Cà phê, cao su, gỗ, ca cao... là các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Tới đây, khi các mặt hàng này xuất sang EU sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (gọi tắt là EUDR). Chỉ còn khoảng 6 tháng nữa, quy định này sẽ bắt đầu áp dụng với các doanh nghiệp lớn và vừa. Hiện nay đang là giai đoạn nước rút các doanh nghiệp Việt Nam phải chuẩn bị cho các yêu cầu mới này của thị trường châu Âu.
Một bao cà phê từ Tây Nguyên, một lô cao su xuất sang châu Âu hay một sản phẩm gỗ chuẩn bị lên kệ siêu thị trong thời gian tới sẽ không chỉ cần đạt chuẩn về chất lượng và giá cả. Doanh nghiệp còn phải chứng minh được nguyên liệu đến từ đâu, vùng sản xuất có thể truy xuất được hay không và sản phẩm có liên quan đến phá rừng sau năm 2020 hay không.
Liên minh châu Âu đã lùi thời hạn áp dụng sang cuối năm 2026, đồng thời đơn giản hóa một số thủ tục cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Tuy nhiên, yêu cầu cốt lõi không thay đổi: Hàng hóa vào thị trường châu Âu phải chứng minh được nguồn gốc hợp pháp và không gây phá rừng.
Theo Tham tán Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam tại Bỉ và châu Âu, Việt Nam thuộc nhóm nước có rủi ro thấp và nhiều ngành hàng đã chủ động chuẩn bị. Trong đó, các doanh nghiệp lớn ở những ngành như gỗ, cà phê và cao su đã đạt khoảng 70 đến 80% yêu cầu đặt ra. Tuy nhiên, phần khó hơn nằm ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ sản xuất phân tán, cơ sở thu mua và thương lái. Đây là những mắt xích cần tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng, nguồn gốc đất đai và thông tin sản xuất trong những tháng tới.
Bà Ngô Tường Vy - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Chánh Thu cho biết: "Khó khăn nhất của doanh nghiệp là nguyên liệu. Muốn vào được các hệ thống siêu thị lớn, ngoài ổn định chất lượng thì phải có sản lượng đủ lớn để có thể cung cấp quanh năm".
Câu chuyện vùng nguyên liệu vì vậy không chỉ là bài toán sản xuất. Với các quy định mới của châu Âu, vùng nguyên liệu còn là nền tảng để chứng minh tính bền vững của sản phẩm. Từ người nông dân, hợp tác xã đến doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu, tất cả sẽ phải cùng tham gia vào một chuỗi thông tin minh bạch hơn.
"Nếu muốn xuất vào châu Âu trong thời gian tới thì cần phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của châu Âu đó là truy xuất nguồn gốc, chống phá rừng hay còn gọi là EUDR. Đó là một rào cản sau này và chúng ta phải nhanh chóng thích ứng", ông Lê Đức Toàn - Giám đốc Thương mại Công ty Cà phê Simexco Đắk Lắk cho hay.
Ông Trần Văn Công - Tham tán Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam tại Bỉ và châu Âu cho biết: "Đối với nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ phân tán cũng như cơ sở thu mua, thương lái, chúng ta cần tiếp tục từ nay đến cuối năm tập trung xây dựng, cũng như thu thập hệ thống thông tin để có được bộ số liệu, hệ thống thông tin đảm bảo minh bạch".
Với thị trường châu Âu, hàng hóa trong thời gian tới không chỉ cần ngon, tốt hay rẻ, mà còn phải chứng minh được mình đến từ đâu. Vì thế, với nông sản và sản phẩm gỗ của Việt Nam, truy xuất nguồn gốc sẽ không còn là phần hồ sơ đi kèm, mà đang trở thành một phần giá trị của chính sản phẩm.
Bình luận (0)