(Ảnh: David McKnight-Peterson/GQ)
Giorgio Armani, huyền thoại thời trang Ý với phong cách tinh tế và sáng tạo vượt thời gian, đã ra đi ở tuổi 91 vào ngày 4/9, để lại di sản vô giá cho ngành công nghiệp thời trang toàn cầu. Với sự nghiệp kéo dài hơn nửa thế kỷ, ông không chỉ tái định nghĩa cách mặc đẹp mà còn trở thành biểu tượng của sự kiên định và đổi mới, góp phần làm nên lịch sử của thời trang hiện đại. Câu chuyện về cuộc đời và những đóng góp của ông sẽ luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ tương lai.
Người tiên phong kết hợp sự xa hoa của Hollywood với kỹ thuật may đo tinh tế của Ý, xây dựng nên một đế chế thời trang xa xỉ bậc nhất
“Thời trang là một công việc không hề đơn giản, nhưng cũng là một công việc vô cùng tuyệt vời” - Giorgio Armani từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn vào cuối năm 2021. Khi đó, ông đã 87 tuổi nhưng vẫn hết mình với công việc và đam mê sáng tạo. Giorgio Armani Spa – một doanh nghiệp xa xỉ trị giá hàng tỷ USD, bao gồm nhiều lĩnh vực từ thời trang, nội thất, khách sạn, thể thao đến từ thiện – đều do ông khởi dựng từ con số 0 và trực tiếp vận hành. Ông giữ các chức danh Chủ tịch, Giám đốc điều hành và Giám đốc sáng tạo của công ty cho đến khi qua đời vào thứ Năm vừa qua, hưởng thọ 91 tuổi.
(Ảnh: Getty Images)
Trong thông cáo, Tập đoàn Giorgio Armani cho biết: “Ông Armani, người luôn được nhân viên và cộng sự kính trọng, đã ra đi thanh thản bên cạnh những người thân yêu. Không than phiền, ông đã cống hiến hết mình cho đến những ngày cuối đời, dành trọn tâm huyết cho công ty, các bộ sưu tập và những dự án sáng tạo.
Trong suốt nhiều năm, Giorgio Armani đã kiến tạo một tầm nhìn rộng mở không chỉ trong lĩnh vực thời trang mà còn lan tỏa đến nhiều khía cạnh của cuộc sống. Trên hành trình sự nghiệp, ông đã tạo dựng hình ảnh gần gũi, thân thiện với công chúng, trở thành một biểu tượng thời trang bất hủ, được mọi người yêu mến và ngưỡng mộ.
Với tấm lòng hướng về cộng đồng, ông đã không ngừng cống hiến trên nhiều phương diện, đồng thời dành một tình yêu mãnh liệt cho thành phố Milan – trung tâm thời trang danh tiếng của thế giới.
Giorgio Armani là một thương hiệu với hơn 50 năm lịch sử, được xây dựng và phát triển nhờ vào sự đóng góp không ngừng của ông. Sự sáng suốt và độc lập trong tư duy cũng như hành động luôn là dấu ấn đặc trưng trong phong cách làm việc của Giorgio Armani. Ông chính là nguồn cảm hứng bất tận đối với toàn thể chúng tôi. Gia đình và đội ngũ nhân viên cam kết sẽ tiếp tục phát huy, gìn giữ và truyền lại những giá trị quý báu ấy.
Tại công ty, chúng tôi luôn coi nhau như một gia đình. Ngày hôm nay, với tất cả sự xúc động, chúng tôi cảm nhận rõ nỗi mất mát to lớn khi người sáng lập – người đã cống hiến hết mình bằng cả đam mê và tận tụy – đã ra đi. Chính trong tinh thần ấy, chúng tôi cam kết sẽ gìn giữ những giá trị ông đã dày công xây dựng và tiếp tục dẫn dắt công ty tiến bước về phía trước bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu thương sâu sắc".
Trong suốt hơn năm thập kỷ sự nghiệp, “cây đại thụ làng mốt” Giorgio Armani đã trở thành biểu tượng với những dấu ấn không thể nhầm lẫn: làn da rám nắng khỏe khoắn, đôi mắt xanh sâu thẳm và mái tóc bạc trắng, thường gắn liền với bộ trang phục đơn giản mà đầy tinh tế – áo thun cổ tròn, quần tây xanh navy và giày sneakers trắng. Ông cũng được biết đến với những thiết kế vest đặc trưng mang phom dáng mềm mại, gam màu trung tính như xám và be – đại diện cho phong cách lịch lãm của giới trẻ thành thị thành đạt và tầng lớp doanh nhân quyền lực trong những năm 1980–1990.
Armani cũng là người sớm nhìn thấy mối quan hệ cộng sinh giữa thời trang và Hollywood, bắt đầu với việc ông thiết kế trang phục cho tài tử Richard Gere trong bộ phim American Gigolo (1980) – một dấu mốc được xem là khởi đầu của thời kỳ thời trang thảm đỏ hiện đại. Ra mắt thương hiệu riêng vào năm 1975 khi 41 tuổi, Armani từng bước gây dựng nên một đế chế thời trang độc lập, gặt hái danh tiếng và thành công vượt bậc – trong đó có khối tài sản cá nhân được Forbes ước tính khoảng 12 tỷ USD. Một thành tựu hiếm hoi mà chỉ có rất ít nhà thiết kế – ngoại trừ Ralph Lauren – có thể đạt được. Cái tên Giorgio Armani từ lâu đã vượt ra khỏi khuôn khổ một cá nhân, trở thành biểu tượng văn hóa toàn cầu cho sự thanh lịch, thành công và tinh thần Ý chuẩn mực.
Dưới mái nhà của Tập đoàn Armani là hệ sinh thái thương hiệu đa dạng: bộ sưu tập cao cấp dành cho nam và nữ mang tên Giorgio Armani; dòng sản phẩm trẻ trung và hợp xu hướng Emporio Armani, cùng nhánh thể thao EA7, hiện đang tài trợ trang phục thi đấu cho câu lạc bộ bóng đá Ý SSC Napoli; Armani Collezioni, dòng sản phẩm quen thuộc tại các trung tâm thương mại cao cấp; Armani Privé, bộ sưu tập haute couture ra mắt năm 2005; và Armani/Casa, thương hiệu nội thất và phong cách sống được giới thiệu từ năm 2000, tiêu biểu qua hệ thống khách sạn mang đậm dấu ấn thẩm mỹ của Armani.
Khách sạn đầu tiên mang thương hiệu Armani Hotel được khai trương tại Dubai vào năm 2010, chiếm nhiều tầng trong tòa nhà chọc trời Burj Khalifa. Khách sạn thứ hai mở cửa tại Milan vào năm sau đó.
(Ảnh: Getty Images)
Tất cả các nhánh thương hiệu đều được kết nối bằng tinh thần thẩm mỹ đặc trưng của Armani – tối giản nhưng sang trọng, mang đậm chất kiến trúc thanh lịch. Tập đoàn Armani sở hữu hoàn toàn hệ thống nhà máy, cơ sở sản xuất, phân phối và chuỗi bán lẻ toàn cầu, bao gồm cả cửa hàng đại diện quy mô lớn nằm trọn một khu phố trên đường Via Manzoni, Milan.
Về mặt thiết kế, phong cách may đo mềm mại, phóng khoáng và phi cấu trúc chính là yếu tố làm nên tên tuổi của Giorgio Armani, đặc biệt ở những thiết kế áo khoác. Ngay sau khi ra mắt thương hiệu vào giữa thập niên 1970, ông đã giới thiệu bộ sưu tập nam với những chiếc áo khoác không lót, không dựng phom, có phần nhăn tự nhiên, ôm nhẹ lấy cơ thể và tôn dáng một cách tinh tế. Đây được xem là cuộc cách mạng trong trang phục nam giới, đối lập hoàn toàn với những bộ suit cứng nhắc và hình thức vốn thống trị thời kỳ đó.
Định hình phong cách thảm đỏ
Chỉ vài tháng sau "cuộc cách mạng" trong trang phục nam, Armani tiếp tục tái định nghĩa phong cách may đo dành cho nữ giới bằng cách loại bỏ hoàn toàn lớp đệm và phần gia cố bên trong, tạo nên một diện mạo thanh lịch mang đậm tinh thần unisex – vừa mềm mại, vừa mạnh mẽ một cách đầy cuốn hút.
“Tôi hy vọng rằng những chiếc áo khoác của mình mang đến cho phụ nữ cảm giác thoải mái, an toàn, và trên hết là một sức mạnh nội tại,” ông từng chia sẻ với một tạp chí Ý, theo bài phỏng vấn của Vanity Fair năm 2000.
Đến những năm 1980, “power suit” của Armani dành cho cả nam và nữ – với vai áo được cắt rộng, ve áo lấy cảm hứng từ thập niên 1940 và phom dáng đơn sắc mạnh mẽ – đã trở thành biểu tượng cho thời kỳ thịnh vượng về kinh tế và sự trỗi dậy của tầng lớp thành đạt.
Bên cạnh những thiết kế mang tính cách mạng, mối quan hệ gắn bó với Hollywood cũng là yếu tố giúp Armani tạo nên dấu ấn vượt thời gian. Sự kết hợp giữa quyền lực và gợi cảm trong trang phục của Armani được ghi dấu đậm nét trên màn ảnh trong bộ phim American Gigolo (1980) của đạo diễn Paul Schrader, với hình ảnh Richard Gere mình trần, lướt qua tủ đồ đầy ắp suit Armani và cẩn trọng lựa chọn từng chiếc áo khoác, sơ mi, cà vạt – một cảnh phim đã đi vào lịch sử thời trang điện ảnh.
Tuy nhiên, chính ngoài khuôn khổ sàn diễn, Armani mới thực sự định hình lại tiêu chuẩn cho phong cách thảm đỏ hiện đại. Ông là người tiên phong thiết lập mối quan hệ mang tính chiến lược giữa thời trang và người nổi tiếng — một mối liên kết không chỉ tạo ra hình ảnh, mà còn khai sinh ra cả một “ngành công nghiệp” kết nối nhà mốt và văn hóa đại chúng. Đây cũng chính là tiền đề cho chiến lược truyền thông thương hiệu của các thương hiệu xa xỉ sau này, khi thảm đỏ trở thành sàn diễn thứ hai.
Năm 1988, Giorgio Armani mở văn phòng đại diện tại Los Angeles và mời cựu nhà báo Wanda McDaniel gia nhập đội ngũ. Bà là vợ của Albert Ruddy — nhà sản xuất danh tiếng đứng sau siêu phẩm The Godfather. Với mạng lưới quan hệ sâu rộng tại Hollywood, McDaniel nhanh chóng trở thành cầu nối chiến lược giữa Armani và giới ngôi sao, cùng cả hệ sinh thái quyền lực xoay quanh họ: từ luật sư, quản lý, người đại diện đến các đạo diễn và nhà sản xuất.
Bà chính là người góp phần đưa Armani thâm nhập vào các sự kiện thảm đỏ, phim điện ảnh và truyền thông đại chúng — một bước đi chiến lược giúp thương hiệu thời trang Ý từng bước định hình vị thế tại kinh đô điện ảnh.
(Ảnh: Getty)
Theo bài viết của The New York Times năm 1995, công việc của McDaniel bao gồm việc mời các ngôi sao tham dự show diễn của Armani, đồng thời đảm bảo mọi chi phí đi lại, lưu trú — và dĩ nhiên là cả trang phục — đều do thương hiệu chi trả.
Tờ báo viết: “Từ khi bà McDaniel gia nhập, Armani bắt đầu được cung cấp với mức ưu đãi cực kỳ hấp dẫn cho những ai có thể nâng tầm thương hiệu tại Hollywood, dù là diễn viên hay người đại diện”. Câu nói “Ông Armani muốn được thiết kế trang phục cho bạn” đã trở thành lời mời đầy sức hút trong giới.
Niềm say mê điện ảnh của Giorgio Armani bắt đầu từ thời thơ ấu, và ông đã bắt đầu thiết kế trang phục cho các diễn viên từ rất lâu trước khi mở văn phòng tại Los Angeles hay khai trương cửa hàng trên đại lộ Rodeo Drive. Diane Keaton là ngôi sao đầu tiên diện trang phục Armani trên thảm đỏ, với chiếc áo khoác màu be kết hợp cùng váy dài khi bà nhận tượng vàng Nữ chính xuất sắc tại Oscar 1978 cho vai diễn trong Annie Hall. Năm 1990, Julia Roberts chọn một bộ suit Armani để xuất hiện tại lễ trao giải Quả cầu vàng. Hai năm sau, Jodie Foster bước lên sân khấu nhận giải Oscar với bộ suit màu ngọc trai từ Armani cho vai diễn trong The Silence of the Lambs. Armani cũng có mối quan hệ gắn bó lâu dài với nhiều ngôi sao hạng A như Leonardo DiCaprio, Lady Gaga, George Clooney và Cate Blanchett.
Suốt hơn nửa thế kỷ sự nghiệp, Giorgio Armani được biết đến như biểu tượng của sự kiên định tuyệt đối với tinh thần thẩm mỹ riêng biệt của mình — ông không chạy theo những biến chuyển chóng mặt của xu hướng hay thị hiếu thời trang mà luôn giữ vững phong cách và tầm nhìn riêng, bất chấp sự thay đổi không ngừng của ngành công nghiệp thời trang. Xưởng thiết kế của ông luôn được xem như một pháo đài bảo mật, nơi tập hợp những cộng sự trung thành và tài năng như Leo Dell’Orco, giám đốc thiết kế dòng thời trang nam, và Silvana Armani, cháu gái đồng thời là người đứng đầu dòng thời trang nữ. Khác với nhiều thương hiệu đình đám thường thuê stylist bên ngoài để tạo dựng hình ảnh cho show diễn và chiến dịch quảng bá, Armani tự mình điều hành và kiểm soát toàn bộ, bất kể nhận được lời khen ngợi hay chỉ trích. Trong những năm 2000 và 2010, không ít nhà phê bình cho rằng các bộ sưu tập của ông dường như lạc lõng với thời đại, bị “đóng băng” trong quá khứ với những thiết kế mũ độc đáo hay phom dáng quần khó hiểu.
(Ảnh: Harpers Bazaar)
Giới báo chí từng dành nhiều tâm huyết và giấy mực để theo dõi hai tin đồn lớn xoay quanh Armani: một là về khả năng sáp nhập công ty, khi trong nhiều năm lan truyền những đồn đoán rằng Armani sẽ bị mua lại bởi các “ông lớn” như LVMH hay Kering. Tuy nhiên, điều đó chưa bao giờ trở thành sự thật. Trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair năm 2000, Armani thẳng thắn chia sẻ: “Tôi không có đối tác nào. Tôi không lên sàn chứng khoán. Tôi không bị ràng buộc bởi ai trong công việc của mình. Nếu tôi chi hàng tỷ cho một buổi trình diễn thời trang, vì tôi thấy điều đó là cần thiết, thì tôi sẽ làm vậy. Và tôi không có lý do gì phải công khai điều đó".
Thứ hai là việc tìm người kế thừa, cả về mặt sáng tạo lẫn kinh doanh, trong tập đoàn Armani. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013 với nhà phê bình thời trang Cathy Horyn của New York Times, khi được hỏi liệu ông có nghĩ về người sẽ tiếp bước mình, Armani — khi đó 79 tuổi — trả lời: “Tôi nghĩ về điều đó mỗi sáng". Tuy nhiên, ông cho rằng chuyện đó sẽ khó xảy ra trong tương lai gần.
“Giải pháp là tôi sẽ ở lại đây chừng nào còn có thể, đồng thời xây dựng một nhóm người mà tôi tin tưởng, với một người luôn sát cánh bên tôi".
Tám năm sau, ông chia sẻ với Vogue rằng sẽ truyền lại công việc cho gia đình. Ông cũng nhắc đến Dell’Orco và Roberta Armani — chị gái của Silvana, người đã gắn bó với công ty nhiều thập kỷ và hiện phụ trách mảng quan hệ công chúng, trở thành trợ thủ đắc lực của ông trước công chúng. Dù đã gần 90 tuổi, Giorgio Armani vẫn là “ông chủ” duy nhất và không thể thay thế của công ty.
Giorgio Armani sinh ngày 11 tháng 7 năm 1934 tại Piacenza, Ý, nơi ông sống cùng cha là Ugo Armani, mẹ Maria Raimondi, anh trai Sergio và em gái Rosanna. Ông tìm thấy cảm hứng thời trang từ chính người mẹ của mình.
“Dù lớn lên trong thời kỳ hậu chiến và rất nghèo khó, mẹ luôn đảm bảo rằng tôi và các anh chị em được ăn mặc chỉn chu. Bà vốn là người phụ nữ có gu thanh lịch bẩm sinh” - ông chia sẻ với tờ The Independent năm 2006.
Ban đầu, Armani theo học ngành y tại Đại học Milan, nhưng sau một thời gian ngắn phục vụ trong quân đội, ông quyết định dừng lại. Sau đó, ông thử sức với nhiếp ảnh và nhận công việc trưng bày cửa hàng tại La Rinascente – trung tâm thương mại hàng đầu Milan. Tại đây, ông dần chuyển sang quản lý bộ phận thời trang nam. Năm 1965, Armani gia nhập công ty của Nino Cerruti, thiết kế thời trang nam cho dòng Hitman và làm cộng tác viên tự do cho nhiều thương hiệu Ý khác như Allegri, Gibò, Montedoro, Sicons và Tendresse.
Chỉ một thời gian ngắn sau khi bắt đầu hợp tác với Cerruti, Armani gặp Sergio Galeotti, một kiến trúc sư trẻ hơn ông 11 tuổi. Chính Galeotti đã thuyết phục Armani mở một văn phòng thiết kế riêng tại Milan và cùng nhau thành lập công ty Giorgio Armani SpA vào tháng 7 năm 1975. Để góp vốn cho dự án, cả hai đã bán chiếc xe Volkswagen Beetle của Armani.
Sergio Galeotti không chỉ là người tình mà còn là bạn thân và đối tác kinh doanh đắc lực của Giorgio Armani cho đến khi ông qua đời năm 1985, ở tuổi 40. Ban đầu, nguyên nhân cái chết được báo cáo là do đau tim sau một năm chiến đấu với bệnh bạch cầu. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn với Vogue năm 2021, Armani thẳng thắn tiết lộ: “Thực ra đó là AIDS". Mối quan hệ gắn bó này đóng vai trò then chốt trong mọi hoạt động thường nhật, tinh thần sáng tạo cũng như sự phát triển kinh doanh của Armani, đến mức nhiều người từng nghi ngờ ông sẽ khó có thể tiếp tục sau sự ra đi của Galeotti. Thế nhưng, Armani đã chọn cách dồn hết tâm huyết và năng lượng vào công việc, biến nó thành mục đích sống và tình yêu lớn nhất của đời mình. Gần bốn thập kỷ trôi qua, ông vẫn khẳng định Galeotti là nguồn cảm hứng và ảnh hưởng sâu sắc nhất trong hành trình sự nghiệp của mình.
Nổi tiếng nhưng kín tiếng
Armani nổi tiếng là người rất kín tiếng, chỉ duy trì một vòng thân cận, chủ yếu là những người thân trong gia đình.Trong nhóm này, ông luôn giữ vị trí đứng đầu với tính cách mạnh mẽ, cạnh tranh, nghiêm khắc và kỷ luật. Ông không hút thuốc, rất ít khi uống rượu, nhưng lại nổi tiếng với tính nóng nảy khó kiềm chế. Trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair, ông từng chia sẻ: “Tôi phải đưa ra quyết định mỗi năm phút và phải tạo cho người khác cảm giác tôi thực sự tự tin! Thật lòng mà nói, đó chính là lý do khiến tôi đôi khi nói năng hơi thô lỗ. Thậm chí có lúc tôi còn dùng những từ tiếng Ý rất nặng như stronzo hay cazzo!” ( “đồ khốn” hay “đồ chết tiệt”).
Armani cũng không ngại lên tiếng chỉ trích đồng nghiệp trong giới thiết kế. Khi Gianni Versace làm khuấy động Milan với phong cách hoang dã, phức tạp đầy màu sắc trong thập niên 90, mối quan hệ giữa Versace và Armani trở nên rất căng thẳng. Đến thập niên 2010, khi thời trang mang xu hướng trí tuệ và khái niệm lên ngôi, Armani cũng thẳng thắn bày tỏ quan điểm với The New York Times: “Đó là một khuyết điểm của nhiều nhà thiết kế — đặc biệt là Prada".
Khi đại dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại Italy vào tháng 2 năm 2020, đúng vào dịp Tuần lễ Thời trang Milan, Armani đã nhanh chóng tiên phong tổ chức buổi trình diễn không có khán giả nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan. Trong suốt giai đoạn đầy thử thách của đại dịch, ông nổi bật như một nhà lãnh đạo kiên định và là tiếng nói có sức ảnh hưởng sâu rộng trong ngành — không chỉ bởi cách ứng phó thận trọng với dịch bệnh mà còn nhờ tầm nhìn toàn diện về tình hình ngành thời trang. Tháng 4 năm 2020, ông gửi thư ngỏ tới Women’s Wear Daily, bày tỏ sự quan ngại về mô hình kinh doanh thời trang ngày càng mất kiểm soát do sự bùng nổ của thời trang nhanh, đặc biệt là “tình trạng sản xuất ồ ạt cùng sự lệch pha nghiêm trọng giữa thời tiết và mùa bán hàng”, đồng thời kêu gọi ngành thời trang cần nhìn nhận lại và thay đổi để hướng tới sự phát triển bền vững hơn.
Bức thư này được in nguyên văn trong cuốn tự truyện Per Amore xuất bản năm 2023 của Armani, nơi ông thẳng thắn nhận xét rằng, ba năm sau đại dịch, thay vì ngành thời trang được “đặt lại từ đầu" thì thực tế chẳng có sự thay đổi đáng kể nào. Tuy nhiên, chính đại dịch đã giúp ông nhận thức rõ hơn về tốc độ phát triển chóng mặt và đầy rủi ro của ngành thời trang, đồng thời cam kết sẽ làm gì đó để thay đổi điều này.
Armani viết: “Ở giai đoạn này của cuộc đời và sự nghiệp, đây cũng là cách tôi để lại một di sản cá nhân cùng phương pháp làm việc mà Gruppo Armani có thể dựa vào trong tương lai, khi tôi không còn nữa. Tình yêu dành cho hành tinh, con người và cộng đồng chính là nền tảng tư duy ấy. Không ồn ào, không khoa trương. Bằng hành động, và chỉ bằng hành động, với sự tỉnh táo và thực tế — những thứ đã luôn khiến tôi khác biệt. Lời nói có thể đầy rẫy khắp nơi, nhưng chỉ có hành động và chân lý mới là những tiếng vọng chân thực nhất".
Bình luận (0)