Khơi thông nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đột phá thể chế và nỗ lực "hồi sinh" những dự án đóng băng

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu năm 2026 đang chứng kiến những đợt sóng biến động khó lường, Việt Nam đã chọn cho mình một lộ trình bứt phá với mục tiêu tăng trưởng hai con số đầy thách thức. Để hiện thực hóa khát vọng đó, ngành Tài chính đóng vai trò chủ đạo, không chỉ đảm bảo an ninh ngân sách mà còn là kiến trúc sư trưởng trong việc thiết lập các định chế quản trị mới. Những kết quả đạt được trong giai đoạn đầu năm 2026 cho thấy một sự chuyển mình mạnh mẽ, từ tư duy quản lý hành chính thuần túy sang tư duy kiến tạo, phục vụ và khơi thông mọi nguồn lực còn đang bị kìm hãm.

Hiện nay, với trọng trách quản lý nhà nước đối với 33 đạo luật - một con số kỷ lục trong hệ thống các bộ, ngành, Bộ Tài chính đang bao quát toàn diện các lĩnh vực từ ngân sách, thuế, hải quan đến thị trường vốn và dịch vụ tài chính. Chỉ trong vòng 4 tháng đầu năm 2026, một khối lượng công việc lớn đã được hoàn tất với 86 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành, bao gồm cả những Nghị quyết mang tính then chốt của Quốc hội và các Nghị định của Chính phủ. Đây là quá trình dọn dẹp các rào cản pháp lý, tạo ra một sân chơi bình đẳng và minh bạch cho cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm sáng trong bức tranh tài chính những tháng qua chính là sự ổn định của ngân sách nhà nước bất chấp những áp lực từ lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Tổng thu ngân sách đạt 1.114 nghìn tỷ đồng, tương đương 44% dự toán năm, tăng trưởng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng nói là kết quả này đạt được trong bối cảnh Chính phủ vẫn kiên trì thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, thực hiện miễn giảm thuế và phí cho người dân và doanh nghiệp với quy mô lên tới gần 58 nghìn tỷ đồng. Điều này chứng tỏ năng lực quản lý thu đã được hiện đại hóa mạnh mẽ, dựa trên nền tảng dữ liệu lớn và hóa đơn điện tử với hơn 24,5 tỷ chứng từ được xử lý, giúp thu đúng, thu đủ và chống thất thu hiệu quả.

Bên cạnh nhiệm vụ thu ngân sách, việc giải phóng các nguồn lực đất đai và dự án đang bị "đóng băng" do vướng mắc pháp lý đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu. Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo 751, Bộ Tài chính đã thể hiện tinh thần quyết liệt khi trực tiếp làm việc với các địa phương để tháo gỡ từng nút thắt cụ thể. Tính đến hết quý I/2026, một kỳ tích trong xử lý tồn đọng đã được ghi nhận khi 1.022 dự án và khu đất gặp khó khăn đã được giải quyết dứt điểm trên tổng số hơn 4.400 trường hợp trên cả nước.

Thêm vào đó, hơn 2.600 dự án khác cũng đã có phương án xử lý cụ thể, hứa hẹn sẽ đưa một lượng tài sản khổng lồ quay trở lại phục vụ phát triển kinh tế. Đặc biệt, việc tham mưu ban hành Nghị quyết tháo gỡ cho các dự án BT chuyển tiếp đã ngay lập tức khơi thông nguồn vốn khoảng 86 nghìn tỷ đồng và giải phóng hơn 2.000 ha đất, tạo ra cú hích mạnh mẽ cho hạ tầng đô thị.

Tái cấu trúc thị trường tài chính

Sự chuyển dịch về chất còn được thể hiện qua hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước dưới sự đại diện quản lý của Bộ Tài chính. Với lợi nhuận trước thuế tăng trưởng ổn định và mức nộp ngân sách vượt kế hoạch, các "sếu đầu đàn" này đang thực hiện tốt vai trò dẫn dắt. Những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư cũng đã kết tinh thành những con số ấn tượng khi số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng vọt hơn 50% và vốn FDI đăng ký đạt hơn 18 tỷ USD. Đây chính là minh chứng cho niềm tin của các nhà đầu tư vào sự minh bạch và tính dự báo của chính sách tài chính quốc gia.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Bộ Tài chính thống tin, từ nay đến cuối năm 2026, ngành Tài chính đã vạch ra một lộ trình hành động mang tính đột phá với việc tổng rà soát và đề xuất hợp nhất các luật quan trọng như Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công. Mục tiêu là tạo ra một hành lang pháp lý xuyên suốt, loại bỏ sự chồng chéo và đảm bảo các văn bản khi ban hành phải có hiệu lực thực thi ngay lập tức, không để xảy ra tình trạng "đợi nghị định, chờ thông tư". Việc giao bổ sung mục tiêu tăng trưởng gắn liền với các chỉ tiêu về chuyển đổi số và đổi mới công nghệ cho các địa phương và doanh nghiệp nhà nước sẽ là thước đo mới cho năng lực điều hành trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, mục tiêu quan trọng là việc nâng tầm thị trường tài chính Việt Nam thông qua việc thành lập Quỹ Đầu tư quốc gia trên cơ sở cơ cấu lại Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước. Đây sẽ là công cụ chiến lược để Nhà nước thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia và dẫn dắt dòng vốn quốc tế vào các ngành công nghiệp mũi nhọn. Cùng với đó, đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính và việc vận hành Cổng một cửa đầu tư quốc gia được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam sớm đạt mục tiêu giải ngân 31 tỷ USD vốn FDI, đưa thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn vững chắc.

Với nguyên tắc "nhanh, rõ, chịu trách nhiệm", ngành Tài chính đang nỗ lực cắt giảm những thủ tục rườm rà để tạo ra một bộ máy vận hành tinh gọn và hiệu quả. Trong bối cảnh kỷ nguyên mới đòi hỏi sự linh hoạt và quyết đoán, những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc hoàn thiện thể chế và khơi thông nguồn lực tài chính không chỉ là nhiệm vụ của một bộ ngành, mà chính là nền móng để con tàu kinh tế Việt Nam tự tin vươn xa trên hành trình chinh phục những đỉnh cao tăng trưởng mới./.