Dinh dưỡng trước gánh nặng kép: Thừa cân tăng, thiếu vi chất vẫn phổ biến

Khảo sát gần 1.500 người trưởng thành tại 5 tỉnh, thành phố trên cả nước cho thấy tình trạng thừa cân, béo phì đang gia tăng, trong khi thiếu hụt vi chất dinh dưỡng và các thói quen ăn uống chưa hợp lý vẫn còn phổ biến. Đây là những kết quả đáng chú ý được công bố tại hội thảo khoa học do Viện Dinh dưỡng phối hợp với Viện Sức khỏe Nutrilite (Hoa Kỳ) tổ chức.

Nghiên cứu mang tên "Đánh giá thực trạng dinh dưỡng và tiêu thụ thực phẩm ở người trưởng thành từ 20 – 45 tuổi tại vùng thành thị và nông thôn thuộc 5 tỉnh, thành phố của Việt Nam năm 2025" được thực hiện trên gần 1.500 người tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Thái Nguyên, Đà Nẵng. Đây là một trong những hoạt động thuộc mô hình hợp tác công – tư trong lĩnh vực khoa học dinh dưỡng, nhằm cung cấp thêm cơ sở dữ liệu phục vụ công tác xây dựng chính sách và truyền thông về dinh dưỡng cộng đồng.

Theo các nhà nghiên cứu, những thách thức mới về dinh dưỡng trong bối cảnh tuổi thọ dân số ngày càng tăng và tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh đang được đặt ra. Nếu trước đây các vấn đề dinh dưỡng chủ yếu liên quan đến suy dinh dưỡng và thiếu năng lượng, thì hiện nay tình trạng suy dinh dưỡng, thiếu vi chất vẫn tồn tại song song với xu hướng gia tăng thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm liên quan đến chế độ ăn uống.

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ thừa cân, béo phì trong nhóm người trưởng thành từ 20 – 45 tuổi lên tới 43,6%, tính theo tiêu chuẩn phân loại BMI dành cho người châu Á của Tổ chức Y tế Thế giới khu vực Tây Thái Bình Dương. Tỷ lệ này cao hơn ở nam giới so với nữ giới.

Bên cạnh đó, chất lượng khẩu phần ăn của nhiều người tham gia khảo sát chưa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị. Trung bình, lượng canxi trong khẩu phần chỉ đạt khoảng 68,7% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày, trong khi folate chỉ đạt 50,9%. Hơn 60% số người được khảo sát chưa tiêu thụ đủ lượng rau xanh và trái cây theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Một phát hiện khác liên quan đến thói quen ăn sáng. Theo nghiên cứu, có tới 26,7% người tham gia không ăn sáng thường xuyên. Năng lượng cung cấp từ bữa sáng chỉ đáp ứng khoảng 18,2% nhu cầu khuyến nghị trong ngày. Đáng chú ý, khoảng 20% người trưởng thành được khảo sát sử dụng đường, bánh kẹo hoặc đồ ngọt trong bữa sáng.

Các chuyên gia nhận định những con số này phản ánh tác động của lối sống hiện đại đến hành vi dinh dưỡng. Áp lực công việc, nhịp sống nhanh và thói quen tiêu dùng thay đổi khiến nhiều người bỏ bữa, ăn uống thiếu cân đối hoặc lựa chọn thực phẩm chưa phù hợp với nhu cầu sức khỏe lâu dài.

Tại hội thảo, đại diện Viện Dinh dưỡng cho rằng nhóm tuổi từ 20 – 45 là lực lượng lao động chủ lực của xã hội, đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và phát triển đất nước. Vì vậy, việc xây dựng các thói quen dinh dưỡng hợp lý ngay từ giai đoạn này không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe cá nhân mà còn có ý nghĩa đối với chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

“Chăm sóc sức khỏe chủ động không bắt đầu từ bệnh viện mà bắt đầu từ những lựa chọn thực phẩm hằng ngày. Đầu tư cho dinh dưỡng chính là đầu tư cho sức khỏe của hôm nay, cho chất lượng dân số ngày mai và sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai”, PGS.TS. Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho hay.

Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm dữ liệu khoa học phục vụ công tác xây dựng các chương trình truyền thông, giáo dục dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu cải thiện tình trạng dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe người dân Việt Nam.