Giá bán dưới giá thành, người nuôi heo càng nuôi càng lỗ

Giá lợn hơi trong nước cao hơn thịt lợn nhập khẩu

Thị trường lợn hơi ngày đầu tuần vẫn chưa dứt đà giảm giá, khi ngày 12/10, giá xuống chỉ còn khoảng 51.000 đồng/kg, thấp nhất kể từ đầu năm đến nay được ghi nhận tại Hà Tĩnh và Đắk Lắk. Các địa phương còn lại mặt bằng giá thu mua cao hơn chút khi dao động từ 52.000 đến 54.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, mức giá này vẫn thấp hơn giá thành mà người chăn nuôi trong nước phải bỏ ra để có được 1 kg lợn hơi. Theo số liệu cập nhật đến hết tháng 8, giá thịt lợn nhập khẩu vào nước ta trung bình hiện chỉ ở mức 1.700 USD/tấn (khi quy đổi ra chỉ vào khoảng 45.000 đồng/kg). Điều này vô hình chung đang tạo ra sức ép cạnh tranh về giá, khi giá bán thịt nhập khẩu rẻ hơn đáng kể so với thịt trong nước.

Với lợi thế cạnh tranh về giá, các dòng thịt nhập khẩu đang nhanh chóng tìm được "đầu ra" rất lớn tại các bếp ăn công nghiệp, chuỗi nhà hàng và các nhà máy chế biến thực phẩm.

Người chăn nuôi trước áp lực chi phí và đầu ra

Đối với người tiêu dùng hay doanh nghiệp chế biến, giá rẻ là tin vui. Nhưng ở chiều ngược lại, với người chăn nuôi trong nước, đây thực sự là một áp lực lớn. Có thể thấy, khối lượng nhập khẩu hiện chưa lớn nếu đặt cạnh tổng sản lượng khoảng hơn 5 triệu tấn thịt lợn sản xuất trong nước 8 tháng đầu năm. Sự chênh lệch giá đang đẩy người nuôi vào tình thế càng nuôi càng lỗ.

Mất ăn mất ngủ, đó là những gì ông Phi, một hộ nuôi heo tại xã Gia Kiệm, TP. Đồng Nai đang trải qua những ngày này. Heo đến ngày xuất bán, nhưng gọi mãi thương lái vẫn chưa đến mua. Giá heo nhưng ngày này đang xuống thấp, dưới 50.000 đồng/kg, cộng thêm những thông tin bất lợi về thịt heo nhiễm chất cấm salbutamol.

Ông Trần Văn Phi - Xã Gia Kiệm, TP. Đồng Nai cho biết; "Bây giờ quá chậm, hầu như thương lái không cần mua. Người ta tránh xa miếng thịt mang thương hiệu chất cấm đó, không ai dám sử dụng. Nó ảnh hưởng cộng đồng, cộng đồng không dám ăn, người chăn nuôi heo không thể bán được".

Thị trường mất niềm tin, người làm đúng cũng bị vạ lây. Nhưng nỗi lo đầu ra chỉ là một nửa bài toán. Nửa còn lại chính là áp lực tăng giá "bão giá" đầu vào. Thức ăn chăn nuôi - khoản chi chiếm tỷ trọng lớn nhất - liên tục tăng.

Anh Nguyễn Văn Tiến Đạt - Công ty Greenfeed, Chi nhánh Đồng Nai chia sẻ: "Nếu tính từ đầu năm đến nay tăng khoảng 6 lần. Đợt tháng 10 là biến động tăng nhiều nhất 7.500 đồng cho heo thịt và 10.000 đồng cho heo con. Về nguyên liệu, do ảnh hưởng chiến tranh, mất mùa ở nước ngoài, lượng nguyên liệu nhập khẩu khan hiến, khi về đến Việt Nam, để đảm bảo chất lượng của thức ăn không thay đổi, công ty bắt buộc phải tăng giá".

Ông Nguyễn Kim Đoán - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai nêu ý kiến: "Nếu trong sản xuất cứ tiếp tục bị thua lỗ thì người chăn nuôi không thể tồn tại được. Khi đó, là một nước nông nghiệp mà phải hoàn toàn phụ thuộc vào thịt nhập để phục vụ cho người tiêu dùng trong nước thì điều đó thực sự rất đáng buồn".

Giảm chi phí, liên kết chuỗi để chăn nuôi đứng vững

Theo những người chăn nuôi lợn ở Đồng Nai, chi phí chăn nuôi hiện dao động từ 55.000 - 57.000 đồng mỗi kg lợn hơi, nhưng giá lợn bán ra tại chuồng thấp nhất hôm qua chỉ còn 51.000 đồng/kg. Tức là cứ xuất chuồng một con lợn, người nuôi lại cầm chắc phần thua lỗ. Vậy giải pháp nào cho ngành chăn nuôi trong nước trước chi phí đầu vào cao và làn sóng thịt ngoại giá rẻ.

Ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty Nông nghiệp BaF Việt Nam đưa ra kiến nghị: "Chúng ta cần phải có những tiêu chuẩn cụ thể về các sản phẩm thịt nhập khẩu. Tạo ra những hàng rào kĩ thuật, làm sao chúng ta nhập những hàng có chất lượng, đảm bảo sức khoẻ cho người tiêu dùng".

Ông Kent S. Nielsen - Giám đốc Kinh doanh khu vực châu Á, Công ty Agrisys đề xuất: "Người chăn nuôi Việt Nam cần nâng cao hiệu quả sản xuất bằng các giải pháp… Chẳng hạn, công nghệ và dữ liệu có thể sử dụng để cho ăn chính xác. Hay việc áp dụng công nghệ cũng giúp giảm số lượng người nhưng vẫn nâng cao hiệu suất lao động, từ đó tăng cường an toàn sinh học đối với dịch bệnh".

Ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam nhận định: "Hướng đi của việc tổ chức chăn nuôi theo chuỗi liên kết, gắn từ sản phẩm thức ăn chăn nuôi chuồng trại, đến sản phẩm cuối cùng: giết mổ, chế biến, chế biến sâu, nâng cao chất lượng và an toàn sản phẩm, đáp ứng được nhu cầu thị trường không những trong nước mà cả các nước phát triển".

Sức ép từ thịt lợn nhập khẩu giá rẻ là một thử thách, nhưng cũng là "sức ép sống còn" để ngành chăn nuôi Việt Nam tái cơ cấu. Đã qua rồi thời kỳ chăn nuôi nhỏ lẻ, tự phát. Muốn giữ vững thị trường trong nước, con đường duy nhất của người chăn nuôi và doanh nghiệp Việt là tiến lên chuyên nghiệp: chăn nuôi an toàn, tối ưu chi phí và liên kết chuỗi giá trị để giữ trọn niềm tin của người tiêu dùng.