Hà Nội: Nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp, giữ đà tăng trưởng bền vững

Sáng 25/8, Văn phòng UBND TP Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (Hanoisme) tổ chức tọa đàm đối thoại chính sách và hành động với chủ đề "Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số".

Chương trình diễn ra trong bối cảnh Hà Nội triển khai Kế hoạch số 303/KH-UBND ngày 4/8/2026 về phong trào thi đua "Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số" giai đoạn 2026-2030. Theo Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội Nguyễn Tiến Thiết, mục tiêu đặt ra không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà quan trọng hơn là đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của kinh tế Thủ đô.

Doanh nghiệp phải là lực lượng hành động trung tâm

Từ góc độ cơ quan tham mưu tổng hợp, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội cho rằng, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, dễ dự báo; thủ tục hành chính nhanh hơn, rõ hơn; chính sách được triển khai sớm hơn. Những khó khăn, kiến nghị cũng cần được tiếp nhận, phân loại, chuyển đúng cơ quan và theo dõi đến kết quả cuối cùng.

"Vì vậy, tinh thần của tọa đàm hôm nay rất phù hợp với yêu cầu điều hành của thành phố: không dừng ở trao đổi, mà phải hướng tới giải pháp, đầu việc và kết quả có thể kiểm chứng", Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội Nguyễn Tiến Thiết nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Tiến Thiết, để tăng trưởng cao nhưng bền vững, Hà Nội không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà phải đồng thời nâng cao năng suất, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cải thiện quản trị và khơi thông các nguồn lực đầu tư.

Tọa đàm tập trung vào ba nhóm vấn đề. Trước hết là nhận diện đúng những điểm nghẽn đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ thủ tục, quy định chồng chéo, phối hợp giữa các cơ quan đến khả năng tiếp cận nguồn lực, đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường.

Thứ hai là chuyển từ tư duy "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "đồng hành cùng doanh nghiệp tạo tăng trưởng". Thành phố tạo lập thể chế, hạ tầng, dữ liệu, dịch vụ công và môi trường thuận lợi; doanh nghiệp phải chủ động đổi mới quản trị, minh bạch tài chính, đầu tư công nghệ, nâng năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và năng lực liên kết.

"Tăng trưởng hai con số chỉ bền vững khi được tạo nên từ hàng nghìn doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh tốt hơn, thị trường rộng hơn và hiệu quả cao hơn", Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội nêu rõ.

Thứ ba, sau tọa đàm cần có cơ chế theo dõi, đôn đốc thực hiện. Những khó khăn thuộc thẩm quyền thành phố phải được tổng hợp, xác định rõ cơ quan chủ trì, phối hợp; các vấn đề vượt thẩm quyền cần được nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền.

Khơi thông nguồn lực, nâng sức cạnh tranh

Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà đầu tư và đại diện cộng đồng doanh nghiệp tập trung trao đổi về vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ hội mở rộng quy mô và những điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo TS Nguyễn Việt Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện chuỗi giá trị của các ngành kinh tế. Trong giai đoạn tới, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng chủ chốt.

Ông cũng cho rằng chính sách thuế và thủ tục hành chính cần thực sự hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp. Khi chi phí tuân thủ quá lớn, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn ngay từ trước khi kịp phát triển. Vì vậy, chính sách cần minh bạch, công khai và tạo điều kiện cho doanh nghiệp ở các quy mô khác nhau phát triển.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hanoisme, nhấn mạnh yêu cầu doanh nghiệp nhỏ và vừa phải có đủ năng lực hấp thụ các chính sách đã được triển khai.

Theo ông, sự phát triển hạ tầng, giao thông, logistics và hạ tầng xanh mở ra không gian phát triển mới. Cùng với đó, đô thị thông minh, giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ số cũng tạo thêm những phân khúc phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Một hướng đi được đặt ra là tăng cường chuyển đổi số, đổi mới công nghệ để giảm chi phí tuân thủ; đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI, chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang tham gia chuỗi cung ứng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Ở góc độ nhà đầu tư, ông Nguyễn Minh Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý Quỹ Việt Cát cho biết, nhà đầu tư quan tâm tới những doanh nghiệp có năng lực trong lĩnh vực cụ thể, mô hình kinh doanh hiệu quả, khả năng tự cân đối dòng tiền và kế hoạch tăng trưởng rõ ràng.

Trong khi đó, TS Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) cho rằng, doanh nghiệp đang đứng trước những thay đổi nhanh về chi phí tuân thủ, chuẩn hóa dữ liệu, thuế, kế toán. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi phương thức quản trị, hướng tới sự chuẩn chỉnh để tiếp cận vốn và tận dụng tốt hơn các chính sách hỗ trợ.

TS Bùi Thanh Minh cũng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi cần có thời gian để doanh nghiệp chuẩn hóa. Chính sách và việc thực thi chính sách cần có tinh thần "khoan dung tuân thủ", giúp doanh nghiệp nhận diện thiếu sót, hoàn thiện hệ thống và từng bước chuẩn hóa hoạt động.

Từ các ý kiến tại tọa đàm, mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số được đặt trên yêu cầu đồng hành từ cả hai phía: Thành phố tiếp tục tạo môi trường, chính sách và điều kiện thuận lợi; doanh nghiệp chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và từng bước nâng cao sức cạnh tranh.