Khăn quấn tẩm thuốc chống côn trùng giúp giảm mạnh sốt rét ở trẻ nhỏ

Một bà mẹ ở Uganda cõng con bằng khăn quấn khi thu hoạch cà phê trên nông trại gia đình (Ảnh: Alamy)

Một nghiên cứu tại Uganda cho thấy việc tẩm thuốc chống côn trùng permethrin vào khăn vải dùng để quấn trẻ sơ sinh có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh sốt rét. Theo các nhà khoa học, phương pháp đơn giản và chi phí thấp này đã giúp giảm khoảng 2/3 số ca sốt rét ở trẻ.

Trong nhiều thế kỷ, phụ nữ tại châu Phi, Mỹ Latinh và châu Á thường dùng khăn vải để cõng trẻ trên lưng. Các nhà nghiên cứu nhận định, tập quán quen thuộc này có thể trở thành một công cụ cứu sống trẻ em trong bối cảnh bệnh sốt rét vẫn gây tử vong cho hơn 600.000 người mỗi năm, phần lớn là trẻ em dưới 5 tuổi tại châu Phi.

Thử nghiệm được tiến hành với 400 bà mẹ và trẻ nhỏ khoảng 6 tháng tuổi tại huyện Kasese, khu vực miền núi phía Tây Uganda. Một nửa số người tham gia được phát khăn quấn, gọi là lesu, đã tẩm permethrin, trong khi nhóm còn lại sử dụng khăn thông thường chỉ nhúng nước. Các nhà nghiên cứu theo dõi trong 6 tháng và tẩm lại khăn mỗi tháng 1 lần.

Kết quả cho thấy trẻ được quấn bằng khăn đã tẩm thuốc có nguy cơ mắc sốt rét thấp hơn rõ rệt. Cụ thể, nhóm này ghi nhận 0,73 ca sốt rét/100 trẻ mỗi tuần, so với 2,14 ca ở nhóm còn lại.

Các nhà khoa học cho rằng biện pháp này đặc biệt hiệu quả trong bối cảnh muỗi truyền bệnh sốt rét đốt người vào ban ngày hoặc sáng sớm, thay vì chủ yếu vào ban đêm như trước. Điều này khiến các biện pháp truyền thống như màn ngủ không còn đủ để bảo vệ trẻ nhỏ hiệu quả, nhất là khi trẻ được mẹ cõng ra ngoài.

Giới chức y tế Uganda và các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã bày tỏ sự quan tâm tới kết quả nghiên cứu. WHO hiện cũng công nhận hiệu quả của quần áo tẩm permethrin trong việc bảo vệ cá nhân khỏi bệnh sốt rét.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng trẻ quấn khăn tẩm thuốc có tỷ lệ bị phát ban nhẹ cao hơn, ở mức 8,5% so với 6% ở nhóm đối chứng, song không có trường hợp nào gặp nguy hiểm. Nhóm nghiên cứu cho rằng cần thêm các nghiên cứuthử nghiệm ở những môi trường khác trước khi phương pháp này được triển khai rộng rãi, nhưng lợi ích là rất lớn nhờ tính đơn giản và chi phí thấp.