Liên hợp quốc cảnh báo “dấu hiệu diệt chủng” tại một thành phố ở Sudan

(Ảnh: UNAMID)

Theo báo cáo ngày 19/2 của Phái bộ Điều tra sự thật quốc tế độc lập về Sudan, được thành lập theo ủy quyền của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, RSF đã tiến hành các vụ giết người có chủ đích theo sắc tộc, bạo lực tình dục trên diện rộng và cưỡng bức mất tích trong cuộc kiểm soát thành phố El Fasher (Bắc Darfur) hồi cuối tháng 10/2025.

Phái bộ cho biết có đủ bằng chứng xác định ít nhất ba hành vi cấu thành tội diệt chủng theo Công ước năm 1948, gồm: giết thành viên của một nhóm sắc tộc được bảo vệ; gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần; và cố ý áp đặt các điều kiện sống nhằm hủy diệt một phần hoặc toàn bộ nhóm đó.

Chủ tịch Phái bộ, ông Mohamed Chande Othman, nhấn mạnh quy mô, mức độ phối hợp và sự ủng hộ công khai từ lãnh đạo cấp cao RSF cho thấy các hành vi tại El Fasher "không phải là hệ quả ngẫu nhiên của chiến tranh" mà là một chiến dịch có kế hoạch và tổ chức.

Báo cáo tập trung vào cuộc vây hãm kéo dài 18 tháng trước khi El Fasher thất thủ, trong đó dân thường bị cắt đứt nguồn lương thực, nước uống, thuốc men và viện trợ nhân đạo. Tình trạng đó khiến cộng đồng mục tiêu - chủ yếu là người Zaghawa và Fur - suy kiệt, không thể rời khỏi khu vực khi các đợt tấn công diễn ra.

Xung đột tại Sudan bùng phát từ ngày 15/4/2023 giữa quân đội chính phủ và RSF, lan rộng khắp nhiều khu vực, đặc biệt là Darfur. Hàng chục nghìn người đã thiệt mạng, hàng triệu người phải di dời.

Phái bộ điều tra nhận định ý định diệt chủng là "kết luận hợp lý duy nhất" từ mô hình tấn công có hệ thống, các phát ngôn kêu gọi loại bỏ cộng đồng không phải người Arab và chuỗi hành vi gồm giết hại hàng loạt, hiếp dâm, tra tấn, cưỡng bức mất tích.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng dù đã có nhiều cảnh báo quốc tế từ giữa năm 2024 về nguy cơ thảm sát và kêu gọi bảo vệ dân thường, song không có biện pháp hiệu quả nào được triển khai.

Trong bối cảnh xung đột lan sang các khu vực khác như Kordofan, Phái bộ cảnh báo nguy cơ xảy ra thêm các hành vi mang tính diệt chủng vẫn "nghiêm trọng và tiếp diễn". Các chuyên gia kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường bảo vệ dân thường và bảo đảm những người chịu trách nhiệm phải bị truy cứu theo luật pháp quốc tế.

Báo cáo sẽ được trình lên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc vào ngày 26/2/2026.