Gỡ nút thắt vốn, thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê quy mô lớn

Đẩy nhanh nguồn cung để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho thuê

Nhà ở cho thuê được xác định là trụ cột chiến lược trong chỉ đạo về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới. Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Một khảo sát được Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện vài năm trước cho thấy, khoảng 63% người được hỏi có nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở. Trong đó số muốn thuê nhà chiếm gần 41%.

Nhu cầu lớn, nhưng thực tế, 39% công nhân ở trong nhà, phòng trọ diện tích dưới 20m2. Thậm chí, không ít người ở trong các phòng trọ diện tích chật hẹp hơn. Thực tế này đòi hỏi các địa phương cần đẩy nhanh chính sách phát triển nhà ở, để đáp ứng nhu cầu ở thực cho công nhân lao động.

Trong khu nhà trọ có hơn chục phòng nằm sát nhau, anh Lê Đình Quân thuê một căn phòng rộng khoảng 15m² suốt 2 năm qua. Anh chọn nơi ở này vì gần khu công nghiệp, thuận tiện cho công việc hằng ngày. "Mỗi tháng trả 1,3 triệu đồng tiền phòng, cả điện nước là 1,9 triệu đồng", anh Quân chia sẻ.

Cũng bắt đầu ở trọ trong 1 căn phòng nhỏ, nhưng sau khi lập gia đình, có 3 em bé, chị Võ Thị Hải Yến phải thuê 3 căn liên tiếp để lấy chỗ sinh hoạt cho cả đại gia đình. Mong ước của chị là có thể chuyển tới một chỗ ở rộng rãi hơn, có trường lớp cho các con, nhưng chi phí phải phù hợp với lương công nhân. "Tôi muốn là giá cả tiền phòng trọ chỉ tầm 2 triệu đổ lại để phù hợp với tiền sinh hoạt và làm ra của công nhân", chi Yến chia sẻ.

Là địa phương tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp, Đồng Nai vừa triển khai xây dựng dự án nhà ở xã hội cho thuê đầu tiên, sử dụng nguồn ngân sách thành phố, với quy mô khoảng 10.000 căn. Giai đoạn 1 với 1.000 căn phấn đấu hoàn thành trong vòng 1 năm. Ngoài nhà ở, dự án còn có hạ tầng đồng bộ, từ trường học, công viên đến các công trình dịch vụ công cộng để đáp ứng nhu cầu đời sống cư dân. Địa phương dự kiến sẽ tiếp tục triển khai nhiều giải pháp để mở rộng nguồn cung nhà ở.

Ông Nguyễn Văn Út - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân TP Đồng Nai cho biết: "Những đô thị lớn, các khu công nghiệp nhiều, dịch vụ nhiều thì chúng tôi sẽ đầu tư xây dựng. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp cùng tham gia vào thực hiện xã hội hóa nhà ở cho thuê. Ví dụ như chúng tôi sẽ tạo quỹ đất sạch, mời gọi các nhà đầu tư cùng đến làm, hay miễn tiền sử dụng đất để làm sao giá nhà nó phù hợp nhất, rẻ cho người công nhân".

Nhiều địa phương cho biết cũng đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, duy trì cơ chế "luồng ưu tiên" cho các dự án nhà ở xã hội; đồng thời đồng hành, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc trong quá trình triển khai dự án

Xây dựng nhà ở cho thuê cần chính sách hỗ trợ vốn dài hạn

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã làm việc với các tỉnh, thành phố tập trung đông lao động và yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, phấn đấu khởi công ít nhất 1 dự án trong tháng 6 này. Triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn trong quý 3 và quý 4 năm nay.

Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước xây dựng phương án cung ứng vốn cho nhà ở cho thuê. Bởi bên cạnh việc bố trí ngân sách Nhà nước để đầu tư nhà ở cho thuê, thì về lâu dài phải huy động nguồn lực tư nhân để phát triển bền vững. Để huy động nguồn vốn tư nhân thì cần những chính sách hỗ trợ dài hạn và đồng bộ.

Theo ghi nhận tại một dự án nhà ở xã hội đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, diện tích các căn hộ khá đa dạng, dao động từ 40 -70m2, để phù hợp với đông đảo người lao động, từ cá nhân tới hộ gia đình. Vì thế, mà dù phải tới đầu sang năm mới bàn giao, nhưng 80% số lượng căn hộ ở đây đã có người đăng ký mua.

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1.400 tỷ đồng, xây dựng nhà ở xã hội để bán. Doanh nghiệp ước tính, nếu bán hết có thể thu hồi vốn trong vài năm. Tuy nhiên, nếu xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn, lợi nhuận đến từ tiền thuê nhà nên thời gian thu hồi vốn cũng sẽ kéo dài.

Bà Tô Thị Thủy - Tổng Giám đốc Công ty Chương Dương Homeland cho biết: "Đến khi bàn giao căn hộ trong khoảng 2 năm là dự án đó đã thu được 95% giá trị căn hộ rồi và dự án có thể bảo đảm kế hoạch tài chính, dòng tiền, cấp sổ hồng và quyết toán được dự án. Còn nhà ở xã hội cho thuê thì kế hoạch thu nó kéo dài 20-30 năm tùy theo quyết định chủ trương dự án, thì buộc phải có Ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp để duy trì tài chính".

Theo chính sách tín dụng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, chủ đầu tư đang được ưu đãi lãi suất trong 3 năm đầu tiên. Nhiều doanh nghiệp tính toán, nếu không kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất, doanh nghiệp sẽ không thể có lãi khi đầu tư cho thuê.

Ông Nguyễn Anh Quê - Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn G6 cho biết: "Gói này chỉ có 3 năm đầu tiên thôi, trùng hợp là 3 năm đầu tư dự án, đến năm thứ 4 mới cho thuê được. Và với năm thứ 4, lãi suất hiện nay là 12%"

Bên cạnh lãi suất, các chuyên gia cũng khuyến nghị cần có cơ chế khuyến khích các ngân hàng cho vay. Bởi nguồn vốn này cho vay trong dài hạn, sẽ tác động nhất định tới cơ cấu nguồn vốn của các ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng bất động sản đang được kiểm soát chặt.

"Chúng ta phải hình thành nền tảng, nguồn vốn phát triển chung và dài hạn cho phân khúc này bởi nó thu hồi vốn lâu hơn so với nhà ở đô thị, đất nền, chung cư", ông Nguyễn Quang Huy - Giám đốc điều hành, Khoa Tài chính Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi nêu ý kiến.

Bà Nguyễn Xuân Quỳnh - Giám đốc Vùng 2, Ngân hàng Shinhan Việt Nam cho biết: "Kinh nghiệm tại Hàn Quốc cho thấy, vai trò của ngân hàng không chỉ là cho người dân vay thuê nhà mà còn tài trợ cho các doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở cho thuê trong dài hạn, với điều kiện pháp lý minh bạch và dòng tiền ổn định".

Các chuyên gia cũng đề xuất cơ chế tái cấp vốn dài hạn, hoặc phát hành trái phiếu có bảo lãnh của Chính phủ cho mô hình nhà ở cho thuê. Khi có các cơ chế tài chính phù hợp mới có thể thu hút được nguồn vốn tư nhân cùng tham gia xây dựng nhà ở cho thuê.

Xây dựng nhà ở cho thuê không chỉ là câu chuyện của những căn nhà, đây còn là bài toán bảo đảm an sinh cho hàng triệu người lao động, giúp người lao động yên tâm gắn bó, phát triển địa phương, xây dựng đất nước.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, nhiều địa phương đang rốt ráo triển khai. Đơn cử như TP Hà Nội vừa mới thông qua nghị quyết về chính sách đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở, trong đó tập trung vào phân khúc nhà cho thuê.

Chủ đầu tư dự án sẽ không phải nộp tiền sử dụng đất, nhưng phải dành tối thiểu 70% quỹ căn nhà ở cho thuê cho các nhóm chính sách. Với cách thức triển khai rõ người, rõ việc, rõ thời điểm hoàn thành, chặng đường từ quyết sách tới thực tiễn đang dần được rút ngắn.