Iran khẳng định lập trường cứng rắn về các vấn đề bất đồng với Mỹ

Trong bối cảnh xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến các cuộc tiếp xúc giữa Iran và Mỹ, giới chức Tehran tiếp tục tái khẳng định các "lằn ranh đỏ" về chương trình hạt nhân, quyền kiểm soát eo biển Hormuz và yêu cầu dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt.

Ngày 29/5, Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Quốc hội Iran Ebrahim Azizi khẳng định Tehran sẽ không nhượng bộ trước sức ép từ bên ngoài đối với những lợi ích cốt lõi của nước này. Theo ông, Iran kiên quyết bảo vệ quyền làm giàu uranium, quyền sở hữu lượng uranium đã làm giàu, quyền kiểm soát eo biển Hormuz cũng như yêu cầu chấm dứt các lệnh trừng phạt quốc tế.

Phát biểu trên mạng xã hội X, ông Azizi cho rằng các tuyên bố cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không khiến Iran từ bỏ những mục tiêu chiến lược. Ông nhận định Washington đang tìm cách thoát khỏi thế bế tắc hiện nay thông qua việc luân phiên sử dụng các biện pháp gây sức ép và kêu gọi đạt được thỏa thuận.

Tuyên bố của ông Azizi được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng trước đó cho biết Mỹ và Iran đã đạt được một số đồng thuận ban đầu nhằm mở lại các tuyến hàng hải quan trọng tại eo biển Hormuz và tiếp tục thúc đẩy đối thoại liên quan chương trình hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, các phát biểu từ phía Iran cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn còn đáng kể.

Cùng quan điểm trên, Phó Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Bagheri Kani khẳng định Tehran không sẵn sàng đàm phán về kho dự trữ uranium làm giàu hiện có. Theo ông, nguyên tắc của Iran là chỉ coi một thỏa thuận được hình thành khi mọi nội dung đều đạt được đồng thuận.

Ông Bagheri Kani cho biết các cuộc tiếp xúc gián tiếp giữa Iran và Mỹ vẫn đang được duy trì, song vấn đề kho dự trữ uranium làm giàu không nằm trong chương trình nghị sự đàm phán. Đây được xem là một trong những điểm bất đồng lớn nhất giữa hai nước trong nhiều năm qua.

Đáng chú ý, quan chức Iran cũng tiết lộ Tehran và Oman đang phối hợp xây dựng một cơ chế mới đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Theo đó, các điều kiện và thủ tục dành cho tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy chiến lược này sẽ có những thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước khi xảy ra cuộc xung đột gần đây có liên quan đến Iran.

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, kết nối Vịnh Persian với các thị trường toàn cầu. Một phần đáng kể lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới được vận chuyển qua khu vực này. Vì vậy, mọi thay đổi liên quan cơ chế kiểm soát hoặc lưu thông hàng hải tại đây đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng quốc tế.

Những phát biểu cứng rắn từ Tehran xuất hiện trong bối cảnh Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran. Ngày 28/5, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố một loạt biện pháp trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới vận chuyển và buôn bán dầu mỏ của Iran.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết 8 tổ chức đã bị đưa vào danh sách trừng phạt, đồng thời xác định 8 tàu biển là tài sản bị phong tỏa do liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu của Iran. Ngoài ra, 3 tổ chức và 1 cá nhân khác cũng bị áp đặt chế tài vì tham gia giao dịch các sản phẩm hóa dầu có nguồn gốc từ Iran.

Trong một diễn biến đáng chú ý khác, Tổng thống Trump cảnh báo một thỏa thuận không đáp ứng các lợi ích cốt lõi của Mỹ có thể dẫn tới việc Washington xem xét tái khởi động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Trái ngược với quan điểm của chính quyền Tổng thống Trump, một số nghị sĩ đảng Dân chủ lại bày tỏ sự hoài nghi về hiệu quả của chính sách đối đầu hiện nay. Hạ nghị sĩ Seth Moulton, thành viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng chiến lược quân sự đối với Iran đã không đạt được các mục tiêu đề ra.

Trả lời phỏng vấn trên truyền hình CNN, ông Moulton nhận định cuộc xung đột với Iran là một thất bại trong nhiều giai đoạn và cho rằng chính quyền Mỹ đang tìm kiếm một thỏa thuận nhằm hạn chế những tổn thất phát sinh. Theo ông, việc tiếp tục leo thang chỉ làm gia tăng nguy cơ Mỹ bị cuốn sâu hơn vào cuộc khủng hoảng và khiến quá trình rút lui trở nên khó khăn hơn.

Trong khi đó, tình hình thực địa tại khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn. Truyền thông Iran đưa tin tối 28/5, hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn một máy bay không người lái của Mỹ tại tỉnh Bushehr ở miền Nam Iran.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn nguồn tin quân sự cho biết vụ đánh chặn được thực hiện bằng tên lửa phòng không. Cùng thời điểm, hãng thông tấn Fars đưa tin lực lượng vũ trang Iran đã phóng tên lửa vào một số mục tiêu ở khu vực phía Nam đất nước. Một số nguồn tin địa phương cũng đề cập khả năng xảy ra các vụ đụng độ tại Vịnh Persian.

Theo hãng thông tấn Mehr, lực lượng vũ trang Iran còn bắn cảnh cáo 4 tàu thuyền hoạt động gần eo biển Hormuz khi các phương tiện này tìm cách đi qua tuyến đường thủy chiến lược nói trên.