Bà Rịa - Vũng Tàu: Quản lý đất đai hiệu quả để phát triển bền vững

Sở Tài nguyên và Môi trường Bà Rịa - Vũng Tàu đang không ngừng đổi mới và ứng dụng công nghệ để quản lý đất đai hiệu quả, đảm bảo sự minh bạch và phát triển bền vững. Những nỗ lực này không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, khoa học

Trong bối cảnh đổi mới toàn diện, Bà Rịa - Vũng Tàu là một trong những địa phương đi đầu trong việc xây dựng và phát triển hệ thống dữ liệu đất đai hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đảm bảo tính minh bạch trong khai thác, sử dụng tài nguyên đất đai.

Theo ông Phan Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), từ tháng 12/2021, tỉnh đã hoàn tất việc kết nối cơ sở dữ liệu đất đai với Bộ TN&MT, trở thành địa phương thứ hai trong cả nước, sau TP Hồ Chí Minh, thực hiện thành công việc này. Đến năm 2023, 100% địa phương tại tỉnh, bao gồm 82 xã, phường, thị trấn, đã có cơ sở dữ liệu địa chính vận hành ổn định.

Một bước đột phá quan trọng là ứng dụng "Sổ tay Quản lý đất đai" (iLand BRVT), hoạt động trên cả hệ điều hành Android và iOS. Phần mềm này giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng truy cập thông tin đất đai một cách chi tiết, từ quy hoạch sử dụng đất đến định giá đất. "Ứng dụng này đã thu hút hàng trăm nghìn lượt sử dụng, minh bạch hóa thông tin và giảm thiểu phiền hà cho người dân" - ông Mạnh chia sẻ.

Ngoài ra, Sở TN&MT đã tích hợp và chia sẻ dữ liệu đất đai với nhiều cơ quan liên quan như Sở Xây dựng và UBND các cấp, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ các quyết định chính sách quan trọng.

Dù đạt nhiều thành tựu, hệ thống dữ liệu đất đai của Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn đối mặt với một số thách thức. Theo ông Mạnh, "một số bản đồ được số hóa từ tài liệu cũ thiếu chính xác, gây khó khăn trong việc đo đạc và cập nhật". Để khắc phục, tỉnh đang tập trung vào đo đạc lại các khu vực cần thiết và kiến nghị Bộ TN&MT cải thiện quy định kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong tích hợp dữ liệu.

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh: "Năm 2025, chúng tôi đặt mục tiêu hoàn thiện dữ liệu giá đất, quy hoạch và kiểm kê đất đai, đảm bảo phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp".

Người dân được hưởng lợi

Chính sách quản lý đất đai của Bà Rịa - Vũng Tàu không chỉ tập trung vào sự hiệu quả của cơ quan quản lý mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Việc số hóa dữ liệu và ứng dụng công nghệ giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin đất đai. Hệ thống iLand BRVT và các nền tảng số hóa khác đã giảm bớt phức tạp trong thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân. Ông Phạm Viết Thanh, Bí thư Tỉnh ủy, khẳng định: "Việc áp dụng công nghệ trong quản lý đất đai không chỉ hỗ trợ cơ quan nhà nước mà còn mang lại sự thuận lợi lớn cho người dân và doanh nghiệp".

Để đảm bảo quyền lợi của người dân khi Nhà nước thu hồi đất, tỉnh đã triển khai phương pháp định giá đất cụ thể, minh bạch. Quy trình định giá ưu tiên các thông tin gần thời điểm thu hồi nhất, đảm bảo sự công bằng và hợp lý. Theo ông Nguyễn Công Vinh, việc xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy nhanh tiến độ giải quyết khiếu nại liên quan đến giá bồi thường.

Đối với các thủ tục hành chính, tỉnh đã tích hợp dữ liệu cá nhân từ Hệ thống thông tin dân cư quốc gia, giúp việc giải quyết hồ sơ nhanh chóng và tiện lợi hơn. Đồng thời, việc kết nối liên thông giữa các cấp chính quyền đã giảm bớt tình trạng chậm trễ trong xử lý thủ tục.

Cụ thể, thông qua những cải cách từ thực tế này, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa ban hành Quyết định số 32/2024/QĐ-UBND quy định về hạn mức các loại đất khi giao đất và công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 22/10/2024, thay thế Quyết định số 51/2014 đã được áp dụng trong suốt một thập kỷ qua.

Theo quy định mới, đối với các khu vực đã có quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 được cơ quan nhà nước phê duyệt, hạn mức diện tích đất ở giao cho cá nhân sẽ tuân theo quy hoạch này. Trong trường hợp khu vực chưa có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, hạn mức giao đất được xác định như sau: tại huyện Côn Đảo, các phường và thị trấn là tối đa 100 m²/cá nhân, còn tại các xã thuộc huyện, thị xã, thành phố là tối đa 200 m²/cá nhân. Đối với đất chưa sử dụng, hạn mức giao đất được phân loại rõ ràng, bao gồm tối đa 3 ha cho đất trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản hoặc làm muối, 10 ha cho đất trồng cây lâu năm và 30 ha cho đất rừng phòng hộ hoặc rừng sản xuất.

Quyết định cũng chi tiết hóa hạn mức đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân, dựa trên hai giai đoạn lịch sử. Trước ngày 18/12/1980, diện tích đất ở tại huyện Côn Đảo và các phường, thị trấn được công nhận là 50 m²/cá nhân trong hộ, tối thiểu 100 m²/hộ và tối đa 500 m²/hộ. Tại các xã thuộc huyện, thị xã, thành phố, hạn mức này là 80 m²/cá nhân trong hộ, tối thiểu 200 m²/hộ và tối đa 1.000 m²/hộ. Trong giai đoạn từ 18/12/1980 đến trước 15/10/1993, diện tích đất ở tại huyện Côn Đảo và các phường, thị trấn là 50 m²/cá nhân trong hộ, tối thiểu 100 m²/hộ và tối đa 200 m²/hộ. Tại các xã thuộc huyện, thị xã, thành phố, hạn mức tương ứng là 80 m²/cá nhân trong hộ, tối thiểu 200 m²/hộ và tối đa 400 m²/hộ. Việc tính số lượng cá nhân trong hộ gia đình để xác định hạn mức đất được thực hiện theo khoản 25, Điều 3, Luật Đất đai năm 2024.

Quyết định số 32/2024/QĐ-UBND ra đời nhằm điều chỉnh các quy định về đất đai phù hợp hơn với thực tế và nhu cầu sử dụng đất tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Những thay đổi này không chỉ tăng cường tính minh bạch trong quá trình giao đất mà còn tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận và sử dụng đất hiệu quả, đáp ứng định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.