Hướng tới không còn ca tử vong do sốt xuất huyết vào năm 2030

Nhân Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết Dengue (15/6), Báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp cùng Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam tổ chức tọa đàm "Sốt xuất huyết Dengue: Những diễn biến khó lường tại Việt Nam", với sự tham gia của đại diện Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia đầu ngành.

Tại tọa đàm, các chuyên gia cảnh báo sốt xuất huyết Dengue đang có nhiều thay đổi đáng lo ngại. Chỉ trong những tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 50.000 ca mắc, tăng gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Chu kỳ bùng phát dịch có xu hướng ngắn hơn, phạm vi lưu hành mở rộng và bệnh không còn tập trung ở một nhóm tuổi hay khu vực nhất định.

Theo TS. Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa nhanh và tính chất khó dự báo của dịch bệnh đang tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh phát triển mạnh, khiến công tác phòng chống ngày càng thách thức.

ThS.BS. Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết dịch bệnh hiện không còn diễn biến theo quy luật trước đây. Năm 2025, số ca mắc duy trì ở mức cao ngay cả vào cuối năm. Trong khi đó, điều kiện thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa kéo dài từ đầu năm 2026 tiếp tục tạo môi trường thuận lợi cho muỗi sinh sôi. Đáng chú ý, tuýp huyết thanh DENV-2 đang chiếm ưu thế, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các ca bệnh nặng.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh sốt xuất huyết Dengue hiện không còn là bệnh của riêng trẻ em. Tỷ lệ mắc ở người lớn và trẻ em gần tương đương nhau, đồng nghĩa bất kỳ thành viên nào trong gia đình cũng có thể mắc bệnh.

PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, cảnh báo nhiều người vẫn chủ quan khi mắc bệnh. Thực tế, giai đoạn nguy hiểm nhất thường rơi vào ngày thứ 3 đến thứ 5, khi người bệnh đã giảm sốt và tưởng như đang hồi phục. Đây lại là thời điểm dễ xảy ra sốc, xuất huyết nặng hoặc suy đa cơ quan nếu không được theo dõi sát.

Theo WHO, mục tiêu tiến tới không còn ca tử vong do sốt xuất huyết Dengue vào năm 2030 là hoàn toàn khả thi nếu các quốc gia tăng cường các biện pháp phòng chống toàn diện. Bên cạnh kiểm soát muỗi và giám sát dịch tễ, các công cụ mới như hệ thống cảnh báo sớm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và vaccine phòng sốt xuất huyết Dengue đang mở ra thêm cơ hội giảm số ca nặng và tử vong.

TS. Angela Pratt cho biết Việt Nam đã cấp phép một loại vaccine phòng sốt xuất huyết Dengue và đang chuẩn bị triển khai thí điểm để đánh giá khả năng đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng trong tương lai.

Các chuyên gia thống nhất rằng để hiện thực hóa mục tiêu không còn ca tử vong do sốt xuất huyết Dengue, cần thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Mỗi người dân cần chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo và đến cơ sở y tế kịp thời khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh. Cùng với sự vào cuộc của ngành y tế và cộng đồng, đây được xem là yếu tố then chốt để giảm thiểu tối đa những trường hợp tử vong có thể phòng tránh.