Nỗ lực nội luật hóa và cơ chế chuyển tiếp linh hoạt
Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Với những thay đổi mang tính đột phá nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, việc ban hành các Nghị định hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, quy trình soạn thảo, thẩm định và ban hành văn bản quy phạm pháp luật luôn đòi hỏi sự thận trọng và thời gian nhất định.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, ngày 13/2/2026, đơn vị này đã hoàn thiện Tờ trình số 93/TTr-BTC gửi Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật đầu tư. Văn bản này được kỳ vọng sẽ thay thế Nghị định số 31/2021/NĐ-CP (ngày 26/3/2021) và Nghị định số 19/2025/NĐ-CP (ngày 10/2/2025). Hiện tại, dự thảo đang trong giai đoạn được Văn phòng Chính phủ thẩm tra trước khi chính thức trình Chính phủ ban hành. Trong bối cảnh ngày hiệu lực của Luật đã cận kề, bài toán đặt ra là làm thế nào để các thủ tục hành chính không bị "đóng băng" do thiếu Nghị định hướng dẫn mới.
Với những thay đổi mang tính đột phá nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, việc ban hành các Nghị định hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết.
Sự chuyển giao giữa Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 và Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 đang đặt ra những thách thức không nhỏ về mặt kỹ thuật lập pháp. Để đảm bảo dòng vốn đầu tư không bị nghẽn mạch trong giai đoạn chờ đợi các văn bản hướng dẫn chi tiết, Bộ Tài chính đã chủ động đưa ra các giải pháp tình thế nhưng mang tính chiến lược, nhằm tạo sự thông suốt tuyệt đối cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Để trả lời cho bài toán này, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng dự thảo Nghị quyết về việc tiếp tục áp dụng văn bản quy định chi tiết, quy định biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành các luật đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế. Đây là một bước đi linh hoạt, cho phép các cơ quan chức năng tiếp tục sử dụng khung pháp lý cũ làm căn cứ giải quyết hồ sơ cho đến khi có nghị định thay thế.
Trong đó, dự kiến cho phép tiếp tục áp dụng Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26/3/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư và Nghị định số 19/2025/NĐ-CP ngày 10/2/2025 quy định chi tiết Luật Đầu tư về thủ tục đầu tư đặc biệt.
Trao đổi về vấn đề này, đại diện Bộ Tài chính cho biết: "Mục tiêu cao nhất của chúng tôi là không để bất kỳ một dự án nào phải dừng lại hay chờ đợi chỉ vì lý do thủ tục hành chính trong giai đoạn giao thoa pháp luật. Việc cho phép tiếp tục áp dụng các Nghị định cũ là một giải pháp tình thế cần thiết, giúp thị trường giữ được nhịp độ ổn định. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhấn mạnh rằng việc áp dụng này phải dựa trên nguyên tắc không trái với các tinh thần mới của Luật Đầu tư 2025”.
Hiện Bộ Tài chính cũng đang thực hiện các thủ tục công bố để các thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 tiếp tục có hiệu lực. Điều này giúp các địa phương và cơ quan đăng ký đầu tư có đủ công cụ pháp lý để tiếp nhận, xử lý hồ sơ một cách tự tin, tránh tâm lý e ngại sai phạm.
Thực thi thận trọng để đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch
Mặc dù cho phép áp dụng các quy định cũ, Bộ Tài chính vẫn đưa ra một rào cản kỹ thuật quan trọng, đó là các quy định cũ chỉ được tiếp tục áp dụng nếu vẫn còn phù hợp với quy định của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 mới được ban hành. Điều này đòi hỏi cán bộ thực thi tại các Sở, ngành phải có sự am hiểu sâu sắc về luật mới để phân định những điểm tương đồng và khác biệt.
"Chúng tôi hiểu rằng đây là một giai đoạn nhạy cảm đối với các cơ quan tiếp nhận hồ sơ. Vì vậy, Bộ Tài chính yêu cầu các cơ quan trong quá trình triển khai nếu có bất kỳ vướng mắc nào phát sinh, cần báo cáo ngay bằng văn bản. Bộ sẽ có phản hồi hướng dẫn ngay lập tức", đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh thêm.
Việc duy trì sử dụng mẫu văn bản theo Thông tư số 03/2021/TT-BKHĐT quy định mẫu văn bản, báo cáo liên quan đến hoạt động đầu tư tại Việt Nam và xúc tiến đầu tư cũng là một điểm tựa giúp doanh nghiệp không bị bỡ ngỡ. Sự ổn định về mặt biểu mẫu giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ và thời gian chỉnh sửa hồ sơ cho nhà đầu tư trong giai đoạn chuyển giao này.
Bộ Tài chính không để bất kỳ một dự án nào phải dừng lại hay chờ đợi chỉ vì lý do thủ tục hành chính trong giai đoạn giao thoa pháp luật. Ảnh minh họa
Theo các chuyên gia kinh tế, sự chủ động của Bộ Tài chính và Chính phủ trong việc ban hành công văn hướng dẫn và xây dựng Nghị quyết chuyển tiếp cho thấy một tư duy quản lý hiện đại, đồng hành cùng doanh nghiệp. Thay vì để "khoảng trống pháp lý" trở thành rào cản, các cơ quan quản lý đã tạo ra một "chiếc cầu" vững chắc để chuyển sang kỷ nguyên của Luật Đầu tư 2025.
Với việc Luật số 143/2025/QH15 đi vào cuộc sống cùng hệ thống văn bản hướng dẫn đang được hoàn thiện, Việt Nam đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự ổn định và minh bạch của môi trường đầu tư. Những nỗ lực hậu cần pháp lý của Bộ Tài chính chính là cam kết cụ thể nhất để đảm bảo rằng dòng chảy kinh tế không bao giờ bị gián đoạn./.
Quyết liệt khơi thông nguồn lực tài chính cho đầu tư công và doanh nghiệp
Bên cạnh việc tháo gỡ nút thắt pháp lý cho Luật Đầu tư, Bộ Tài chính đang đẩy mạnh các giải pháp quản lý tài chính công nhằm hỗ trợ thị trường. Theo cập nhật từ Cục Thuế, ngành này đang quyết liệt triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, nhằm tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp đầu tư chính quy. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình minh bạch hóa thị trường theo Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước.
Song song đó, Bộ Tài chính tiếp tục đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo Nghị định 167/2017/NĐ-CP và Nghị định 67/2021/NĐ-CP. Việc khơi thông nguồn lực tài sản công không chỉ giúp tăng hiệu quả ngân sách mà còn tạo dư địa hạ tầng, sẵn sàng đón dòng vốn đầu tư mới ngay khi Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 chính thức đi vào cuộc sống. Các nỗ lực này khẳng định cam kết của ngành Tài chính trong việc đồng hành, tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và thủ tục cho nhà đầu tư.
Bình luận (0)