Mỗi quyết định giữ ai, phát triển ai hay thay đổi vai trò nào không chỉ tác động đến kết quả ngắn hạn, mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên văn hóa và tinh thần tổ chức. Trên thực tế, một quyết định tinh gọn có thể giúp cải thiện chi phí ngay tức thì. Tuy nhiên, nếu việc cắt giảm không đi kèm với thiết kế lại vai trò, phân bổ lại công việc và cơ chế hỗ trợ phù hợp, đội ngũ ở lại rất dễ rơi vào trạng thái quá tải và mất động lực. Những hệ quả này thường không phản ánh ngay trong số liệu, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực vận hành của tổ chức về sau.
Tại hội thảo "EduGrowth – Bứt phá 2026: Khi tái cấu trúc không còn là câu trả lời duy nhất" được tổ chức bởi upGrad, nhiều trao đổi chỉ ra rằng, những quyết định khó không chỉ thử thách bản lĩnh cá nhân của lãnh đạo, mà còn cho thấy những giới hạn trong cách tổ chức được thiết kế và vận hành. Khi thiếu nền tảng năng lực phù hợp, lãnh đạo dễ bị cuốn vào các quyết định mang tính phản xạ ngắn hạn nhằm giải tỏa áp lực tức thời.
Năng lực giữ thăng bằng giữa hiệu quả và hạnh phúc tổ chức
Chia sẻ tại sự kiện, chị Thanh Nguyễn, Giám Đốc Điều Hành & Truyền Cảm Hứng Hạnh Phúc tại Anphabe, nhấn mạnh rằng hạnh phúc tổ chức không đồng nghĩa với "việc nhẹ lương cao", mà là môi trường giúp nhân viên duy trì động lực để nỗ lực vì mục tiêu chung. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa điều này trong giai đoạn tinh gọn là một thách thức không nhỏ.
Câu chuyện của chị Quỳnh, một quản lý sản xuất với 15 năm kinh nghiệm, phản ánh rõ điều đó. Sau giai đoạn cắt giảm nhân sự, chị phải dẫn dắt đội ngũ 45 người với khối lượng công việc gia tăng và áp lực liên tục nâng cấp kỹ năng. Câu hỏi chị đặt ra tại sự kiện: "Làm sao để bảo trì năng lượng quản lý trong giai đoạn biến động?" cũng là trăn trở chung của nhiều nhà quản lý hiện nay.
Trả lời câu hỏi này, chị Thanh cho rằng trước khi muốn truyền động lực cho đội ngũ, người quản lý cần tự trở thành một "trạm sạc" cho chính mình. Điều đó bắt đầu từ việc tìm lại điểm neo ý nghĩa thông qua câu hỏi "Tại sao?". Chị chia sẻ một bí quyết cốt lõi: "Khi trong đầu mình rõ ràng thì mọi thứ nó sẽ dễ dàng." Theo chị, khi người quản lý rõ ràng về mục tiêu và ý nghĩa công việc, tâm thế sẽ thay đổi: ánh mắt có thần hơn, lời nói có lực hơn, và năng lượng tích cực sẽ lan tỏa một cách tự nhiên đến đội ngũ, thay vì phải "gồng mình" duy trì tinh thần.
"Chúng ta không thay đổi được hết những khó khăn trong cuộc sống, nhưng nếu thay đổi được tầng năng lượng của mình, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng và hạnh phúc hơn", chị Thanh chia sẻ. Chính sự rõ ràng này giúp nhà quản lý chuyển hóa tâm thế từ "chịu đựng" sang "dấn thân", tạo nền tảng để giữ cân bằng giữa yêu cầu hiệu suất ngắn hạn và sức chịu đựng dài hạn của con người trong tổ chức.
Tư duy hệ thống và khoảng cách giữa quyết định - hệ quả
Một điểm chung của các quyết định gây bất ổn là chúng thường được đưa ra trong trạng thái tách rời từng vấn đề. Hiệu suất giảm ở một bộ phận, lãnh đạo có xu hướng xử lý ngay tại điểm đó mà chưa kịp nhìn rộng ra hệ thống.
Theo các trao đổi tại sự kiện, tư duy hệ thống giúp lãnh đạo chuyển từ câu hỏi "ai làm chưa tốt?" sang "điều gì trong hệ thống đang tạo ra kết quả này?". Sự dịch chuyển này giúp quyết định không chỉ xử lý biểu hiện bề mặt, mà chạm tới nguyên nhân gốc rễ, đồng thời chấp nhận rằng một số quyết định cần thời gian để phát huy tác dụng - đặc biệt khi liên quan đến con người và hành vi.
Tư duy hệ thống cũng giúp lãnh đạo chấp nhận rằng không phải mọi quyết định đều mang lại kết quả ngay lập tức. Một số quyết định cần thời gian để phát huy tác dụng, đặc biệt khi liên quan đến phát triển năng lực và thay đổi hành vi con người. Kiên nhẫn trong khuôn khổ chiến lược vì thế trở thành một phần của năng lực lãnh đạo hiện đại.
Khi bản lĩnh ra quyết định là thước đo năng lực lãnh đạo
Trong thực tế, nhiều lãnh đạo tích lũy năng lực ra quyết định thông qua trải nghiệm cá nhân. Tuy nhiên, khi bối cảnh thay đổi nhanh, kinh nghiệm đơn lẻ không còn đủ để bao quát những tình huống phức tạp. Việc rèn luyện năng lực ra quyết định một cách bài bản giúp lãnh đạo nhận diện các thiên lệch cá nhân, mở rộng góc nhìn và có thêm công cụ phân tích trước khi hành động.
Tại EduGrowth 2026, các diễn giả cũng nhấn mạnh rằng những năng lực này không thể hình thành chỉ qua thử – sai. Khi cái giá của sai lầm ngày càng lớn, việc đầu tư vào nền tảng kiến thức và khung tư duy trở thành lựa chọn chiến lược, thay vì chi phí phụ.
Trong bối cảnh đó, những nền tảng kết nối tri thức học thuật và không gian đối thoại chuyên môn như EduGrowth đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Việc tiếp cận các khung tư duy có chiều sâu giúp lãnh đạo và HR đưa ra quyết định tỉnh táo hơn, có cơ sở hơn, thay vì chỉ phản ứng trước áp lực ngắn hạn. Đây chính là giá trị cốt lõi của chương trình Thạc sĩ Tâm lý học Công nghiệp - Tổ chức tại Golden Gate University. Thông qua đó, upGrad mong muốn kết nối các nhà lãnh đạo Việt Nam với nền tảng kiến thức quản trị doanh nghiệp chuẩn quốc tế.
Khi những quyết định khó trở thành tất yếu, năng lực giữ cho tổ chức đứng vững không còn là lợi thế để so sánh, mà chính là giá trị định hình nên một nhà lãnh đạo thực thụ. Đó là khả năng nhìn xa hơn những con số trước mắt, chấp nhận khoảng cách giữa quyết định và hệ quả, và kiên nhẫn đặt con người ở trung tâm của những lựa chọn dài hạn.
Bình luận (0)