Báo cáo về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Xuân Hùng cho biết, Dự thảo Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV đã nhận được hơn 1,5 triệu lượt ý kiến tham gia góp ý.
Các ý kiến được lấy thông qua đại hội, hội nghị, hội thảo ở các cấp công đoàn; từ cán bộ lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam qua các thời kỳ, các chuyên gia, cán bộ công đoàn và đoàn viên trên cả nước. Quá trình lấy ý kiến diễn ra từ tháng 11/2025 đến tháng 4/2026.
Theo ông Nguyễn Xuân Hùng, Tiểu ban Điều lệ Công đoàn đã kịp thời nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến tham gia. Thường trực Đoàn Chủ tịch, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho ý kiến tại nhiều kỳ họp; Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thảo luận, thông qua tại 3 kỳ họp liên tiếp.
Dự thảo cũng đã được Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương và các ban Đảng ở Trung ương cho ý kiến trước khi hoàn thiện, trình Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV.
Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII được Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIII thông qua ngày 3/12/2023, gồm 11 chương, 45 điều. Những quy định của Điều lệ cơ bản phù hợp với thời điểm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam khóa XIII.
Tuy nhiên, trước yêu cầu tổ chức bộ máy theo chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn mới, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ được xác định là cần thiết, tạo cơ sở để tổ chức Công đoàn thích ứng với mô hình hoạt động mới.
Thích ứng với mô hình tổ chức mới
Một trong những thay đổi đáng chú ý của Dự thảo Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV là sửa đổi tên cơ quan lãnh đạo từ "Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam" thành "Ban Thường vụ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam" để phù hợp với quy định của Đảng.
Lời nói đầu của Điều lệ cũng được sửa đổi, bổ sung nhằm làm rõ hơn vị trí, vai trò của Công đoàn Việt Nam. Dự thảo bổ sung nội dung xác định Công đoàn Việt Nam là đại diện duy nhất của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn; đồng thời khẳng định Công đoàn Việt Nam trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là tổ chức thành viên của Mặt trận.
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam tiếp tục được sửa đổi, bổ sung nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ. Dự thảo bổ sung quy định Công đoàn Việt Nam được thành lập trên cơ sở tự nguyện; hợp tác, phối hợp với người sử dụng lao động, đồng thời bảo đảm tính độc lập của tổ chức Công đoàn.
Dự thảo cũng làm rõ cơ chế phối hợp giữa Công đoàn Việt Nam với các tổ chức thành viên khác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Theo đó, các tổ chức hiệp thương dân chủ, phối hợp, thống nhất hành động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của tổ chức Công đoàn theo Hiến pháp, pháp luật, Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
Về hệ thống tổ chức, Dự thảo kết thúc mô hình liên đoàn lao động cấp huyện, công đoàn ngành địa phương và tương đương để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo chủ trương của Đảng.
Hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 được xây dựng theo mô hình gồm cấp Trung ương; cấp tỉnh và tương đương; cấp xã và tương đương; công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở.
Các quy định về đối tượng tập hợp, quản lý của liên đoàn lao động tỉnh, thành phố và công đoàn ngành Trung ương cũng được sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và thực tiễn tổ chức hoạt động công đoàn.
Dự thảo bổ sung 2 điều mới. Điều 17 quy định về Công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Điều 18 quy định về Công đoàn xã, phường, đặc khu; công đoàn liên xã, phường; công đoàn các khu công nghiệp; công đoàn đơn vị sự nghiệp Trung ương; công đoàn đại học quốc gia, đại học vùng, đại học khác; Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam và một số mô hình công đoàn đặc thù khác.
Những sửa đổi này không chỉ thay đổi tên gọi hoặc sắp xếp lại đầu mối tổ chức. Yêu cầu đặt ra là bộ máy công đoàn phải hoạt động thông suốt, bám sát đoàn viên, người lao động và không để khoảng trống trong công tác đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Mở rộng quyền lợi, tăng tính phục vụ đoàn viên
Dự thảo Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến đoàn viên.
Trong đó, đối tượng tập hợp vào Công đoàn Việt Nam được điều chỉnh để phù hợp với chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Dự thảo bổ sung quyền của đoàn viên trong việc sử dụng ứng dụng điện tử, truy cập dữ liệu số của Công đoàn Việt Nam.
Quy định này phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn, tạo điều kiện để đoàn viên tiếp cận thông tin, dịch vụ và các chương trình chăm lo thuận lợi hơn.
Dự thảo cũng quy định đoàn viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được xem xét miễn, giảm đoàn phí theo quy định. Đây là nội dung hướng trực tiếp tới người lao động, nhất là những trường hợp gặp khó khăn về việc làm, thu nhập và đời sống.
Một điểm mới khác đang được đề xuất là giảm mức đóng đoàn phí công đoàn từ 1% xuống còn 0,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội hằng tháng của đoàn viên.
Mức đóng đoàn phí công đoàn của đoàn viên cần được phân biệt với kinh phí công đoàn do doanh nghiệp đóng. Hiện nay, doanh nghiệp phải trích 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội để đóng kinh phí công đoàn. Công đoàn Việt Nam đang đề xuất sửa đổi một số đối tượng đóng kinh phí công đoàn để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Công đoàn năm 2024.
Dự thảo Điều lệ sửa đổi cũng bổ sung quy định hằng năm, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam báo cáo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về dự toán và quyết toán tài chính công đoàn.
Việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV được thực hiện trong bối cảnh tổ chức Công đoàn đứng trước nhiều yêu cầu mới. Bộ máy phải thích ứng với mô hình tổ chức mới, phương thức hoạt động phải đổi mới, quyền lợi đoàn viên cần được bảo đảm thiết thực hơn, trong khi trách nhiệm đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động ngày càng cao.
Hơn 1,5 triệu lượt ý kiến góp ý là cơ sở quan trọng để hoàn thiện Dự thảo Điều lệ trước khi trình Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV xem xét, thông qua.
Khi được thông qua, Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV sẽ là cơ sở chính trị, pháp lý và tổ chức quan trọng để các cấp công đoàn đổi mới hoạt động, nâng cao hiệu quả phục vụ đoàn viên, người lao động và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Bình luận (0)