Khám phá bối cảnh làng quê đẹp như tranh trong "Ngược đường ngược nắng"

Không ồn ào, không kịch tính dồn dập, Ngược đường ngược nắng chinh phục khán giả bằng một nhịp kể nhẹ nhàng, trong đó bối cảnh làng quê đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên cảm xúc. Đằng sau những khung hình tưởng chừng giản dị ấy là cả một quá trình lựa chọn, sắp đặt và tính toán kỹ lưỡng của ê-kíp họa sĩ, mỹ thuật.

Trong cuộc trò chuyện, họa sĩ Trung Anh, người trực tiếp “vẽ nên” không gian sống cho các nhân vật – đã chia sẻ về cách tạo dựng một làng quê vừa hoài niệm, vừa chuyển động; cách kể chuyện bằng chi tiết nhỏ và hành trình biến bối cảnh trở thành một “nhân vật” thực thụ của bộ phim. 

Khi bắt tay vào thiết kế bối cảnh cho Ngược đường ngược nắng, bạn đã hình dung không gian làng quê trong phim sẽ mang “chất riêng” như thế nào so với các phim cùng đề tài?

Ngay từ khi bắt đầu, ê-kíp hướng đến việc tái hiện một làng quê đẹp theo kiểu hoài niệm, lựa chọn xây dựng một không gian có chiều sâu thời gian – nơi tồn tại song song giữa cũ và mới. Những mái ngói, sân gạch, hàng cau vẫn hiện diện, nhưng không gian ấy không đứng yên mà đang thay đổi, với đường bê tông, nhà xây mới và các cơ sở sản xuất xuất hiện xen kẽ. Chính sự chuyển động này tạo nên “chất riêng” cho bộ phim

Xưởng hương Tâm Phúc và xưởng tăm hương của gia đình ông Trực được xây dựng ra sao để vừa thể hiện sự đối lập, vừa phản ánh cá tính của hai gia đình?

Điểm nhấn rõ nét nhất trong thiết kế bối cảnh chính là sự đối lập giữa hai không gian sản xuất: xưởng hương Tâm Phúc và xưởng tăm hương của gia đình ông Trực. Xưởng Tâm Phúc được bố trí sáng sủa, gọn gàng, mang màu sắc ấm áp và có tính lưu giữ những giá trị truyền thống cao. Ngược lại, xưởng của ông Trực mang cảm giác tất bật, thiên về công năng và ít được chăm chút. Hai không gian không chỉ khác nhau về hình thức mà còn là cách kể chuyện trực quan về hai hệ giá trị đối lập.

Trong quá trình làm việc, đâu là chi tiết bối cảnh nhỏ nhưng lại mang ý nghĩa lớn trong việc kể chuyện mà khán giả có thể chưa để ý?

Không dừng lại ở tổng thể, ê-kíp còn chú trọng đến những chi tiết nhỏ mang ý nghĩa lớn. Từ cách bài trí bàn thờ, hướng mở của cửa sổ, cho đến những vật dụng quen thuộc như chiếc ghế cũ, cái chum, cái mẹt… tất cả đều được lựa chọn có chủ đích. Những chi tiết tưởng chừng rất đời thường ấy lại góp phần khắc họa tính cách nhân vật và tạo nên cảm giác chân thực cho bộ phim, giúp câu chuyện được kể một cách tự nhiên mà không cần quá nhiều lời thoại.

Bộ phim mang tinh thần hiện đại nhưng vẫn đậm chất truyền thống, bạn đã cân bằng hai yếu tố này trong thiết kế bối cảnh như thế nào?

Một trong những thách thức lớn nhất của tôi và đồng nghiệp là cân bằng giữa yếu tố hiện đại và truyền thống. Ê-kíp đã chọn giải pháp giữ nguyên “khung” làng quê – từ kiến trúc tổng thể đến không gian sân vườn – nhưng lồng ghép các yếu tố hiện đại vào bên trong như máy móc, nội thất hay cách tổ chức không gian sống. Nhờ đó, bộ phim vừa giữ được bản sắc văn hóa, vừa phản ánh đúng thực tế đang diễn ra ở nhiều vùng quê hiện nay.

Những cảnh quay làng quê trong phim mang cảm giác rất “đời” và gần gũi. Ê-kíp đã lựa chọn bối cảnh này như thế nào, bạn có thể tiết lộ về quá trình để có một bối cảnh làng quê đẹp và bình yên đến thế?

Để đạt được sự chân thật ấy, quá trình tìm kiếm bối cảnh được thực hiện kỹ lưỡng. Đoàn phim đã khảo sát nhiều địa điểm, ưu tiên những nơi chưa bị đô thị hóa mạnh nhưng vẫn có dấu hiệu phát triển. Thay vì dựng mới hoàn toàn, ê-kíp chỉ can thiệp ở mức vừa phải để giữ nguyên “hồn” của không gian. Chính điều này tạo nên cảm giác gần gũi, đời thường, thứ mà khán giả có thể nhận ra và đồng cảm.

Là người trực tiếp “vẽ nên” không gian cho câu chuyện, anh có cảm nhận gì về thông điệp mà bộ phim muốn gửi gắm qua từng bối cảnh?

Ở góc độ người thiết kế, bối cảnh không chỉ là nền cho câu chuyện mà còn là một “nhân vật” mang thông điệp riêng. Qua từng không gian của bộ phim, chúng tôi muốn gửi gắm suy nghĩ về sự lựa chọn giữa truyền thống và thay đổi, giữa việc giữ gìn giá trị cũ và thích nghi với cuộc sống mới. Mỗi ngôi nhà, mỗi xưởng sản xuất đều phản ánh một cách sống, một quan điểm, một hành trình.

Nếu chọn một bối cảnh tâm đắc nhất trong Ngược đường ngược nắng, anh sẽ chọn không gian nào và vì sao?

Trong số tất cả các bối cảnh, xưởng hương Tâm Phúc cũng chính là nơi sinh hoạt của gia đình nhân vật ông Phúc có lẽ là không gian tiêu biểu mà tôi tâm đắc nhất. Đây là nơi hội tụ cả truyền thống của nghề làm hương và tinh thần đổi mới trong cách vận hành. Không gian ấy không chỉ thay đổi theo diễn biến câu chuyện mà còn trở thành biểu tượng cho hành trình đi lên phát triển nhưng không đánh mất gốc rễ.