HĐND TP Hồ Chí Minh xem xét nhiều nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị

Tham dự kỳ họp có các đồng chí: Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh; Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh.

Đây là kỳ họp chuyên đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm xem xét, quyết nghị hàng loạt nội dung cấp thiết phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đô thị đầu tàu cả nước. Trọng tâm của kỳ họp lần này là việc khẩn trương cụ thể hóa các cơ chế, thẩm quyền được giao từ Luật Phát triển đô thị, đạo luật đã được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026. Trong bối cảnh thành phố đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc ban hành các chính sách mới kịp thời đóng vai trò then chốt nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển mới.

Khung pháp lý mới cho không gian phát triển đô thị

Theo chương trình làm việc, HĐND TP Hồ Chí Minh xem xét, quyết nghị 38 nội dung, bao gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt. Chiếm dung lượng lớn nhất và có tính chất đột phá là nhóm 24 dự thảo nghị quyết trực tiếp cụ thể hóa, tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị. Đây là những quyết sách có phạm vi điều chỉnh rộng, chứa đựng nhiều nội dung mới, chưa từng có tiền lệ và tác động sâu sắc đến cấu trúc phát triển của thành phố.

Tiêu biểu trong nhóm này là các nghị quyết quy định về quy hoạch tổng thể thành phố; quy hoạch đô thị và nông thôn; quy hoạch kiến trúc; quy hoạch không gian ngầm; quy hoạch khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD); quản lý, khai thác và phát triển công trình ngầm. HĐND thành phố cũng xem xét tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư. Những cơ chế này gắn liền với bài toán tổ chức không gian kiến trúc, khơi thông nguồn lực đất đai, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và định hình phương thức mở rộng đô thị bền vững.

Bên cạnh lĩnh vực quy hoạch, các đại biểu HĐND tập trung thảo luận những chính sách an sinh xã hội và hạ tầng kinh tế kỹ thuật đồng bộ. Kỳ họp xem xét hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho các nhóm người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn; hỗ trợ nhân viên y tế và bảo hiểm y tế cho người hiến máu; cơ chế mua bán điện; chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp và kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. Về đầu tư công, các đại biểu sẽ thảo luận chủ trương đầu tư dự án chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi; hoàn thiện hạ tầng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc; giao cơ quan chủ quản thực hiện dự án cầu Rạch Dơi; chuyển mục đích sử dụng rừng cho tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ và cải tạo, nâng cấp đường Nguyễn Văn Linh tại Đặc khu Côn Đảo.

Thước đo nghị quyết nằm ở kết quả thực thi

Phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh ý nghĩa cốt lõi của việc chuyển hóa quyền hạn thành giá trị thực tiễn. Luật Phát triển đô thị đã mở ra một hành lang pháp lý vượt trội, trao quyền chủ động rất lớn cho thành phố. Tuy nhiên, quyền hạn tự thân nó không thể tạo ra kết quả nếu các cơ quan chức năng chậm cụ thể hóa, ban hành chính sách thiếu tính khả thi hoặc tạo rào cản khiến người dân và cộng đồng doanh nghiệp khó tiếp cận.

Bí thư Thành ủy yêu cầu mỗi đại biểu khi biểu quyết phải trả lời dứt khoát ba câu hỏi: Nghị quyết này tháo gỡ được điểm nghẽn nào, khơi thông được nguồn lực gì và cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng. Số lượng nghị quyết thông qua không phải là thành tích quan trọng nhất, mà giá trị thực sự nằm ở việc giải quyết thỏa đáng những tồn tại từ thực tiễn. Cán bộ, cơ quan quản lý không tự thu hẹp quyền của mình nhưng tuyệt đối không vượt ra ngoài khuôn khổ pháp luật; phải chủ động, sáng tạo đi kèm tinh thần trách nhiệm giải trình và công khai, minh bạch.

Đối với công tác chỉ đạo và điều hành, UBND thành phố cùng các sở ngành, địa phương phải bắt tay ngay vào hành động sau khi các văn bản được thông qua. Quy trình tổ chức thực hiện cần được lượng hóa bằng các sản phẩm đầu ra rõ ràng: xác định cụ thể số lượng vướng mắc được tháo gỡ, số dự án triển khai, mức độ giảm thời gian, chi phí thủ tục hành chính và mức độ thụ hưởng thực tế của nhân dân. Song song đó, Thường trực và các Ban của HĐND thành phố phải tăng cường giám sát đến cùng quá trình thực thi, bảo đảm quyền hạn đi đôi với trách nhiệm, bảo vệ những cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung, xử lý nghiêm sai phạm, đưa nghị quyết đi sâu vào đời sống. "Luật Phát triển đô thị đã trao cho Thành phố thêm thẩm quyền, thêm công cụ và mở ra một không gian phát triển mới; nhưng cơ hội tự nó không tạo ra kết quả; Luật không thể làm thay chúng ta; Nghị quyết của HĐND cũng không thể tự mình tạo ra sự phát triển. Yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là năng lực thực thi, là trách nhiệm của từng cơ quan, từng đơn vị và từng cán bộ được giao nhiệm vụ", đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.