Một đường dây lừa đảo trên không gian mạng, chiếm đoạt hơn 1.000 tỷ đồng của hàng nghìn nạn nhân, vừa bị Công an thành phố Quảng Ninh phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an triệt phá. Đáng chú ý, các đối tượng đã mua bán, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân để lựa chọn và tiếp cận nạn nhân.
Thay vì gọi điện ngẫu nhiên, các đối tượng thu thập dữ liệu như số điện thoại, tài khoản ngân hàng, địa chỉ, nghề nghiệp, lịch sử vay vốn, đầu tư… để xây dựng kịch bản lừa đảo phù hợp với từng nạn nhân.
Dữ liệu cá nhân được phân loại thành từng nhóm như data sinh viên, data cư dân giàu, data app hẹn hò… trở thành nguyên liệu cho những kịch bản lừa đảo "đo ni đóng giày" với từng nạn nhân.
Tên, số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc, hạn mức tín dụng, thậm chí cả sở thích và thói quen tiêu dùng. Những thông tin tưởng như rời rạc, khi được tập hợp lại, có thể giúp kẻ lừa đảo hiểu nạn nhân và dựng một câu chuyện khiến người nghe dễ tin hơn.
Vì vậy, bảo vệ dữ liệu cá nhân không còn chỉ là câu chuyện bảo vệ sự riêng tư. Nó cũng chính là bảo vệ tài sản và sự an toàn của mỗi người. Nhưng nếu chiếc bẫy đã thành công và nạn nhân nhấn nút chuyển tiền, một cuộc chạy đua khác lập tức bắt đầu. Tiền sẽ đi đâu? Và vì sao chỉ trong một thời gian rất ngắn, dòng tiền có thể trở nên khó truy vết?
Đối tượng đảm nhận nhiệm vụ rửa tiền trong đường dây lừa đảo cho biết đã mua tài khoản ảo với mức giá 500.000 đồng một tài khoản để nhận tiền từ các đối tượng lừa đảo. Sau đó, sẽ dùng tiền này để mua USDT, sau khi mua thành công sẽ bán USDT, đổi lại thành tiền sạch và chuyển lại cho các đối tượng lừa đảo. Phí rửa tiền là 5% số tiền cần rửa. Đã có 763 giao dịch được rửa tiền với tổng giá trị hơn 1,24 triệu USDT.
Di chuyển liên tục để tránh bị phát hiện. Dữ liệu để chọn đúng nạn nhân. Kịch bản để thao túng và những mắt xích chuyên nghiệp để xóa dấu vết dòng tiền. Nhưng cuối cùng, đường dây vẫn bị bóc gỡ. Đáng chú ý, điểm khởi đầu lại chỉ là 8 lá đơn tố giác của nạn nhân.
Điều đó cũng cho thấy một mắt xích rất quan trọng trong cuộc chiến với lừa đảo là sự lên tiếng của chính người bị hại. Thế nhưng, sau khi mất tiền, vì ngại ngùng, tự trách mình hay cho rằng khó lấy lại được tài sản, không ít người lại chọn im lặng.
Từ 8 đơn trình báo với số tiền hơn 160 triệu đồng, Ban chuyên án đã lần theo dấu vết số, bóc tách cả một mạng lưới tội phạm hoạt động liên tỉnh với số nạn nhân lên tới hàng nghìn người. Tuy nhiên, để phục vụ cho việc điều tra, làm rõ và xử lý triệt để các đối tượng lừa đảo,có những vướng mắc lại xuất phát từ chính nạn nhân.
Thượng tá Nguyễn Trọng Hà, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao, Công an TP Quảng Ninh cho biết: ''Việc xác định nạn nhân từ truy vết trong dữ liệu của đối tượng sau khi bắt giữ thì thông tin không hoàn toàn đầy đủ. Mặt khác, nhiều nạn nhân sau khi mất tài sản chưa thật sự nhiệt tình phối hợp với cơ quan công an trong quá trình điều tra, cung cấp thông tin, tài liệu''.
Hai trong số rất ít nạn nhân bị lừa đảo đã cung cấp thông tin, làm việc với cơ quan điều tra. Họ đều là những người trẻ tuổi, không tin mình sẽ sập bẫy lừa đảo trên không gian mạng cho đến khi mình sập bẫy. Mỗi lời khai sẽ giúp xác định thủ đoạn, truy vết đối tượng lừa đảo và ngăn chặn những cái bẫy tiếp tục được dựng lên.
''Nhiều người nghe tới phương thức thủ đoạn của đối tượng nhưng cho rằng việc đó không liên quan đến mình nên không quan tâm, không cảnh giác. Chính sự không quan tâm, không cảnh giác đó khiến người dân rất dễ trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo khi sự việc rơi vào chính mình'', Thượng tá Nguyễn Trọng Hà cho biết thêm.
Sự im lặng của nạn nhân tạo ra vùng tối, dung túng cho tội phạm. Và sự thờ ơ trước những lời cảnh báo sẽ tự cởi bỏ tấm lá chắn trước bẫy lừa đảo. Kịp thời tố giác, chủ động hợp tác với cơ quan chức năng cũng chính là tự trang bị cho mình lá chắn số trước bẫy lừa đảo trên không gian mạng.
Bình luận (0)