Hơn 20.000 thí sinh dự thi TSA với nhiều công nghệ khảo thí mới

Sáng cuối tuần 14–15/3, khu vực Thư viện Tạ Quang Bửu của Đại học Bách khoa Hà Nội đông kín thí sinh và phụ huynh đến tham dự đợt 2 kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) năm 2026. Nhiều em có mặt từ sớm để xem lại ghi chú trước khi bước vào phòng thi.

Em Lê Chí Hùng, học sinh đến từ Phú Thọ, cho biết đã dành nhiều tháng chuẩn bị cho kỳ thi này. "Thi TSA không giống những kỳ thi thông thường vì đề yêu cầu suy luận nhiều. Em vừa hồi hộp vừa háo hức muốn thử sức xem khả năng tư duy của mình đến đâu", Hùng nói.

Trong khi đó,  em Trần Minh Đức, học sinh Trường THPT Cầu Giấy (Hà Nội), cho rằng kỳ thi khiến nhiều thí sinh "vừa áp lực vừa tò mò". Theo Đức, đề thi không thể học thuộc nên thí sinh phải luyện cách phân tích và xử lý vấn đề.

Hơn 20.000 thí sinh dự thi đợt 2 TSA

Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, đợt 2 kỳ thi TSA năm 2026 có 20.651 thí sinh đăng ký, tăng hơn 15% so với cùng đợt năm 2025. Trong đó có khoảng 2.500 học sinh lớp 10 và 11, chiếm khoảng 12%, cho thấy xu hướng nhiều học sinh tham gia sớm để làm quen với dạng bài đánh giá năng lực.

Kỳ thi được tổ chức với ba kíp thi vào sáng và chiều thứ Bảy, sáng Chủ nhật tại 28 điểm thi ở Hà Nội và 10 tỉnh, thành gồm Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lào Cai, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Đà Nẵng.

Cụm thi đông thí sinh nhất vẫn là tại Đại học Bách khoa Hà Nội với hơn 3.100 thí sinh dự thi.

Theo kế hoạch, kỳ thi TSA năm 2026 được tổ chức ba đợt vào các ngày cuối tuần nhằm phục vụ khoảng 60.000 lượt thí sinh trên cả nước.

Check-in tự động trong 10 giây mỗi thí sinh

Tại "đại bản doanh" của kỳ thi ở Thư viện Tạ Quang Bửu, gần 1.700 thí sinh làm thủ tục dự thi bằng hệ thống check-in tự động. Mỗi thí sinh chỉ mất khoảng 10 giây để hoàn tất xác thực thông tin.

Hệ thống nhận diện khuôn mặt giúp kiểm tra danh tính nhanh chóng, giảm ùn tắc và hạn chế nguy cơ thi hộ.

Em Võ Xuân Cường, thí sinh đến từ Hà Tĩnh, cho biết việc xác thực bằng nhận diện khuôn mặt khiến thí sinh yên tâm hơn về tính minh bạch của kỳ thi. "Chỉ cần quét khuôn mặt là hệ thống nhận diện được thông tin cá nhân, giúp hạn chế gian lận thi hộ", Cường nói.

Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng Ban Tuyển sinh – Hướng nghiệp của Đại học Bách khoa Hà Nội, nhà trường đã đầu tư mạnh cho hạ tầng khảo thí trong những năm gần đây. Ngoài 10 hệ thống check-in tự động, khoảng 1.000 máy tính tại Thư viện Tạ Quang Bửu được bố trí phục vụ kỳ thi TSA và các kỳ thi trên máy tính trong tương lai.

Toàn bộ hệ thống thi đã được chuyển đổi số toàn diện, từ phần mềm đăng ký dự thi, hệ thống thi và chấm thi, đến ngân hàng câu hỏi và cấp giấy chứng nhận kết quả thi điện tử.

Hạ tầng máy chủ và hệ thống lưu trữ dữ liệu đã được nhà trường chuẩn bị từ nhiều năm trước, bảo đảm khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn và duy trì mức độ an toàn, bảo mật cao.

Câu hỏi trong đề thi gắn với thực tiễn, tập trung đánh giá năng lực tư duy

Đề thi TSA được thiết kế theo cấu trúc mô-đun độc lập, bám sát chương trình giáo dục phổ thông mới và tập trung đánh giá khả năng tư duy logic, phân tích – lập luận và giải quyết vấn đề của thí sinh.

Em Nguyễn Trọng Chiến (Hà Nội) cho biết đề thi đợt 2 có nhiều câu hỏi gắn với thực tiễn. "Phần toán có câu hỏi tính toán để bán bút sao cho lợi nhuận cao nhất, phần khoa học hỏi về tinh bột hay nước cam. Những câu này buộc thí sinh phải suy luận chứ không chỉ học thuộc", Chiến nói.

Nhà trường cũng cho biết hệ thống ra đề, lưu trữ và truyền tải đề thi được xây dựng trên nền tảng số với nhiều lớp bảo mật, đồng thời chuẩn bị phương án dự phòng về điện và mạng internet tại các điểm thi.

Cách chấm điểm khác với chấm thi truyền thống

Một điểm đặc biệt của kỳ thi TSA là cách chấm điểm khác với phương pháp truyền thống. Thay vì chỉ tính tổng số câu trả lời đúng, Đại học Bách khoa Hà Nội áp dụng mô hình lý thuyết đáp ứng câu hỏi (IRT) để ước lượng năng lực của thí sinh.

Theo cách chấm này, mỗi câu hỏi có độ khó khác nhau và điểm số phụ thuộc vào việc thí sinh trả lời đúng những câu nào, chứ không chỉ số lượng câu đúng.

Em Nguyễn Gia Bảo, học sinh Trường THPT Quang Trung, cho biết: "Những câu nhiều người làm được thì điểm thấp hơn, còn câu ít người làm được thì điểm cao hơn. Vì vậy, điểm TSA thường có số lẻ và buộc thí sinh phải tư duy nhiều hơn".

Theo TS Đặng Xuân Cương, chuyên gia đo lường và đánh giá giáo dục, nếu hai thí sinh cùng làm đúng 70 câu nhưng một em trả lời được nhiều câu khó hơn, hệ thống sẽ ước lượng năng lực cao hơn cho thí sinh đó.

Phương pháp này hiện được sử dụng rộng rãi trong nhiều kỳ thi chuẩn hóa trên thế giới, giúp đánh giá chính xác hơn năng lực thực của người học.

Mở rộng cơ hội xét tuyển đại học

Theo kế hoạch, kết quả kỳ thi TSA sẽ được công bố sau khoảng 10 ngày trên hệ thống MyTSA. Hiện đã có hơn 50 trường đại học và học viện trên cả nước thông báo sử dụng kết quả kỳ thi này trong tuyển sinh năm 2026.

Ở đợt thi đầu tiên năm 2026, thủ khoa là Trần Anh Tú, học sinh Trường THPT Hưng Nhân (Hưng Yên), đạt 96,1/100 điểm. Thống kê cho thấy có 5 thí sinh đạt trên 90 điểm, 59 thí sinh trên 80 điểm và 564 thí sinh trên 70 điểm, với điểm trung bình toàn đợt là 54,01/100.

Theo kế hoạch của Đại học Bách khoa Hà Nội, đợt thi TSA cuối cùng trong năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 16–17/5.

Từ cách tổ chức đến phương pháp chấm điểm, kỳ thi TSA đang cho thấy xu hướng khảo thí hiện đại, tập trung đánh giá năng lực tư duy thực chất của thí sinh thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức. Đây cũng là một trong những mô hình thi riêng quy mô lớn do các trường đại học tổ chức, ngày càng được nhiều cơ sở giáo dục sử dụng trong tuyển sinh.

Một số hình ảnh VTV Times ghi nhận: