Doanh nghiệp vận tải và ngư dân linh hoạt "gỡ khó" khi giá xăng dầu tăng cao

Doanh nghiệp vận tải: Cắt giảm chuyến, gồng mình giữ giá cước

Trong cơ cấu chi phí của ngành vận tải, nhiên liệu luôn là yếu tố sống còn, chiếm tỉ trọng từ 30% đến 40%. Chính vì vậy, mỗi biến động của thị trường xăng dầu đều tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, thay vì lập tức tăng giá vé để bù đắp chi phí, nhiều doanh nghiệp tại Hà Nội đang chọn cách "gồng mình" bình ổn giá để giữ chân hành khách.

Tại bến xe Giáp Bát, anh Nguyễn Xuân Bách, quản lý nhà xe Hào Hương cho biết tuyến Hà Nội - Thanh Hóa hiện vẫn giữ mức giá 200.000 đồng/vé. Tương tự, nhà xe Hải Hà vẫn duy trì giá vé xe giường nằm và xe limousine ở mức 150.000 đến 200.000 đồng. Để cân đối thu chi, giải pháp tình thế được các nhà xe ưu tiên áp dụng lúc này là cắt giảm tần suất hoạt động. Nhà xe Hào Hương đã phải giảm từ 40-50% số chuyến mỗi ngày so với thời điểm trước khi giá xăng tăng. Trong khi đó, bà Lê Thị Liên, đại diện nhà xe Phương Trang trên tuyến Hà Nội - Nam Định cũng cho biết đơn vị đang rà soát và dự kiến cắt giảm khoảng 20% các chuyến có ít khách đặt trước nhằm tiết kiệm chi phí vận hành.

Lý giải về việc chưa tăng giá cước, ông Đỗ Văn Bằng, lãnh đạo Hãng xe Sao Việt chia sẻ rằng việc tăng giá vé không hề đơn giản, đòi hỏi nhiều thủ tục kê khai chi phí và chờ Sở Tài chính, Chi cục thuế phê duyệt. Đối với các hãng taxi truyền thống và công nghệ, việc điều chỉnh giá cước trên đồng hồ cũng tốn kém hàng trăm triệu đồng tiền kiểm định, dán niêm yết bảng giá mới. Do đó, trước mắt, các doanh nghiệp đang cố gắng tìm cách tiết giảm chi phí vận hành, xem xét cắt giảm các chương trình khuyến mãi để vượt qua giai đoạn khó khăn này thay vì vội vã chạy theo sự điều chỉnh của giá xăng.

Ngư dân: Kéo dài chuyến biển, chật vật bám khơi

Nếu doanh nghiệp vận tải trên bộ có thể linh hoạt cắt chuyến, thì những ngư dân bám biển lại đối mặt với bài toán nan giải hơn rất nhiều khi chi phí dầu chiếm đến 50% tổng chi phí của mỗi chuyến vươn khơi.

Tại An Giang, ông Trần Văn Thuận, chủ tàu cá ở phường Rạch Giá ngậm ngùi chia sẻ, với giá dầu vượt mức 30.000 đồng/lít, chi phí cho 3.000 lít dầu dự trữ của hai con tàu đã đội lên rất cao. "Nghề biển thời gian qua gặp nhiều khó khăn... Nay giá dầu tăng hơn 30.000 đồng/lít thì chuyến biển này gần như chắc chắn lỗ", ông Thuận bày tỏ và lo ngại có thể phải cho tàu nằm bờ nếu tình hình kéo dài.

Cùng cảnh ngộ, nhiều chủ tàu tại Cà Mau cũng đang phải chật vật tính toán. Ông Lý Văn Duẫn (xã Sông Đốc) cho hay, chi phí nhiên liệu đã tăng thêm hơn 40 triệu đồng mỗi chuyến, "ăn" sâu vào lợi nhuận. Để thích ứng và giảm bớt gánh nặng, ông Duẫn cùng nhiều ngư dân quyết định thay đổi chiến thuật: thay vì đi biển 1 tháng như trước, nay họ cố gắng bám biển thêm nửa tháng nữa, kéo dài chuyến đi lên 1,5 tháng để giảm số lần tàu chạy ra chạy vào, từ đó tiết kiệm nhiên liệu.

Dẫu vậy, ông Trần Chiến Thắng thừa nhận đây chỉ là giải pháp cầm cự. Gia đình ông đã phải cho một trong hai chiếc tàu nằm bờ vì không kham nổi chi phí, chiếc còn lại ráng ra khơi với tâm thế "chạy gần như xác định lỗ" chỉ để duy trì hoạt động và giữ lao động. Trong bối cảnh ngặt nghèo này, chính sách hỗ trợ tiền nhiên liệu từ 25 đến 100 triệu đồng của Nhà nước đối với các tàu cá đánh bắt xa bờ thực hiện đầy đủ quy định được xem là chiếc "phao cứu sinh" quan trọng, giúp ngư dân bớt đi phần nào áp lực.

Doanh nghiệp đầu mối "đỏ mắt" tìm nguồn hàng mới

Bên cạnh nỗ lực tự thân của các đơn vị vận tải và ngư dân, bản thân các doanh nghiệp đầu mối cung ứng xăng dầu cũng đang phải chạy đua với thời gian để tìm kiếm nguồn hàng, đảm bảo không đứt gãy chuỗi cung ứng nội địa. Theo phản ánh từ các thương nhân đầu mối tại TP Hồ Chí Minh và Đồng bằng sông Cửu Long, nguồn hàng từ các thị trường truyền thống như Singapore, Malaysia, Hàn Quốc và Thái Lan hiện rất khan hiếm, trong khi chi phí phụ phí (premium) nhập khẩu bị đẩy lên cao gấp hàng chục lần so với trước đây. Đứng trước tình thế này, các doanh nghiệp buộc phải linh hoạt mở rộng mạng lưới đối tác.

Trao đổi với phóng viên, ông Cao Hoài Dương - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) cho biết, nguồn hàng chào giá từ thị trường Singapore tăng cao. "Gần đây nhất phụ phí tăng mạnh lên tới 35 - 40 USD/thùng, khiến doanh nghiệp vẫn phải chấp nhận tham gia đấu thầu để mua hàng. Cùng với đó ngoài các thị trường truyền thống, PV Oil cũng đang tìm kiếm các nguồn cung mới như Úc mặc dù chi phí và giá rất cao để đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước."

Khuyến nghị chuyên gia và nỗ lực gỡ khó của Chính phủ

Đánh giá về bức tranh chung để thích ứng với bối cảnh chi phí đầu vào tăng, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam khuyến cáo các doanh nghiệp cần chủ động cơ cấu lại hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, tối ưu hóa hành trình và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện.

Về phía Nhà nước, để tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, bảo đảm an ninh năng lượng, Chính phủ đã có những động thái can thiệp quyết liệt. Nhằm hạ nhiệt thị trường, Chính phủ đã ban hành Nghị định giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với hàng loạt mặt hàng xăng dầu (như xăng động cơ không pha chì, diesel, nhiên liệu máy bay...) từ mức 7-10% xuống còn 0%.

Song song với đó, các cơ quan quản lý và lực lượng chức năng liên tục được yêu cầu tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh, kiên quyết xử lý nghiêm các doanh nghiệp, cửa hàng có hành vi găm hàng, đầu cơ tạo khan hiếm giả tạo nhằm trục lợi. Việc điều hành linh hoạt của Nhà nước, điều chỉnh các chính sách thuế, phí và kết hợp sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn giá được coi là công cụ đắc lực để tạo "vùng đệm" an toàn, hạn chế các cú sốc giá trong ngắn hạn, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân yên tâm sản xuất, kinh doanh.