Từ câu chuyện trẻ nhỏ sớm "làm bạn" với thiết bị điện tử, có thể thấy công nghệ đã trở thành một phần tất yếu trong hành trình trưởng thành của mỗi thế hệ. Khi bước vào ngưỡng cửa đại học, câu hỏi đặt ra với người học không còn là có dùng công nghệ hay không, mà là học tập và thích ứng với công nghệ như thế nào trong bối cảnh AI đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực.
Nhiều gia đình hiện nay dành nhiều thời gian cùng con tìm hiểu, định hướng ngành nghề tương lai. Tuy nhiên, không ít phụ huynh bày tỏ lo ngại khi một số ngành học truyền thống có nguy cơ bị AI tác động mạnh, thậm chí thay thế ở nhiều vị trí việc làm cơ bản.
Anh Trần Văn Việt (Hà Nội) cho biết, con anh có thế mạnh ở các môn Toán, Văn, tiếng Anh nhưng việc lựa chọn ngành học vẫn khiến gia đình băn khoăn. "Có những ngành hiện nay rất 'hot' nhưng khi con ra trường thì chưa biết thị trường sẽ thay đổi ra sao, đặc biệt dưới tác động của công nghệ và AI", anh Việt chia sẻ.
Theo nghiên cứu của Microsoft, nhiều vị trí như nhân viên xử lý dữ liệu, kế toán – kiểm toán sơ cấp, lập trình viên cấp thấp hay biên – phiên dịch cơ bản có thể chịu tác động mạnh từ AI. Thực tế này đặt ra yêu cầu mới đối với công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông, không thể tiếp tục theo lộ trình truyền thống "chọn ngành – ra trường – tìm việc".
Để trẻ có thể làm bạn với các thiết bị điện tử
Tại nhiều trường THPT, hoạt động tư vấn hướng nghiệp đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với bối cảnh mới. Ông Nguyễn Trọng Hiếu, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Hồng Phong (Hà Nội) cho biết nhà trường tăng cường tư vấn theo nhu cầu từng học sinh, giúp các em hiểu rõ hơn về năng lực bản thân và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai.
Ở góc độ doanh nghiệp, khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn vẫn là vấn đề đáng lưu ý. Theo chị Đinh Thu Hoài, quản lý nhân sự tại một doanh nghiệp công nghệ, nhiều sinh viên ra trường còn thiếu kỹ năng thích ứng, trong khi thị trường lao động thay đổi nhanh hơn chu kỳ đào tạo đại học. "Người trẻ cần có năng lực học lại, làm lại và thích ứng liên tục", chị nhấn mạnh.
Từ trải nghiệm cá nhân, Lê Thục Anh – kỹ sư quản lý chất lượng, cựu sinh viên Trường đại học FPT – cho rằng lựa chọn môi trường giáo dục đại học có ý nghĩa quyết định. "Môi trường học không chỉ dạy kiến thức chuyên ngành mà còn rèn tư duy, tạo cơ hội trải nghiệm thực tiễn và toàn cầu, giúp sinh viên sẵn sàng trước mọi biến động", Thục Anh chia sẻ.
Theo các chuyên gia, định hướng nghề nghiệp trong kỷ nguyên AI không chỉ dừng lại ở việc chọn ngành học, mà quan trọng hơn là chọn mô hình đào tạo. Các trường đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới để sinh viên ra trường có thể làm việc ngay, không cần đào tạo lại và đủ năng lực thích ứng lâu dài.
Tiến sĩ Trần Ngọc Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường đại học FPT, cho biết mô hình đại học tương lai cần dựa trên ba trụ cột: lấy AI làm nền tảng, đào tạo theo hướng nghiên cứu – sáng tạo thay vì ghi nhớ, và xác định vai trò giảng viên là người dẫn dắt, truyền cảm hứng.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, sinh viên cần được học thông qua dự án, trải nghiệm thực tế, trong môi trường toàn cầu và làm chủ công nghệ. Khi đó, người trẻ không chỉ chuẩn bị cho một công việc, mà sẵn sàng cho một tương lai nhiều biến động.
Bình luận (0)