Lai Châu tăng tốc chuyển đổi số, mở không gian phát triển mới nơi vùng cao biên giới

Từ yêu cầu thực tiễn của một tỉnh vùng cao biên giới

Với địa hình chia cắt, dân cư phân tán, nhiều xã vùng sâu, vùng xa còn khó khăn về hạ tầng, Lai Châu từ lâu đối mặt với không ít rào cản trong phát triển kinh tế - xã hội. Khoảng cách địa lý lớn, giao thông đi lại phức tạp khiến chi phí quản lý, cung cấp dịch vụ công và kết nối thị trường luôn ở mức cao hơn nhiều địa phương khác.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được tỉnh xác định không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là “chìa khóa” để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển. Khi công nghệ số được đưa vào quản trị, khoảng cách địa lý có thể được rút ngắn; khi hạ tầng số phủ tới tận thôn bản, người dân vùng cao có cơ hội tiếp cận các dịch vụ thiết yếu nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Ngày 22/5 tại Hà Nội, UBND tỉnh Lai Châu liên tiếp ký kết các thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 với các doanh nghiệp công nghệ, viễn thông hàng đầu cả nước. Những cái bắt tay chiến lược này cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của tỉnh trong việc xây dựng nền hành chính hiện đại, phát triển kinh tế số và từng bước hình thành xã hội số.

Theo nội dung hợp tác, các bên sẽ phối hợp triển khai nhiều chương trình trọng tâm như phát triển hạ tầng số, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, bảo đảm an toàn thông tin và ứng dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực chuyên ngành.

Đáng chú ý, chuyển đổi số tại Lai Châu không chỉ dừng lại ở việc số hóa hồ sơ hay cung cấp dịch vụ công trực tuyến, mà hướng tới thay đổi toàn diện phương thức quản trị, điều hành và phục vụ người dân.

Các lĩnh vực như giao thông thông minh, cửa khẩu số, nông nghiệp số, tài nguyên môi trường, đô thị thông minh… được xác định là những hướng đi trọng điểm nhằm tạo dư địa tăng trưởng mới cho địa phương miền núi biên giới.

Phát biểu tại lễ ký kết, đồng chí Lê Minh Ngân, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lai Châu nhấn mạnh, đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện của tỉnh. Không chỉ hiện đại hóa nền hành chính, Lai Châu kỳ vọng công nghệ số sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa và biên giới.

Hạ tầng số mở đường cho phát trển

Một trong những nội dung được tỉnh đặc biệt quan tâm là phát triển hạ tầng số đồng bộ. Với Lai Châu, đây được xem là điều kiện tiên quyết để chuyển đổi số đi vào thực chất.

Theo định hướng hợp tác, thời gian tới tỉnh sẽ tập trung mở rộng vùng phủ sóng viễn thông tới 100% thôn, bản; triển khai cáp quang tại nhiều khu vực biên giới; tăng cường nền tảng dữ liệu và bảo đảm an toàn, an ninh mạng.

Ở nhiều địa bàn vùng cao hiện nay, việc tiếp cận internet vẫn còn hạn chế. Không ít nơi sóng điện thoại chưa ổn định, hạ tầng công nghệ còn thiếu đồng bộ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ công và các cơ hội phát triển của người dân.

Khi hạ tầng số được đầu tư bài bản, tác động mang lại không chỉ nằm trong lĩnh vực hành chính mà còn lan tỏa mạnh tới đời sống kinh tế - xã hội.

Người dân vùng cao có thể tiếp cận khám chữa bệnh từ xa, học trực tuyến, sử dụng dịch vụ công ngay trên điện thoại thông minh mà không phải di chuyển nhiều giờ xuống trung tâm huyện. Nông sản địa phương có cơ hội kết nối trực tiếp với thị trường thông qua các sàn thương mại điện tử. Các doanh nghiệp, hợp tác xã cũng có thêm điều kiện mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với lĩnh vực quản lý nhà nước, dữ liệu số sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều hành, giảm thời gian xử lý công việc, tăng tính minh bạch và hạn chế thủ tục rườm rà.

Phát biểu tại lễ ký kết, đồng chí Hà Quang Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu cho biết, thời gian qua các nền tảng số và hạ tầng công nghệ được triển khai tại địa phương đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công.

Lãnh đạo tỉnh cũng kỳ vọng trong giai đoạn tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu mở, đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp số, từng bước hình thành chính quyền số, kinh tế số và xã hội số toàn diện.

Trong bối cảnh các địa phương đang cạnh tranh mạnh mẽ về môi trường đầu tư và chất lượng điều hành, việc xây dựng hạ tầng số đồng bộ được xem là cơ hội để Lai Châu nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và mở rộng không gian phát triển mới.

Chuyển đổi số chỉ thành công khi bắt đầu từ con người

Dù hạ tầng và công nghệ giữ vai trò quan trọng, song điều được lãnh đạo tỉnh Lai Châu nhiều lần nhấn mạnh chính là yếu tố con người.

Theo đồng chí Lê Minh Ngân, công nghệ hiện đại đến đâu cũng sẽ khó phát huy hiệu quả nếu đội ngũ cán bộ và người dân không thay đổi tư duy, không chủ động tiếp cận và sử dụng.

Đó cũng là lý do tỉnh đặt mục tiêu nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và người dân trong toàn tỉnh.

Trong thực tế, ở nhiều địa phương vùng cao, việc ứng dụng công nghệ số vẫn còn không ít rào cản. Một bộ phận cán bộ còn lúng túng trong xử lý công việc trên môi trường số; người dân lớn tuổi chưa quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến; kỹ năng tiếp cận công nghệ ở khu vực nông thôn, biên giới còn hạn chế.

Nếu không giải quyết tốt bài toán con người, chuyển đổi số dễ rơi vào hình thức, đầu tư lớn nhưng hiệu quả chưa tương xứng.

Bởi vậy, lãnh đạo tỉnh Lai Châu yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải hành động quyết liệt theo phương châm “tăng tốc - tạo đột phá - đo lường được kết quả”, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo thực chất.

Cùng với việc đào tạo nhân lực số, tỉnh cũng hướng tới xây dựng môi trường làm việc hiện đại, nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong đội ngũ cán bộ.

Ở góc độ lâu dài, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn là quá trình thay đổi tư duy phát triển của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội.

Với một tỉnh miền núi biên giới như Lai Châu, hành trình ấy chắc chắn còn nhiều khó khăn phía trước. Tuy nhiên, từ những bước đi bài bản trong xây dựng hạ tầng số, hoàn thiện nền tảng dữ liệu đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, địa phương đang cho thấy quyết tâm lớn trong việc tận dụng công nghệ để bứt phá.

Khi chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, khoảng cách vùng miền sẽ dần được thu hẹp, người dân vùng cao có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, dịch vụ và thị trường. Và đó cũng là nền tảng để Lai Châu mở ra không gian phát triển mới trong giai đoạn tới.