Hà Nội lấy ý kiến về thí điểm thiết kế các tuyến phố cảnh quan khu vực trung tâm Thủ đô

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến rộng rãi cho Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước, trong đó đáng chú ý là đề xuất thí điểm thiết kế các tuyến phố cảnh quan tại khu vực trung tâm. Đây được xem là bước đi nhằm tái cấu trúc không gian xanh trong bối cảnh nội đô lịch sử ngày càng chịu áp lực lớn từ mật độ xây dựng và giao thông.

Một trong những tuyến phố được lựa chọn thí điểm là đường Thanh Niên - trục giao thông ven hồ Tây mang tính biểu tượng, nơi hội tụ hài hòa giữa cây xanh và mặt nước. Tuyến đường hiện có vỉa hè rộng từ 4,5-6m, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã được hạ ngầm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lại cảnh quan. Hệ cây xanh hiện hữu gồm phượng, dương xỉ, thiên tuế và dâm bụt. Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng đề xuất tăng cường thảm cỏ nhằm tạo dải ngăn cách an toàn giữa giao thông cơ giới và không gian đi bộ; bố trí ghế ngồi hướng ra hồ, gia tăng trải nghiệm công cộng; đồng thời kết nối trực tiếp mảng xanh với mặt nước - yếu tố đặc trưng của hồ Tây.

Tại các dải phân cách, phương án phối kết cây xanh đa tầng, đa tán được đưa ra, ưu tiên các loài hoa có sắc màu tươi sáng làm điểm nhấn, kết hợp với cây bóng mát có tán được tỉa cao trên 3,5m nhằm đảm bảo tầm nhìn, an toàn và thẩm mỹ đô thị.

Với tuyến Tràng Tiền - không gian thương mại, dịch vụ và du lịch sôi động bậc nhất Thủ đô, bài toán cây xanh lại đặt ra theo cách khác. Vỉa hè hẹp, chỉ từ 1,5-3m, cùng đặc thù ban công, logia vươn ra phố khiến việc trồng cây đường phố truyền thống gặp nhiều hạn chế. Giải pháp được đề xuất là lựa chọn chủng loại cây gọn, tăng mảng xanh nhưng không che khuất mặt tiền, không ảnh hưởng hoạt động kinh doanh. Thành phố cũng khuyến khích các hộ dân, cơ sở dịch vụ trồng cây, hoa tại ban công, logia - một cách "xanh hóa" mềm mại, linh hoạt, phù hợp không gian phố cổ.

Trong khi đó, tuyến Hoàng Diệu - nơi tập trung nhiều trụ sở cơ quan, công trình công cộng và di tích lịch sử lại mang một sắc thái khác. Vỉa hè rộng, nhiều cây lâu năm, cây cổ thụ gắn với ký ức đô thị đã tạo nên cảnh quan đặc trưng nổi tiếng của Hà Nội. Tuy nhiên, sự không đồng nhất về chủng loại (phượng, xà cừ, dương xỉ, thiên tuế, dâm bụt) khiến khả năng tạo sắc thái theo mùa còn hạn chế. Đề xuất đưa ra vẫn là tăng thảm cỏ, tổ chức lại dải phân cách với cây đa tầng, bổ sung hoa màu sắc tươi nhằm làm nổi bật giá trị cảnh quan sẵn có mà không phá vỡ bản sắc lịch sử.

Ở tầm nhìn dài hạn, Đề án đặt mục tiêu phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và cây xanh đường phố đến năm 2045 theo nguyên tắc phân vùng cảnh quan, gắn với cấu trúc đô thị đa cực, hành lang xanh - mặt nước và hệ thống đô thị vệ tinh. Riêng khu vực trung tâm, nơi quỹ đất xanh hạn chế được định hướng bảo tồn, nâng cao chất lượng các không gian xanh hiện hữu như hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây, Trúc Bạch, các công viên, vườn hoa, tuyến phố cây xanh và không gian xanh trong khu di tích.

Theo thống kê, Hà Nội hiện quản lý hệ thống cây xanh đồ sộ với hàng trăm nghìn cây bóng mát, hơn 4,2 triệu m2 thảm cỏ, cây mảng và trên 8.000 cây cổ thụ tại 12 quận nội đô cũ - những "chứng nhân xanh" tạo nên hồn cốt của Thủ đô.

Việc thí điểm các tuyến phố cảnh quan không chỉ là câu chuyện trồng thêm cây, đặt thêm ghế, mà là bước thử quan trọng để Hà Nội định hình lại cách tiếp cận không gian xanh: tôn trọng lịch sử, thích ứng hiện tại và hướng tới một đô thị đáng sống hơn cho các thế hệ mai sau.