DTAP đưa ý tưởng “đem thế giới về Việt Nam” tại đối thoại công nghiệp văn hoá

Chiều 05/2, UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức chương trình gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp văn hoá.

Tìm giải pháp để thúc đẩy công nghiệp văn hoá

Phát biểu mở đầu chương trình, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh - Trần Lưu Quang - khẳng định, song song với những nỗ lực đưa kinh tế tăng trưởng hai con số, thành phố phải coi phát triển văn hóa là nhiệm vụ bắt buộc. Theo Bí thư Thành ủy, TP Hồ Chí Minh vốn có "gen" văn hóa và một hệ sinh thái sáng tạo đầy tiềm năng, nơi quy tụ những nghệ sĩ tài năng và những tác phẩm có sức hút thị trường mạnh mẽ như phim Mai (Trấn Thành) hay các sân khấu kịch xã hội hóa. "Chúng tôi cần làm gì để các anh chị thoải mái sáng tạo, để có thể 'chơi' cho ra tiền và đạt được những điều mà mọi người mong muốn?", ông thẳng thắn đưa ra câu hỏi.

Khẳng định thành phố sẵn sàng tháo gỡ các nút thắt về thể chế, tài chính và hạ tầng, người đứng đầu Thành ủy kỳ vọng văn hóa sẽ trở thành động lực quan trọng, không chỉ nâng cao chất lượng sống cho người dân thành phố mà còn đóng góp tích cực vào dòng chảy văn hóa chung của cả nước.

Ông Đinh Bá Thành - Chủ tịch DatVietVAC - nêu quan điểm: công nghiệp văn hóa muốn "lớn và bền" thì không thể làm theo kiểu nhỏ lẻ, manh mún. Theo ông, thiếu tầm nhìn quy mô sẽ khiến ngành dễ chệch hướng và khó tạo ra giá trị kinh tế thực thụ. Lời giải được đề xuất bằng mô hình "kiềng 3 chân": sáng tạo nguyên bản - khai thác sở hữu trí tuệ (IP) - năng lực vốn hóa bền vững. Ông nhấn mạnh yếu tố nguyên bản với những định dạng thuần Việt, không sao chép, để nội dung Việt tự tin vươn ra quốc tế. Từ nội dung gốc có thể mở ra chuỗi giá trị dài hạn qua concert, âm nhạc, thương mại hóa thương hiệu. "Chân kiềng" thứ ba, cũng là điểm nghẽn lâu nay, là khả năng vốn hoá: Việt Nam vẫn thiếu doanh nghiệp văn hóa tỷ USD, nên cần chính sách đột phá về thuế, tín dụng, bảo vệ bản quyền; đồng thời ứng dụng AI và công nghệ vào toàn bộ chuỗi giá trị để tạo "đòn bẩy" hình thành các "kỳ lân" văn hóa.

Ở lĩnh vực điện ảnh, ông Nguyễn Hoàng Hải - đại diện CJ CGV Việt Nam - đặt trọng tâm vào "điều kiện sống còn": ngăn chặn vi phạm bản quyền để nhà phát hành yên tâm đầu tư. Ông kiến nghị quy hoạch quỹ đất khoảng 100 - 150 ha xây dựng hệ thống phim trường tập trung, chuyên nghiệp - tránh tình trạng các đoàn phim di chuyển rời rạc, tốn kém. Đồng thời, cần cơ chế "một cửa" để rút ngắn cấp phép tại bối cảnh công cộng, và chú trọng đào tạo nhân lực chất lượng cao, hướng tới một hệ sinh thái điện ảnh bài bản.

Phản hồi các kiến nghị, Bí thư Trần Lưu Quang khẳng định tầm nhìn đưa sản phẩm văn hóa Việt "xuất ngoại" là khả thi, nếu làm đúng cách như những mô hình thành công trong khu vực. Thành phố, theo ông, đang tập trung quy hoạch các tổ hợp đa năng hiện đại để giải bài toán hạ tầng. Đáng chú ý là dự án Khu liên hiệp thể thao Rạch Chiếc với sân vận động có mái che, điều hoà, có thể linh hoạt chuyển đổi thành sân khấu biểu diễn sức chứa tới 75.000 người; cùng với các thiết chế như nhà thi đấu đa năng 18.000 chỗ và trung tâm hội nghị tại Thủ Thiêm.

Đầu tư hạ tầng, mở rộng cơ chế

NSND Hồng Vân bày tỏ nỗi lo sân khấu sẽ khó tránh nguy cơ lụi tàn nếu không xây dựng được một thế hệ khán giả mới. Bà đề xuất đưa sân khấu đồng hành cùng giáo dục, bắt đầu từ học sinh cấp hai, để các em tiếp cận cảm xúc chân thực qua ngôn ngữ kịch nghệ. Cũng trong nỗ lực đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ, NSƯT Phan Quốc Kiệt - Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang - cho biết, suốt hơn 10 năm qua, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với Sở VH&TT duy trì hiệu quả chương trình "Sân khấu học đường" tại nhiều cấp học. Ông mong Thành phố tiếp tục tạo điều kiện tăng suất diễn và mở rộng địa bàn sau hợp nhất, vừa nuôi dưỡng khán giả kế thừa, vừa phát hiện tài năng trẻ.

Phản hồi đề xuất này, Bí thư Trần Lưu Quang nhìn nhận đưa sân khấu vào trường học không chỉ là giải pháp văn hóa mà còn gắn với chủ trương phát triển con người toàn diện. Thành phố sẽ xây dựng đề án bài bản, trong đó ngân sách Nhà nước đóng vai trò "vốn mồi" để kết nối nguồn lực xã hội hoá. Ông nhấn mạnh nguyên tắc: không để phụ huynh gánh chi phí theo kiểu dịch vụ, mà Nhà nước phải đi trước bằng đầu tư hạ tầng sân khấu đạt chuẩn ngay tại trường học. Năm 2026 mô hình này sẽ được triển khai thí điểm ở một số khu vực trước khi nhân rộng, để mỗi học sinh có cơ hội thưởng thức kịch bản tử tế, phù hợp lứa tuổi, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Đại diện cho thế hệ sáng tạo mới, Nguyển Trần Hoàng Thịnh - trưởng nhóm DTAP - đề xuất xây khu hạ tầng tập trung gồm phòng thu - văn phòng hiện đại để quy tụ người làm nghề và thu hút nhà sản xuất quốc tế. Nam nghệ sĩ cũng đưa ra ý tưởng xây dựng một bảo tàng nghệ thuật âm nhạc. Đây không chỉ là nơi lưu trữ các bộ môn đang dần mai một mà còn là không gian trải nghiệm thực tế, cho phép du khách và người trẻ nghe tiếng đàn, xem biểu diễn trực tiếp để thẩm thấu giá trị truyền thống.

Bí thư Trần Lưu Quang đánh giá cao tư duy "đem thế giới về nhà mình" của những người trẻ đồng thời gợi mở giải pháp xây dựng bảo tàng số. Môi trường mạng cũng được ca sĩ Phương Mỹ Chi đề cập tới ở khía cạnh khá tiêu cực. Nữ ca sĩ cho biết, mình đã nhiều lần bị lăng mạ, xúc phạm trên mạng xã hội gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và hình ảnh cá nhân. Cô mong muốn có một cơ chế bảo vệ nghệ sĩ hiệu quả hơn để an tâm sáng tạo và cống hiến.

Trân trọng tinh thần tự thân khởi nghiệp và nỗ lực vượt khó của đội ngũ nghệ sĩ, Bí thư Thành ủy cho biết TP Hồ Chí Minh xác định mục tiêu trọng tâm là xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ thiết thực, tạo điều kiện tối đa để các tài năng phát huy năng lực. Để thực hiện hóa cam kết này, Thành phố đang quyết liệt triển khai việc rà soát, sắp xếp lại quỹ đất công nhằm tạo không gian đào tạo và trưng bày sản phẩm sáng tạo. Ông Trần Lưu Quang cam kết sẽ không có bất cứ trở ngại nào về thủ tục hành chính thuộc thầm quyền của thành phố liên quan đến lĩnh vực văn hóa đồng thời yêu cầu phải ứng xử công bằng với tất cả các doanh nghiệp.