Điện Biên: Sắc màu lễ hội trên dòng sông Đà

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân mới, hàng chục nghìn người dân và du khách thập phương đã tề tựu bên bến nước hòa mình vào Lễ hội Đua thuyền đuôi én Mường Lay lần thứ XI năm 2026 – sự kiện văn hóa, thể thao đặc sắc được người dân Điện Biên mong đợi suốt cả năm.

Không chỉ là một cuộc tranh tài thể lực, lễ hội còn là biểu tượng sinh động cho sức sống, bản sắc và khát vọng vươn lên của vùng đất bên sông Đà – nơi từng trải qua cuộc đại di dân lịch sử phục vụ công trình thủy điện Sơn La.

Sắc màu lễ hội trên dòng sông Đà

Khi mặt trời vừa ló rạng sau những dãy núi trùng điệp, dòng sông Đà đã rực rỡ sắc màu. 14 chiếc thuyền đuôi én xếp hàng ngay ngắn, thân thuyền được trang trí hoa văn truyền thống, mũi thuyền vút cao như cánh én mùa xuân, sẵn sàng lao đi trong tiếng trống hội dồn dập.

Tiếng chiêng, tiếng trống vang vọng khắp không gian, hòa cùng tiếng reo hò cổ vũ của hàng nghìn người dân và du khách. Trên bờ, những thiếu nữ người dân tộc Thái trong bộ váy áo truyền thống duyên dáng, những em nhỏ tay cầm cờ hoa, ánh mắt rạng rỡ dõi theo từng nhịp chèo.

Ông Lò Văn Giảng, người dân phường Sông Đà, chia sẻ: Từ nhỏ tôi đã gắn bó với dòng sông này. Ngày trước, đua thuyền là sinh hoạt văn hóa tự phát của bà con. Những năm gần đây được tổ chức bài bản, quy mô lớn, chúng tôi rất tự hào. Đây là dịp để con cháu hiểu và giữ gìn truyền thống của cha ông

Cuộc đua của sức mạnh và tinh thần đoàn kết

Đua thuyền đuôi én là môn thể thao truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, ngành Thái trắng Mường Lay. Giải đua thuyền đuôi én năm nay quy tụ 8 đội nam và 6 đội nam nữ, với hơn 200 vận động viên đến từ Điện Biên, Sơn La và Lai Châu.

Ngay sau hiệu lệnh xuất phát, những chiếc thuyền đuôi én xé nước lao đi vun vút. Nhịp mái chèo đều tăm tắp, tiếng hò dô vang lên mạnh mẽ, tạo nên một bức tranh sống động giữa lòng sông Đà.

Mỗi cuộc đua không chỉ là cuộc so tài về thể lực mà còn là thử thách về sự phối hợp, tinh thần đồng đội và ý chí bền bỉ. Chỉ cần một nhịp chèo lệch, cả con thuyền có thể chao đảo, đánh mất lợi thế.

Anh Thanh, đội thuyền của tỉnh Lai Châu, cho biết: Chúng tôi coi mỗi cuộc đua là niềm vinh dự. Không chỉ thi cho đội mình mà còn thi cho cả địa phương. Anh em động viên nhau cố gắng hết sức, dù mệt đến đâu cũng không bỏ cuộc.

Với tinh thần giao lưu, học hỏi, các vận động viên đã thi đấu hết mình, cống hiến cho khán giả những màn đua thuyền bứt tốc gay cấn.

Trên bờ, tiếng cổ vũ không ngớt. Có những khoảnh khắc, khoảng cách giữa các đội chỉ tính bằng gang tay, khiến người xem nín thở theo dõi từng nhịp chèo cuối cùng. Khi thuyền về đích, niềm vui vỡ òa trong tiếng reo hò, cái bắt tay siết chặt và cả những giọt mồ hôi lẫn nụ cười rạng rỡ.

Trong khuôn khổ lễ hội, Giải đua xe đạp Mường Lay xanh – Chinh phục đèo Gió (Calavo) quy tụ 150 vận động viên phong trào đến từ các câu lạc bộ xe đạp trong và ngoài tỉnh. Các vận động viên thi đấu ở 5 nội dung, gồm cá nhân nam, nữ chia theo nhóm tuổi và nội dung đồng đội.

Song hành cùng các môn thi đấu thể thao dưới nước, trên bờ, giải dù lượn cũng được khởi tranh. Gần 40 vận động viên đến từ Hội Dù lượn thành phố Hà Nội tham gia thi đấu, xuất phát từ bãi nhảy dù bản Hô Huổi Luông với độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, điểm hạ cánh tại bản Mo. Những màn trình diễn, chao liệng trên bầu trời tạo sự hào hứng, thích thú, thu hút đông đảo du khách cổ vũ.

Không gian văn hóa đậm đà bản sắc

Bên cạnh đua thuyền đuôi én sôi động, cũng tại khu vực lòng hồ Mường Lay và bến thuyền Cơ Khí, các môn thể thao như: Đua thuyền kayak, lướt ván phản lực, thi đấu kéo co được tổ chức, thu hút đông đảo các vận động viên trong và ngoài tỉnh Điện Biên tham gia giao lưu, thi đấu, thu hút hàng nghìn người dân, du khách theo dõi, cổ vũ, tạo không khí sôi động trong những ngày đầu xuân mới.

Song song với các hoạt động thể thao, lễ hội chú trọng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, tiêu biểu là không gian văn hóa dân tộc Thái tại khu vực bến thuyền Cơ Khí và không gian văn hóa dân tộc Mông tại bản Phi Hai; hội thi ẩm thực dân tộc giới thiệu các món ăn truyền thống mang đậm bản sắc địa phương. Tất cả tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc, đậm chất Tây Bắc.

Ngoài ra, lễ hội từng bước mở rộng các hoạt động trải nghiệm gắn với phát triển du lịch như hình thành chợ đêm Mường Lay; tổ chức hội trại tại khu vực con nước khe suối Nậm Cản; các hoạt động trải nghiệm du lịch cộng đồng, du lịch lòng hồ sông Đà và du lịch tâm linh.

Chị Trần Mai Hương, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: Tôi từng xem đua thuyền ở nhiều nơi, nhưng đua thuyền đuôi én ở Mường Lay thực sự rất đặc biệt. Không gian sông núi hùng vĩ, con người thân thiện, lễ hội mang đậm bản sắc riêng, rất đáng để trải nghiệm.

Gìn giữ truyền thống, hướng tới tương lai

Lễ hội Đua thuyền đuôi én lần thứ XI được phường Mường Lay (Điện Biên) tổ chức từ ngày 2-4/1, là sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động Du lịch mùa nước nổi trên sông Đà giai đoạn 2025-2026, với quy mô ngày càng mở rộng, nội dung phong phú, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và phát triển du lịch hiện đại.

Điểm nhấn đặc biệt của lễ hội là màn đồng diễn “Vũ điệu đoàn kết bên dòng Đà Giang” với sự tham gia của khoảng 10.000 người.

Bí thư Đảng ủy phường Mường Lay Bùi Hải Bình cho biết qua 10 lần tổ chức, Lễ hội Đua thuyền đuôi én đã trở thành sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu, là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Mường Lay, đồng thời là điểm hẹn hấp dẫn du khách trong và ngoài tỉnh. "Qua mỗi mùa lễ hội, chúng tôi mong muốn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tăng cường tinh thần đoàn kết cộng đồng, đồng thời tạo động lực để Mường Lay phát triển bền vững, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế,” lãnh đạo phường Mường Lay nói.

Trải qua 11 lần tổ chức, lễ hội ngày càng được nâng tầm về quy mô, chất lượng tổ chức và sức lan tỏa. Từ một hoạt động mang tính cộng đồng, lễ hội đã trở thành sự kiện văn hóa – du lịch tiêu biểu của tỉnh Điện Biên, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người dân và du khách.

Âm vang mái chèo còn mãi với dòng Đà giang

Sau 3 ngày tổ chức, chiều 4/1, Lễ hội Đua thuyền đuôi én lần thứ XI, gắn với các hoạt động văn hóa-thể thao-du lịch năm 2026 của phường Mường Lay đã khép lại, nhưng âm vang của những nhịp mái chèo, tiếng trống hội và niềm hân hoan vẫn còn lan tỏa. Trên dòng sông Đà lặng lẽ, những cánh én bằng gỗ đã hoàn thành sứ mệnh, mang theo khát vọng, niềm tin và tình yêu quê hương của người dân Mường Lay.

Lễ hội Đua thuyền đuôi én Mường Lay lần thứ XI năm 2026 không chỉ để lại những khoảnh khắc sôi động, hào hứng, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của một miền đất tái sinh bên dòng sông lịch sử – nơi truyền thống và hiện đại đang cùng hòa nhịp, vươn mình mạnh mẽ trong hành trình phát triển mới.