Kết nối du lịch miền di sản cao nguyên và biển cả

Đắk Lắk định vị điểm đến đặc sắc, khác biệt và giàu sức cạnh tranh. Ảnh: Huỳnh Lê Viễn Duy

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đắk Lắk có thêm địa giới hành chính, đồng thời sở hữu một lợi thế hiếm có: sự hội tụ của cao nguyên, rừng, biển và kho tàng di sản văn hóa đặc sắc. Đây không chỉ đơn thuần là sự cộng gộp về tài nguyên mà còn là cơ hội tái định vị thương hiệu điểm đến bằng những trải nghiệm liền mạch, giàu bản sắc và khác biệt.

Trong bối cảnh du lịch chuyển mạnh từ xu hướng tham quan sang trải nghiệm, từ "đi nhiều nơi" sang "ở lâu hơn để cảm nhận", Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội hình thành một mô hình phát triển mới: kết nối miền di sản cao nguyên với biển cả để tạo nên chuỗi giá trị du lịch có chiều sâu, gia tăng thời gian lưu trú và nâng cao giá trị chi tiêu của du khách.

Một hành trình, hai không gian văn hóa

Điểm khác biệt lớn nhất của Đắk Lắk hôm nay không nằm ở việc có thêm biển hay thêm rừng, mà ở khả năng kết nối những giá trị vốn tách rời thành một hành trình thống nhất. Từ đại ngàn Tây Nguyên đến dải Duyên hải Nam Trung Bộ, thiên nhiên, văn hóa và đời sống cộng đồng đang tạo nên một không gian trải nghiệm liên tục - nền tảng để địa phương định vị một thương hiệu du lịch mới.

Buổi sớm, du khách có thể thức dậy giữa rừng khộp Yok Đôn, nghe tiếng chim rừng gọi ngày mới, cùng người Êđê hay M'nông vào rẫy cà phê, tự tay rang những hạt cà phê vừa thu hoạch. Sau đó, họ ngồi trong ngôi nhà dài nghe trường ca Đam San hoặc thưởng thức ché rượu cần bên bếp lửa. 

Vài giờ sau, hành trình tiếp tục đưa họ về phía biển, nơi những ghềnh đá kỳ vĩ, làng chài bình yên, những phiên chợ cá lúc bình minh và nhịp sống mộc mạc của ngư dân ven biển mang đến những trải nghiệm rất khác biệt.

Sự chuyển tiếp ấy không tạo cảm giác rời rạc mà bổ sung cho nhau, bởi điểm chung đều là những giá trị bản địa còn được gìn giữ nguyên vẹn. Từ đại ngàn xuống biển, du khách không chỉ thay đổi cảnh quan mà còn bước qua nhiều lớp văn hóa, nhiều cách sống và nhiều câu chuyện của con người. Đó là lợi thế mà rất ít điểm đến trong khu vực có được.

Khi trải nghiệm trở thành giá trị cốt lõi

Ngày càng nhiều du khách không còn hài lòng với việc chụp vài bức ảnh rồi rời đi. Họ tìm kiếm những cảm xúc thật, những câu chuyện thật và mong muốn trở thành một phần của điểm đến. Đắk Lắk đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để đáp ứng xu hướng ấy.

Ở các buôn làng, thay vì chỉ xem biểu diễn cồng chiêng, du khách có thể cùng nghệ nhân học đánh một nhịp chiêng, nghe kể về nghi lễ của cộng đồng, học dệt thổ cẩm hay chế biến những món ăn truyền thống.

Ở vùng cà phê, hành trình vượt ra ngoài việc thưởng thức một ly cà phê để mở rộng thành trải nghiệm canh tác, thu hoạch, rang xay và tìm hiểu câu chuyện về vùng đất đã tạo nên thương hiệu cà phê Việt Nam.

Xuống vùng biển, du khách có thể theo thuyền ngư dân kéo lưới lúc bình minh, tham gia chế biến hải sản, tìm hiểu nghề làm nước mắm truyền thống hay lặn ngắm hệ sinh thái ven bờ.

Giá trị của những trải nghiệm ấy không nằm ở quy mô đầu tư mà ở tính chân thực. Đó là những hoạt động bắt nguồn từ đời sống thường nhật của cộng đồng địa phương chứ không phải những sản phẩm được dàn dựng chỉ để phục vụ khách du lịch.

Chính tính nguyên bản ấy đang trở thành tài sản lớn nhất của du lịch Đắk Lắk.

Xây thương hiệu du lịch từ ký ức

Nhiều chuyên gia du lịch cho rằng, tài nguyên chỉ tạo ra sức hút ban đầu, điều giữ chân và thôi thúc du khách quay trở lại chính là những ký ức. Đó cũng là hướng đi mà Đắk Lắk đang từng bước theo đuổi.

Một bức ảnh đẹp có thể thu hút nhiều lượt thích trên mạng xã hội, nhưng một buổi tối ngồi bên bếp lửa nhà dài, nghe tiếng cồng chiêng vọng giữa núi rừng hay một buổi sáng cùng ngư dân kéo mẻ lưới đầu ngày sẽ trở thành ký ức khó quên.

Bởi vậy, du lịch không còn đơn thuần là hoạt động chiêm ngưỡng cảnh quan mà trở thành quá trình kết nối với thiên nhiên, văn hóa và con người.

Khi mỗi trải nghiệm đều mang theo một câu chuyện, điểm đến sẽ có bản sắc riêng và tạo được sự khác biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương.

Tái định vị thương hiệu bằng trục giá trị "rừng - biển - văn hóa"

Trong nhiều năm, hình ảnh Đắk Lắk gắn với đại ngàn, voi, cà phê và không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Đó là những giá trị đã được khẳng định nhưng cũng phần nào khiến nhận diện điểm đến bị giới hạn.

Không gian phát triển mới mở ra cơ hội xây dựng một thương hiệu rộng hơn, nơi rừng, biển và văn hóa không tồn tại như những sản phẩm riêng lẻ mà được kết nối thành một hệ sinh thái trải nghiệm.

Thay vì quảng bá từng danh thắng, Đắk Lắk có thể kể câu chuyện về một hành trình xuyên suốt từ cao nguyên xuống biển, từ văn hóa Êđê, M'nông đến đời sống cư dân miền Duyên hải, từ ly cà phê Buôn Ma Thuột đến những món hải sản tươi ngon của vùng biển phía Đông.

Sự kết nối này giúp kéo dài thời gian lưu trú, đồng thời tạo thêm cơ hội phát triển các tuyến du lịch chuyên đề, nghỉ dưỡng kết hợp trải nghiệm, du lịch nông nghiệp, sinh thái, thể thao, chăm sóc sức khỏe và du lịch cộng đồng.

Đó cũng là nền tảng để hình thành một thương hiệu điểm đến có khả năng cạnh tranh trong khu vực.

Từ lợi thế tài nguyên đến năng lực cạnh tranh

Tài nguyên phong phú là điều kiện cần nhưng chưa bao giờ là điều kiện đủ để tạo nên một điểm đến mạnh. Yếu tố quyết định nằm ở khả năng chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm có giá trị.

Đắk Lắk vẫn cần tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông, phát triển các khu nghỉ dưỡng chất lượng cao, hình thành kinh tế đêm, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý cũng như quảng bá du lịch.

Quan trọng hơn, mọi sản phẩm mới phải được xây dựng trên nền tảng bảo tồn văn hóa bản địa và phát triển xanh. Khi cộng đồng địa phương trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, những giá trị văn hóa sẽ không bị khai thác một cách hời hợt mà được gìn giữ như nguồn lực lâu dài cho phát triển.

Đó cũng là con đường để Đắk Lắk xây dựng thương hiệu bền vững thay vì chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Định vị mới trên bản đồ du lịch Việt Nam

Sự hội tụ giữa đại ngàn và biển cả đang tạo cho Đắk Lắk một lợi thế mà ít địa phương có được. Song lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được chuyển hóa thành những hành trình giàu trải nghiệm, những sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa và một hệ sinh thái dịch vụ đủ sức giữ chân du khách.

Thương hiệu điểm đến không hình thành từ khẩu hiệu quảng bá mà được vun đắp bằng những trải nghiệm khiến du khách muốn quay trở lại và muốn kể với người khác về vùng đất mình đã đi qua.

Nếu biết kết nối hiệu quả các giá trị của rừng, biển và di sản trong một chiến lược phát triển thống nhất, Đắk Lắk sẽ vừa mở rộng không gian du lịch, vừa góp phần định hình một cách tiếp cận mới đối với du lịch Việt Nam: một điểm đến, nhiều lớp trải nghiệm - một hành trình, hai miền di sản.

Đó là lợi thế của hiện tại, đồng thời là nền tảng để Đắk Lắk định vị mình như một điểm đến đặc sắc, khác biệt và giàu sức cạnh tranh.