HĐND các cấp 2026-2031: Chuyển đổi số - Bước đệm nâng tầm TP Hồ Chí Minh

Trong tiến trình xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước triển khai đồng bộ hai trụ cột chiến lược: chuyển đổi số và tinh gọn bộ máy. Đây không chỉ là yêu cầu cải cách hành chính, mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi của một "siêu đô thị" trong bối cảnh phát triển kinh tế số.

HĐND Thành phố tổ chức bầu các chức danh: Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Ủy viên Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố nhiệm kỳ mới, cùng danh sách Hội thẩm nhân dân của Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh. Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải và Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang.

Trước đó, Ủy ban bầu cử TP Hồ Chí Minh đã chính thức công bố danh sách 125 đại biểu trúng cử HĐND Thành phố khóa XI. Các đại biểu này được cử tri tín nhiệm lựa chọn từ 208 ứng cử viên tại 42 đơn vị bầu cử. Đáng chú ý, danh sách trúng cử tiếp tục có sự góp mặt của nhiều lãnh đạo chủ chốt từ nhiệm kỳ 2021 - 2026, bao gồm: Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được, Chủ tịch HĐND Thành phố Võ Văn Minh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Lê Quốc Phong, Phó Bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết, cùng hai Phó Chủ tịch UBND Thành phố là ông Nguyễn Lộc Hà và bà Trần Thị Diệu Thúy.

Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang phát biểu: "Trong bối cảnh định hình các động lực tăng trưởng mới, công tác chuyển đổi số được xác định là một trong những trụ cột giám sát trọng yếu nhằm thúc đẩy mô hình chính quyền số hiện đại và nâng cao năng lực quản trị đô thị. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hội đồng nhân dân Thành phố cần phát huy vai trò kiến tạo thông qua việc chủ động ban hành các quyết nghị về cơ chế, chính sách mang tính nền tảng liên quan đến dữ liệu, hạ tầng số, dịch vụ công trực tuyến và phát triển đô thị thông minh. Song song với khâu hoàn thiện thể chế, quá trình triển khai thực tế cũng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ, bảo đảm công cuộc chuyển đổi số đi vào thực chất, kiến tạo một môi trường hành chính minh bạch, hiệu quả và tối ưu hóa sự thuận lợi trong khâu phục vụ người dân cùng cộng đồng doanh nghiệp".

Thực tiễn tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 đã cho thấy bước tiến rõ nét trong năng lực số hóa quản trị của Thành phố. Công tác bầu cử được triển khai đồng bộ, đúng quy định, với sự hỗ trợ hiệu quả của hệ thống phần mềm quản lý thông tin bầu cử, cho phép số hóa, chuẩn hóa dữ liệu và kết nối liên thông đa cấp.

Đặc biệt, việc ứng dụng cơ sở dữ liệu dân cư và các nền tảng số đã góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác trong rà soát danh sách cử tri, đồng thời hỗ trợ công tác điều hành, tổng hợp và báo cáo theo thời gian thực. Hệ thống này không chỉ phục vụ tốt cho một sự kiện chính trị quan trọng mà còn đặt nền tảng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động quản lý nhà nước của Thành phố.

Với những kết quả đạt được, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền đô thị hai cấp cũng đặt ra những yêu cầu mới về năng lực quản trị. Theo tổng hợp ý kiến cử tri, tại một số địa bàn sau sáp nhập vẫn còn tình trạng chưa đồng bộ dữ liệu, dẫn đến ách tắc cục bộ trong giải quyết thủ tục hành chính.

Cử tri kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, nâng cao chất lượng liên thông giữa các hệ thống nhằm khắc phục triệt để tình trạng "đúng quy trình nhưng chậm kết quả". Đây là vấn đề mang tính hệ thống, đòi hỏi sự đồng bộ giữa cải cách thể chế, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ.

Trong bối cảnh quy mô dân số lớn và tính chất đặc thù của một đô thị đầu tàu, yêu cầu đặt ra là phải có cơ chế tổ chức bộ máy phù hợp. Từ thực tiễn, cử tri đề xuất cần nghiên cứu cơ chế giao biên chế linh hoạt, gắn với quy mô dân số và khối lượng công việc, thay vì áp dụng định mức chung.

Việc tinh gọn bộ máy không chỉ dừng lại ở giảm đầu mối mà phải hướng đến tối ưu hiệu quả vận hành, phân cấp rõ ràng, gắn trách nhiệm với kết quả đầu ra, đồng thời tận dụng tối đa lợi thế của công nghệ số trong quản trị công.

Cùng với cải cách hành chính, Thành phố đặc biệt chú trọng kiện toàn hệ thống tư pháp nhằm bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Theo các tờ trình về công tác nhân sự Hội thẩm Tòa án nhân dân, chất lượng đội ngũ được nâng lên rõ rệt. Ở cấp Thành phố, trong số 71 nhân sự được giới thiệu, có tới 78,87% có chuyên ngành Luật và 49,3% có trình độ trên đại học.

Tại cấp Tòa án nhân dân khu vực, tỷ lệ nhân sự có chuyên ngành Luật đạt 50,16%, bảo đảm yêu cầu chuyên môn trong hoạt động xét xử.

Việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nhân sự tư pháp không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động xét xử mà còn củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào hệ thống pháp luật.

Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình mô hình quản trị hiện đại, trong đó chuyển đổi số là công cụ, còn tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng nhân sự là nền tảng.