Fed giữ nguyên lãi suất: Thị trường bước vào giai đoạn chờ tín hiệu mới

Ưu tiên kiềm chế lạm phát

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở mức 3,5-3,75% sau cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày đã đánh dấu lần thứ năm liên tiếp cơ quan này không điều chỉnh lãi suất điều hành. Quyết định trên phù hợp với dự báo của phần lớn giới đầu tư, song những thông điệp được Fed đưa ra sau cuộc họp lại cho thấy quá trình kiểm soát lạm phát tại nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn còn nhiều thách thức.

Nếu như năm 2025, Fed đã 3 lần hạ lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế, thì kể từ đầu năm nay cơ quan này chuyển sang trạng thái "án binh bất động", phản ánh sự cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế. Đây cũng là cuộc họp chính sách thứ hai do tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh chủ trì kể từ khi tiếp quản vị trí người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ. Khác với phong cách điều hành trước đây, Fed dưới thời ông Warsh đã thay đổi đáng kể cách truyền tải thông điệp tới thị trường.

Thông cáo sau cuộc họp lần này được rút gọn đáng kể, chỉ tập trung công bố quyết định giữ nguyên lãi suất và tái khẳng định mục tiêu duy trì lượng dự trữ dồi dào trong hệ thống ngân hàng. Đáng chú ý, Fed không còn phát đi tín hiệu về lộ trình chính sách trong các cuộc họp tiếp theo, điều trước đây được xem là công cụ định hình kỳ vọng của thị trường. Vị Chủ tịch Fed nhấn mạnh, việc loại bỏ các tín hiệu định hướng không đồng nghĩa Fed thiếu chiến lược, mà phản ánh cách tiếp cận thận trọng hơn trong bối cảnh nền kinh tế phải đối mặt với nhiều yếu tố khó lường. Ông nhấn mạnh các tuyên bố chính sách nên phản ánh những diễn biến thực tế thay vì dự báo tương lai, bởi những biến động địa chính trị và kinh tế hiện nay có thể nhanh chóng làm thay đổi các kịch bản điều hành.

Trong đánh giá mới nhất, Fed tiếp tục nhìn nhận nền kinh tế Mỹ đang duy trì nền tảng tương đối vững chắc. Theo cơ quan này, hoạt động kinh tế vẫn tăng trưởng ổn định, thị trường lao động chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu đáng kể, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp trong khi doanh nghiệp tiếp tục tạo thêm việc làm mới. Bên cạnh đó, đầu tư vốn và tăng trưởng năng suất vẫn được đánh giá tích cực, góp phần duy trì sức chống chịu của nền kinh tế. Tuy nhiên, Fed cũng thừa nhận môi trường kinh tế hiện nay chứa đựng mức độ bất ổn cao hơn trước, trong đó xung đột tại Trung Đông được xem là một trong những yếu tố gây sức ép đáng kể đối với triển vọng lạm phát. Theo các nhà hoạch định chính sách, căng thẳng địa chính trị đã đẩy giá năng lượng tăng trở lại sau giai đoạn hạ nhiệt, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện thêm các cú sốc nguồn cung. Đây là yếu tố khiến lạm phát khó quay trở lại mục tiêu trong ngắn hạn, ngay cả khi nhu cầu tiêu dùng có dấu hiệu ổn định hơn.

Thực tế, chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ đã duy trì trên mức mục tiêu 2% trong hơn 5 năm liên tiếp. Mặc dù lạm phát tháng trước giảm xuống còn khoảng 3,5% nhờ giá xăng từng hạ nhiệt, nhưng diễn biến mới tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới nhanh chóng đảo chiều tăng mạnh. Trong vài tuần gần đây, giá dầu thô đã tăng khoảng 7%, dao động trong khoảng 84-90 USD/thùng sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại. Điều này làm gia tăng nguy cơ chi phí năng lượng tiếp tục lan sang giá vận tải, sản xuất và tiêu dùng trong những tháng tới. Chính vì vậy, Fed cho rằng nhiệm vụ ưu tiên hiện nay vẫn là đưa lạm phát trở về mức mục tiêu, bất chấp việc nền kinh tế đang vận hành tương đối ổn định.

Những bất đồng hiếm thấy trong nội bộ Fed

Một điểm đáng chú ý tại cuộc họp lần này là sự chia rẽ rõ nét hơn trong nội bộ Fed. Có ba thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), gồm Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari, bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất. Thay vào đó, họ đề xuất tăng thêm 0,25 điểm phần trăm ngay trong kỳ họp tháng 7. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2016 xuất hiện ba phiếu phản đối cùng theo một hướng trong một quyết định chính sách tiền tệ của Fed, cho thấy mức độ phân hóa trong đánh giá triển vọng lạm phát.

Trong cuộc họp báo sau đó, Chủ tịch Kevin Warsh không né tránh những khác biệt này. Ông cho biết các thành viên Fed đã có cuộc thảo luận "rất sôi nổi" về lạm phát, các cú sốc kinh tế gần đây cũng như hiệu quả của các công cụ chính sách tiền tệ. Vị Chủ tịch Fed đồng thời tái khẳng định Fed chỉ theo đuổi duy nhất một mục tiêu lạm phát là 2%, bác bỏ quan điểm cho rằng ngân hàng trung ương có thể chấp nhận mức lạm phát cao hơn trong thời gian dài.

Theo ông Warsh, sau hơn 5 năm lạm phát vượt mục tiêu, việc đưa chỉ số giá trở lại quỹ đạo ổn định sẽ không thể hoàn thành chỉ sau vài tuần hoặc chỉ nhờ một tháng số liệu khả quan. Điều đó đồng nghĩa Fed sẽ tiếp tục duy trì cách tiếp cận dựa trên dữ liệu thực tế và chưa vội nới lỏng chính sách khi áp lực giá cả vẫn chưa được kiểm soát một cách bền vững.

Tác động đến thị trường toàn cầu

Quyết định giữ nguyên lãi suất đã được thị trường dự báo từ trước. Tuy nhiên, thông điệp sau cuộc họp vẫn tạo ra những phản ứng đáng kể trên các thị trường tài chính toàn cầu. Ngay sau thông báo của Fed, đồng USD tăng khoảng 0,3% so với đồng euro, phản ánh kỳ vọng rằng mặt bằng lãi suất cao của Mỹ sẽ còn được duy trì lâu hơn. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ thu hẹp đà giảm nhưng vẫn diễn biến thận trọng. Chỉ số S&P 500 giảm nhẹ 0,18%, cho thấy nhà đầu tư vẫn lo ngại chi phí vốn duy trì ở mức cao sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp trong các quý tới. Đáng chú ý nhất là diễn biến trên thị trường vàng. Chỉ trong vài phút sau tuyên bố của Fed, giá vàng thế giới tăng hơn 40 USD/ounce, lên khoảng 4.080 USD/ounce.

Theo CNBC, nhiều chuyên gia nhận định, thị trường hiện không còn tập trung vào câu hỏi liệu Fed có cắt giảm lãi suất hay không, mà chuyển sang đánh giá khả năng ngân hàng trung ương Mỹ có thể phải tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát tiếp tục nóng lên. Công cụ FedWatch của CME cho thấy sau cuộc họp, xác suất Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9 đã tăng lên khoảng 59%.

Việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao không chỉ ảnh hưởng đến các thị trường tài chính mà còn tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất, đầu tư và tiêu dùng tại Mỹ cũng như nhiều nền kinh tế khác. Đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ, chi phí vay vốn tiếp tục duy trì ở mức cao. Lãi suất thẻ tín dụng vẫn xấp xỉ 20-24%, lãi vay mua nhà khoảng 6,5%, trong khi lãi suất vay mua ô tô mới ở mức khoảng 7%. Chi phí tài chính tăng khiến nhu cầu mua nhà, ô tô và các tài sản có giá trị lớn tiếp tục chịu sức ép, đặc biệt đối với nhóm thu nhập trung bình và thấp.

Ở chiều ngược lại, những người gửi tiết kiệm lại được hưởng lợi. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn từ hai năm trở lên đều vượt 4%, trong khi nhiều chứng chỉ tiền gửi (CD) và tài khoản tiết kiệm lãi suất cao cũng mang lại mức sinh lời hấp dẫn. Điều này giúp dòng tiền tiếp tục chảy vào các tài sản an toàn thay vì các kênh đầu tư có rủi ro cao.

Đối với kinh tế toàn cầu, việc Fed chưa phát tín hiệu nới lỏng chính sách đồng nghĩa mặt bằng lãi suất quốc tế nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến. Điều này có thể làm tăng chi phí huy động vốn của các doanh nghiệp, gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn tại nhiều nền kinh tế mới nổi, đồng thời khiến các ngân hàng trung ương khác phải cân nhắc kỹ hơn trong quá trình điều hành chính sách tiền tệ.