Khi nhà ở thích ứng với cháy rừng và sốt rét

Tại Australia, kiến trúc sư Adriano Pupilli đã phát triển mô hình nhà lắp ghép Casa Manyana sau trải nghiệm của gia đình ông trong thảm họa cháy rừng Mùa hè Đen năm 2019.

Khi đó, gia đình ông buộc phải sơ tán bằng thuyền. Vợ ông đang mang thai 4 tháng rưỡi, còn con trai mới 2 tuổi rưỡi. Trải nghiệm này thôi thúc ông tìm kiếm giải pháp giúp những người mất nhà vì cháy rừng có thể sớm trở về và tái thiết cuộc sống.

Casa Manyana được thiết kế theo dạng mô-đun với các tấm gỗ ép nhỏ gọn, có thể vận chuyển bằng xe bán tải. Khung nhà có thể được lắp dựng trong một ngày. Với đội thi công 3 người, phần vỏ và chống thấm có thể hoàn thành trong vòng 4 ngày. Ngôi nhà đáp ứng cấp BAL 40, mức chống chịu cháy rừng cao thứ hai theo tiêu chuẩn Australia. Giá bán dao động từ 75.000 đến 120.000 AUD.

Tuy nhiên, lực lượng cứu hỏa cảnh báo ngay cả những công trình được thiết kế để chống chịu cháy rừng cũng không thể bảo đảm an toàn trong mọi tình huống. Ông David Bartlett thuộc đội cứu hỏa khu vực Shoalhaven cho rằng trong những ngày cháy rừng ở mức thảm họa, xây dựng kế hoạch sinh tồn và sơ tán vẫn là một trong những bước chuẩn bị quan trọng nhất.

Trong khi Australia tìm cách thích ứng với cháy rừng, tại vùng Mtwara của Tanzania, nhà ở lại được thiết kế để giảm nguy cơ mắc sốt rét. Tỷ lệ nhiễm bệnh tại đây khoảng 20%, cao gấp 2,5 lần mức trung bình cả nước.

Những ngôi nhà mang tên Star Homes kết hợp thiết kế hiện đại với cảm hứng từ kiến trúc truyền thống Đông Nam Á và một số chi tiết bản địa Tanzania như hiên nhà, ghế dài. Không gian sinh hoạt và ngủ được nâng cao khỏi mặt đất nhằm hạn chế muỗi tiếp cận. Các tấm lưới thay cửa sổ giúp lưu thông không khí, đón ánh sáng nhưng ngăn muỗi xâm nhập. Theo nghiên cứu được giới thiệu trong dự án, thiết kế này giúp giảm 44% nguy cơ nhiễm sốt rét.

Nhà nghiên cứu y tế công cộng Salum Mshamu cho biết muỗi Anopheles thường bay ở độ cao thấp, khoảng 1 m so với mặt đất, vì vậy việc nâng cao không gian ngủ có thể giúp giảm số lượng muỗi trong nhà.

Tuy nhiên, chi phí khoảng 8.800 USD mỗi căn khiến Star Homes vẫn nằm ngoài khả năng chi trả của nhiều gia đình nông thôn.

Từ Australia đến Tanzania, những mô hình này cho thấy thiết kế nhà ở đang được sử dụng như một công cụ thích ứng trước các mối đe dọa khác nhau đối với đời sống và sức khỏe con người.