tài trợ của Hà Nội đều đạt tỷ lệ giải ngân 100%; kế hoạch vốn năm 2026 đã giải ngân hơn 882,57 tỷ đồng, đạt 36,8%.

Để bảo đảm hoàn thành mục tiêu, các nhà thầu được yêu cầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị; tổ chức tăng ca, tăng kíp, bổ sung các mũi thi công đối với những hạng mục chậm tiến độ. Các chủ đầu tư phải rà soát, bổ sung các hạng mục còn thiếu, tăng cường giám sát chất lượng công trình và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.

Khi những ngôi trường mới thắp sáng tương lai vùng biên

Ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho biết, các trường được thiết kế theo mô hình nội trú liên cấp, đáp ứng nhu cầu học tập, ăn ở và sinh hoạt của học sinh vùng sâu, vùng xa. Đây được xem là giải pháp căn cơ để hạn chế tình trạng học sinh bỏ học do đường đến trường quá xa hoặc điều kiện kinh tế gia đình khó khăn.

Lãnh đạo tỉnh Điện Biên nhiều lần khẳng định đây là dự án mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Vì vậy, mọi nguồn lực đang được tập trung tối đa để bảo đảm vừa đúng tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng công trình.

Ở nhiều bản làng vùng cao, biên giới, người dân đang từng ngày dõi theo tiến độ các công trình. Ông Mùa A Chứ, một phụ huynh tại khu vực biên giới, chia sẻ: "Trước đây các cháu phải đi học rất xa, mùa mưa đi lại cực kỳ vất vả. Có trường mới, có khu nội trú khang trang, bà con ai cũng mừng. Chúng tôi mong công trình sớm hoàn thành để con em được học hành tốt hơn."

Không chỉ phục vụ giáo dục, các công trình còn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương trong quá trình thi công, thúc đẩy phát triển hạ tầng và dịch vụ tại các xã biên giới.

Theo kế hoạch, Điện Biên sẽ có đủ 15 trường nội trú liên cấp tại 15 xã biên giới. Trong đó, 10 trường sẽ đi vào hoạt động từ năm học 2026-2027 và 5 trường còn lại vận hành từ năm 2027.

Mỗi trường dự kiến có quy mô khoảng 31 lớp học, với hơn 70 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên phục vụ, đáp ứng nhu cầu học tập của hàng nghìn học sinh vùng biên.

Từ những công trường còn ngổn ngang đất đá hôm nay, những ngôi trường hiện đại đang dần thành hình nơi biên cương Tổ quốc. Khi tiếng trống khai trường vang lên vào năm học mới, đó không chỉ là niềm vui của hàng nghìn học sinh vùng cao mà còn là minh chứng cho quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong hành trình thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa miền núi và đồng bằng.

Những ngôi trường nơi phên dậu Tổ quốc sẽ trở thành những "hạt giống" gieo mầm tri thức, mở ra tương lai tươi sáng cho thế hệ trẻ vùng biên Điện Biên trong nhiều thập niên tới.