Dự kiến miễn phí sách giáo khoa toàn quốc từ năm 2029

Học sinh trên cả nước dự kiến sẽ được sử dụng sách giáo khoa (SGK) miễn phí từ năm học 2029–2030 theo hình thức mượn – trả thông qua thư viện trường học. Đây là nội dung đáng chú ý trong dự thảo Nghị định vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 1/4 để lấy ý kiến.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ đầu tư kinh phí để mua sắm SGK, bao gồm cả sách in và sách chữ nổi Braille, trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục. Học sinh và giáo viên sẽ mượn sách để sử dụng trong học kỳ hoặc năm học, sau đó hoàn trả để tiếp tục quản lý và tái sử dụng.

Trường hợp làm mất hoặc hư hỏng sách do nguyên nhân chủ quan, người sử dụng phải bồi hoàn bằng sách cùng loại hoặc thanh toán từ 50–100% giá bìa, tùy theo thời gian sử dụng. Hiện nay, giá một bộ SGK phổ thông dao động khoảng 200.000–300.000 đồng, chưa bao gồm sách tiếng Anh.

Danh mục SGK được miễn phí sẽ do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định và áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Chính sách này dự kiến triển khai đồng loạt từ năm học 2029–2030. Tuy nhiên, các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích thực hiện sớm hơn, ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi còn nhiều khó khăn.

Việc miễn phí SGK là bước cụ thể hóa Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời thực hiện chủ trương bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, giảm gánh nặng chi phí học tập cho người dân.

Trước đó, Quốc hội đã thông qua chủ trương này tại kỳ họp tháng 12/2025. Nghị quyết cũng đặt mục tiêu từ năm học 2026–2027, cả nước sẽ sử dụng một bộ SGK thống nhất thay vì nhiều bộ sách như hiện nay. Theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, bộ SGK "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam sẽ được áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục phổ thông từ thời điểm này.

Bên cạnh chính sách miễn phí SGK, dự thảo Nghị định cũng đề xuất miễn học phí và giáo trình đối với môn Giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQPAN) cho học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Cụ thể, từ năm học 2027–2028, người học sẽ được cung cấp miễn phí giáo trình môn GDQPAN theo hình thức mượn – trả qua thư viện. Đồng thời, học phí đối với môn học bắt buộc này cũng được miễn, ngân sách Nhà nước sẽ cấp bù trực tiếp cho các cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, trường hợp người học phải học lại môn này sẽ không thuộc diện miễn học phí.

Dự thảo Nghị định nhấn mạnh, toàn bộ quá trình mua sắm, phân bổ, sử dụng và luân chuyển SGK, giáo trình phải được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo trách nhiệm giải trình và giám sát. SGK và giáo trình được mua từ ngân sách Nhà nước là tài sản công, phải được quản lý theo quy định pháp luật.

Các hành vi như thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản công đều bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý theo quy định.

Ngoài ra, việc triển khai chính sách cũng sẽ ưu tiên tận dụng tối đa số lượng SGK hiện có, tăng cường luân chuyển giữa các cơ sở giáo dục thông qua cơ chế liên thông thư viện, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và hạn chế lãng phí.

Nếu được thông qua, chính sách miễn phí SGK theo mô hình thư viện dùng chung không chỉ góp phần giảm chi phí học tập mà còn hướng tới một hệ thống giáo dục công bằng, hiệu quả và bền vững hơn trong tương lai.