Không quy định về hình thức vận động, tiếp xúc cử tri trên mạng xã hội

Chiều 24/6, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân với 415/418 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Một trong những nội dung quan trọng của luật lần này là điều chỉnh, rút ngắn thời gian thực hiện một số bước trong quy trình bầu cử. Mục tiêu nhằm thu hẹp khoảng cách thời gian từ khi bế mạc Đại hội Đảng toàn quốc đến khi khai mạc Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội và HĐND các cấp, qua đó, sớm kiện toàn nhân sự bộ máy nhà nước và triển khai thực hiện nghị quyết đại hội.

Cụ thể, thời gian từ hạn cuối nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử được rút ngắn còn 42 ngày (so với 70 ngày hiện hành). Thời gian từ ngày bầu cử đến kỳ họp đầu tiên cũng được điều chỉnh thông qua việc rút ngắn thời hạn công bố kết quả, tiếp nhận và xử lý khiếu nại. Tổng thời gian từ nộp hồ sơ đến kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới có thể rút ngắn gần 40 ngày.

Trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật.

Về vận động bầu cử, bà Hải cho biết, có ý kiến cho rằng chỉ nên tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri trực tiếp; áp dụng hình thức trực tuyến ở cấp xã chưa phù hợp; đề nghị quy định cơ quan chịu trách nhiệm bảo đảm các điều kiện kỹ thuật, an toàn thông tin mạng trong tiếp xúc cử tri; bổ sung thêm "hình thức khác", trong đó có hình thức vận động bầu cử qua mạng xã hội.

Ủy ban Công tác đại biểu xin báo cáo như sau: Dự thảo Luật chỉ quy định mang tính nguyên tắc, trong thực tiễn triển khai sẽ do cơ quan chủ trì hội nghị tiếp xúc cử tri quyết định đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tiễn ở mỗi địa phương. Dự thảo Luật đã có quy định về việc chỉ tổ chức theo hình thức trực tuyến khi bảo đảm các điều kiện kỹ thuật, an toàn, an ninh mạng (khoản 1 Điều 66). Dự thảo Luật không quy định mở rộng các "hình thức khác" để tránh việc vận động, tiếp xúc với cử tri trên nền tảng xã hội trong khi chưa có cơ chế kiểm soát, đảm bảo công bằng giữa các ứng viên và an ninh, an toàn trong bầu cử.

Về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác bầu cử, tiếp thu ý kiến của đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu sẽ nghiên cứu tham mưu Hội đồng bầu cử quốc gia hướng dẫn theo hướng: Nghiên cứu sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử của Bộ Công an (VNeID) trong việc lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri và triển khai thực hiện ở một số bước trong điều kiện cho phép.

Có ý kiến đề nghị ghép một số bước trong quy trình hiệp thương; tổ chức hội nghị hiệp thương theo hình thức trực tuyến; hoặc trực tiếp kết hợp với trực tuyến; lựa chọn đại diện một số Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tham gia hội nghị hiệp thương do số lượng cấp xã rất nhiều.

Đại diện Ủy ban Công tác đại biểu báo cáo: Các hội nghị hiệp thương có yêu cầu quan trọng là phải đảm bảo tính dân chủ, tính đại diện của các cơ quan, tổ chức cũng như sự lãnh đạo toàn diện của Đảng. Do đó, việc thực hiện đầy đủ các bước theo quy định là rất cần thiết. Bên cạnh đó, vấn đề bảo đảm an toàn, an ninh mạng hiện chưa có sự chuẩn bị chắc chắn nên việc tổ chức hội nghị hiệp thương trực tuyến cần tiếp tục được nghiên cứu, chuẩn bị kỹ lưỡng trong thời gian tới, vì vậy xin được giữ như quy định hiện hành. 

Tất cả Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần tham gia các hội nghị hiệp thương cấp tỉnh vì liên quan đến cơ cấu, thành phần người ứng cử và việc chỉ đạo, triển khai thực hiện công tác bầu cử ở xã, do đó xin được giữ như nội dung sửa đổi tại khoản 1 Điều 39.