Kỹ năng ứng phó thiên tai cho người dân

Trong bối cảnh đó, việc trang bị kiến thức và kỹ năng ứng phó là yếu tố quan trọng giúp mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng chủ động bảo vệ tính mạng, tài sản trước các tình huống khẩn cấp.

Mỗi năm, Việt Nam phải đối mặt với nhiều loại hình thiên tai như bão, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, dông lốc, sét, mưa đá, nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn… Vì vậy, việc trang bị kiến thức và kỹ năng ứng phó là giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Nhằm hỗ trợ người dân chủ động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với UNICEF Việt Nam xây dựng bộ tài liệu truyền thông gồm 57 infographic và 22 video hướng dẫn kỹ năng ứng phó với 20 nhóm thiên tai.

Chủ động trước khi thiên tai xảy ra

Người dân cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo từ cơ quan khí tượng thủy văn và chính quyền địa phương để kịp thời nắm bắt diễn biến thiên tai. Mỗi gia đình nên xây dựng phương án sơ tán, xác định nơi trú ẩn an toàn và chuẩn bị sẵn túi vật dụng khẩn cấp gồm nước uống, lương thực, thuốc men, đèn pin, sạc dự phòng, giấy tờ quan trọng được bảo quản chống nước cùng các vật dụng thiết yếu khác.

Đối với những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão hoặc mưa lớn, cần chủ động gia cố nhà cửa, chằng chống mái, cắt tỉa cây xanh, kiểm tra hệ thống điện và đưa tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy sản đến nơi neo đậu, tránh trú an toàn theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Bình tĩnh ứng phó khi thiên tai xảy ra

Khi thiên tai xảy ra, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và tuân thủ hướng dẫn của chính quyền, lực lượng cứu hộ. Không đi qua khu vực nước chảy xiết, cầu tràn hoặc nơi có nguy cơ sạt lở. Khi có dông, lốc, sét nhanh chóng tìm nơi trú ẩn kiên cố, tránh đứng dưới cây lớn, cột điện hoặc khu vực trống trải.

Nếu xảy ra ngập lụt, cần di chuyển đến nơi cao ráo, ngắt nguồn điện khi nước tràn vào nhà và đặc biệt chú ý bảo đảm an toàn cho trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Những loại hình thiên tai cần đặc biệt lưu ý

Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, các nhóm thiên tai và hiện tượng thời tiết nguy hiểm cần đặc biệt lưu ý, bao gồm:

Bão và áp thấp nhiệt đới

Ngập lụt và mưa lớn

Lũ quét, sạt lở đất

Dông lốc, sét, mưa đá

Nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn

Rét hại

Động đất, sóng thần

Gió mạnh trên biển

Sương mù, sương muối

Cháy rừng

Một số lưu ý đối với từng loại thiên tai

Bên cạnh những nguyên tắc ứng phó chung, mỗi loại hình thiên tai đều có những đặc điểm riêng đòi hỏi người dân phải nhận biết và xử lý phù hợp. Với lũ quét và sạt lở đất, cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo như mưa lớn kéo dài, đất nứt, cây cối nghiêng, nước suối đổi màu hoặc chảy đục để chủ động sơ tán trước khi xảy ra sự cố.

Đối với dông, lốc, sét và mưa đá, cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn kiên cố, tránh xa cây cao, cột điện, biển quảng cáo và không sử dụng các thiết bị điện trong thời điểm có sét.

Trong điều kiện nắng nóng, hạn hán và xâm nhập mặn, người dân cần bổ sung đủ nước, hạn chế làm việc ngoài trời vào thời điểm nắng gắt, đồng thời sử dụng tiết kiệm nước và chuẩn bị nguồn nước dự trữ phục vụ sinh hoạt. Đối với sản xuất nông nghiệp, áp dụng các biện pháp chống hạn, bảo vệ cây trồng và vật nuôi trước tác động của thời tiết cực đoan.

Ngoài ra, người dân sinh sống tại các khu vực có nguy cơ động đất, sóng thần, gió mạnh trên biển, rét đậm, sương mù, sương muối hoặc cháy rừng cũng thường xuyên tìm hiểu các hướng dẫn chuyên biệt để ứng phó hiệu quả khi có tình huống khẩn cấp.

Khắc phục an toàn sau thiên tai

Người dân chỉ trở về nhà khi cơ quan chức năng xác nhận khu vực đã an toàn. Trước khi sử dụng điện hoặc các thiết bị sinh hoạt, cần kiểm tra hệ thống điện, gas để phòng tránh cháy nổ. Không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm sau mưa lũ.

Đồng thời, cần vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước, phòng chống dịch bệnh và kịp thời thông báo cho chính quyền nếu phát hiện nguy cơ sạt lở, công trình hư hỏng hoặc các tình huống mất an toàn khác.