Hôm nay (23 tháng Chạp), nhiều gia đình thực hiện lễ tiễn Ông Công, Ông Táo về trời. Với không ít người, sau khoảnh khắc này, Tết Nguyên đán mới thực sự bắt đầu.
Không khí Tết đã hiện diện từ nhiều tuần trước, nhưng chỉ khi hoàn thành lễ tiễn Táo Quân, nhiều người mới cảm nhận rõ ràng Tết đang đến rất gần. Trong thời khắc ấy, gian bếp luôn là nơi nhộn nhịp sớm nhất. Mâm cỗ tiễn Ông Công, Ông Táo không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là cách mỗi gia đình gìn giữ nếp nhà, gửi gắm mong ước cho một năm mới đủ đầy.
Ở miền Bắc, mâm cỗ cúng Táo Quân mang những nét đặc trưng riêng. Chị Nguyễn Thắm (TP. Hà Nội) cho biết, gia đình chị vẫn duy trì các món truyền thống như nem, cá kho, thịt đông, giò xào, canh bóng, bánh chưng, hành muối, cà muối, các món xào và không thể thiếu gà luộc.
Theo chị Thắm, từ khi còn nhỏ, trong mâm cỗ gia đình đã luôn có những món này, vì vậy đến nay chị vẫn giữ gìn nếp cũ. Thông thường, chị bắt đầu chuẩn bị từ ngày hôm trước. Bộ đồ Ông Công, Ông Táo có thể mua sẵn vài ngày trước đó; thực phẩm được sơ chế trước để tiết kiệm thời gian. “Bây giờ công việc bận rộn hơn nên không có nhiều thời gian làm các món cầu kỳ, nhưng những món thuộc về truyền thống thì mình sẽ luôn giữ”, chị chia sẻ.
Không cần quá cầu kỳ, nhưng mâm cỗ phải đủ đầy. Mỗi món ăn thể hiện tấm lòng thành của gia chủ, đồng thời gửi gắm mong muốn một năm ấm no, thuận hòa.
Trong mâm cỗ cúng Táo Quân của người miền Bắc, cá chép là lễ vật không thể thiếu. Theo quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện để các Táo lên chầu trời, báo cáo một năm công tác. Gia đình chị Thắm thường thả cá ngay sau khi hoàn tất nghi lễ, bởi khi đó các thủ tục đã xong, các Ngài sẵn sàng lên chầu trời.
Cá chép được thả mang theo ước mong “thuận buồm xuôi gió”, gửi gắm niềm tin về những điều tốt đẹp trong năm mới. Từ khoảnh khắc ấy, một năm cũ khép lại, để Tết bắt đầu gõ cửa mỗi nếp nhà.
Nét riêng từng miền trong mâm cỗ Ông Công Ông Táo
Dọc dải đất hình chữ S, mâm cỗ cúng Táo Quân ở mỗi vùng miền lại mang một sắc thái riêng, phản ánh nếp sống và quan niệm văn hóa đặc trưng của từng nơi.
Tại miền Trung, mâm cỗ thể hiện sự chắt chiu, giản dị của con người vùng gió cát. Theo chị Trần Thị Xuân Đoài (TP. Huế), với những gia đình cúng mặn, ngoài các lễ vật cơ bản sẽ có thêm đĩa thịt như thịt ram hoặc thịt heo quay, tùy điều kiện từng nhà. Quan niệm chung là tiễn Ông Táo về trời thì mời các Ngài ăn no đủ.
Anh Đỗ Giang Trung (TP. Đà Nẵng) cho biết, người miền Trung thường chú trọng áo giấy và bài vị, cùng các lễ vật như xôi chè, trầu cau, bánh tráng. Đặc biệt, bánh tráng và đường được xem là hai lễ vật không thể thiếu trong mâm cúng Ông Công, Ông Táo của nhiều gia đình nơi đây.
Trong khi đó, với người dân Nam Bộ, mâm cỗ Ông Công Ông Táo thể hiện sự phóng khoáng, linh hoạt, không quá đặt nặng hình thức. Chị Lâm Thị Uyên (TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ, người miền Nam “có gì cúng nấy”. Nhiều gia đình chuẩn bị bộ ngựa chạy cò bay bằng giấy hoặc cá chép. Ngoài ra còn có kẹo thèo lèo, trái cây, hoa quả và mâm ngũ quả với các loại “cầu dừa đủ xoài”.
Cách chơi chữ “cầu vừa đủ xài” không chỉ là nét đặc trưng trong mâm ngũ quả ngày Tết của người dân Nam Bộ, mà còn thể hiện kỳ vọng về một năm mới sung túc, đủ đầy.
Bình luận (0)