Hình ảnh vệ tinh cho thấy một mái nhà được xây dựng trên đống đổ nát của Trung tâm Công nghệ Hạt nhân Isfahan của Iran, ngày 28/1/2026 (Ảnh: AP)
Natanz và Isfahan là những địa điểm từng bị Israel và Mỹ không kích hồi tháng 6/2025. Theo các ảnh vệ tinh do công ty Planet Labs PBC cung cấp và được các hãng truyền thông Mỹ phân tích, Iran đã xây dựng mái che kiên cố phủ lên hai tòa nhà bị hư hại tại Trung tâm Công nghệ Hạt nhân Isfahan và cơ sở làm giàu uranium Natanz. Đây là những hoạt động lớn đầu tiên được ghi nhận bằng vệ tinh tại các địa điểm hạt nhân bị tấn công, kể từ cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6/2025.
Các chuyên gia nhận định, việc dựng mái che không phải dấu hiệu cho thấy Iran bắt đầu tái thiết toàn diện các cơ sở hạt nhân bị phá hủy, mà nhiều khả năng nhằm che khuất hoạt động bên dưới khỏi sự quan sát của vệ tinh và cộng đồng quốc tế. Hiện nay, vệ tinh là phương thức giám sát duy nhất, trong bối cảnh Iran hạn chế quyền tiếp cận của các thanh sát viên thuộc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Bà Andrea Stricker, chuyên gia về Iran tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (Mỹ), cho rằng Tehran có thể đang tìm cách đánh giá xem liệu các tài sản hạt nhân quan trọng - bao gồm lượng uranium làm giàu cao còn sót lại - có bị phá hủy sau các đợt không kích hay không. "Iran muốn tiếp cận bất kỳ vật liệu nào còn thu hồi được mà không để Israel hay Mỹ biết chính xác những gì đã được bảo toàn", bà Stricker nhận định.
Hình ảnh vệ tinh từ Planet Labs PBC cho thấy địa điểm làm giàu uranium Natanz của Iran vào ngày 3/12/2025 (Ảnh: AP)
Tại Natanz, tòa nhà làm giàu uranium trên mặt đất - còn gọi là Nhà máy làm giàu nhiên liệu thử nghiệm - đã bị Israel không kích hồi tháng 6/2025 và được mô tả là "bị phá hủy về mặt chức năng". Sau đó, Mỹ tiến hành các đợt tấn công bổ sung bằng bom xuyên boong-ke nhằm vào các cơ sở ngầm. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi cho biết các đòn tấn công này gây thiệt hại nghiêm trọng, song chưa thể coi là phá hủy hoàn toàn, đồng thời cảnh báo Iran vẫn còn năng lực kỹ thuật để khôi phục chương trình nếu muốn.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran bắt đầu dựng mái che tại Natanz từ tháng 12/2025 và hoàn tất vào cuối tháng. Hệ thống điện của cơ sở này dường như vẫn chưa được khôi phục. Tại Isfahan, một mái che tương tự cũng được xây dựng gần khu vực đông bắc của cơ sở hạt nhân, nơi Israel từng tuyên bố nhắm vào các địa điểm liên quan đến sản xuất máy ly tâm. Ngoài ra, hai đường hầm dẫn vào khu vực núi gần Isfahan đã bị lấp đất - một biện pháp phòng thủ trước tên lửa từng được Iran áp dụng trước chiến tranh, trong khi một đường hầm khác dường như đã được mở lại và gia cố thêm tường chắn.
Người dân cầm những tấm áp phích có hình ảnh Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei trong lễ tang dành cho một nhóm lực lượng an ninh thiệt mạng trong các cuộc biểu tình chống chính phủ, ngày 14/1/2026 (Ảnh AP)
Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, đồng thời cảnh báo khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu Tehran tiếp tục trấn áp biểu tình trong nước. Mỹ hiện đã điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường tới Trung Đông, dù Washington chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc sử dụng vũ lực.
Theo các tổ chức nhân quyền, kể từ khi các cuộc biểu tình bùng phát, hơn 4.000 người có thể đã thiệt mạng tại Iran, làm gia tăng sức ép quốc tế đối với Tehran. Trong bối cảnh đó, những hoạt động mờ ám tại các cơ sở hạt nhân càng làm dấy lên lo ngại rằng căng thẳng quanh hồ sơ hạt nhân Iran có thể tiếp tục leo thang, đẩy khu vực Trung Đông vào vòng xoáy bất ổn mới.
Bình luận (0)