Đầu năm 2026, nghe tin hộ kinh doanh cá nhân thu nhập trên 500 triệu đồng mỗi năm nằm trong diện phải đóng thuế TNCN và thuế GTGT, chị Mỹ Liên, người kinh doanh tại phường Bình Lợi Trung, TP Hồ Chí Minh, lo lắng vì chi phí của cửa hàng sẽ tăng lên đáng kể, trong khi doanh thu của cửa hàng không ổn định. Thêm vào đó, các chi phí cho việc kê khai thuế, phần mềm, hóa đơn cũng tăng lên. Đến tháng 5, khi biết tin ngưỡng đóng thuế cho hộ kinh doanh được nâng từ 500 triệu đồng lên một tỷ đồng mỗi năm, chị Liên cho biết "thở phào" vì giảm được khá nhiều khi phí.
"Mình kinh doanh các mặt hàng quà tặng, chỉ có vài tháng trong năm doanh thu ổn định, còn lại khá chậm nên được nới ngưỡng khai thuế giúp tụi mình giảm áp lực", chị Liên nói.
Nghị định 141/2026 vừa được Chính phủ ban hành đang nhận được sự quan tâm từ cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Nghị định này sửa đổi bổ sung các quy định của Nghị định 68 về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh cá nhân, doanh nghiệp; hướng dẫn và bổ sung các điều khoản của Nghị định 320 về thi hành Luật Thuế TNDN.
Tiểu thương kinh doanh tại chợ Đà Lạt.
Hai điểm đáng chú ý của Nghị định 141 là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với doanh nghiệp có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống trong năm và nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm. Theo các chuyên gia, đây không đơn thuần là một chính sách miễn giảm thuế mà phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý và hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân. Nếu trước đây chính sách chủ yếu tập trung vào nghĩa vụ thu ngân sách, thì Nghị định 141 đang hướng tới mục tiêu nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài thông qua việc tạo điều kiện cho các chủ thể kinh doanh phát triển.
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, cho biết việc nâng ngưỡng doanh thu lên 1 tỷ đồng là đề xuất mà đơn vị này đã kiến nghị từ năm trước. Theo ông, điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 141 nằm ở việc tạo sự công bằng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, được xem là "một mũi tên trúng hai đích".
Thứ nhất, chính sách này hỗ trợ trực tiếp cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Khi không phải nộp thuế, phần lợi nhuận được giữ lại sẽ trở thành nguồn lực để các chủ thể kinh doanh tái đầu tư, bổ sung vốn lưu động hoặc mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, đây là nguồn lực có ý nghĩa bởi khả năng tiếp cận tín dụng của nhóm này còn nhiều hạn chế.
Đích thứ hai là kích thích tiêu dùng và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế. Khi hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ được giữ lại một phần nguồn lực tài chính, khoản tiền này sẽ quay trở lại nền kinh tế thông qua hoạt động đầu tư hoặc tiêu dùng. Điều đó góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tạo thêm giá trị gia tăng.
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng TínTheo số liệu của Bộ Tài chính, hiện cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó khoảng 2,5 triệu hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng mỗi năm. Đây là lực lượng kinh tế có quy mô lớn, tạo sinh kế cho hàng triệu lao động và đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế địa phương. Với nhóm doanh nghiệp, hiện có trên 940.000 doanh nghiệp đang hoạt động, phần lớn là vừa và nhỏ.
Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc tháo gỡ các rào cản về thuế và chi phí tuân thủ cho nhóm doanh nghiệp, hộ kinh doanh quy mô nhỏ được xem là một trong những giải pháp "tiếp sức" cho khu vực kinh tế tư nhân.
Thạc sĩ Chính sách công Nguyễn Tuấn Anh cho rằng tác động của chính sách không chỉ nằm ở số tiền thuế được miễn. Đây có thể trở thành một cú hích đáng kể cho khu vực kinh tế tư nhân. Khi hàng triệu hộ kinh doanh có thêm điều kiện nhập hàng, đầu tư trang thiết bị, mở rộng dịch vụ hoặc thuê thêm lao động, những thay đổi tưởng chừng nhỏ lẻ này sẽ cộng hưởng thành động lực thúc đẩy tổng cầu và việc làm trong nền kinh tế.
Điều này càng có ý nghĩa khi khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra hơn 80% việc làm trong nền kinh tế. Trong đó, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm tỷ trọng áp đảo về số lượng. Vì vậy, bất kỳ chính sách nào giúp cải thiện "sức khỏe tài chính" của nhóm này đều có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa tương đối lớn.
"Điều quan trọng nhất là phải giúp họ không cảm thấy "lớn lên là bị phạt", ông Tuấn Anh nói và
Ông Nguyễn Tuấn Anh cho rằng sự chuyển đổi từ mô hình quản lý nặng về thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro có thể giúp cơ quan thuế có thể tập trung nguồn lực vào các nhóm có doanh thu lớn và rủi ro thất thu cao hơn thay vì dàn trải quản lý đối với các hộ kinh doanh rất nhỏ.
Trong dài hạn, Nghị định 141 không chỉ là một chính sách miễn thuế. Đây còn là bước đi nhằm nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước thông qua việc hỗ trợ các chủ thể kinh doanh phát triển lớn mạnh hơn.
Hai lưu ý cho người nộp thuế
Hộ cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm sẽ không phải thực hiện các thủ tục kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử hay chế độ sổ sách kế toán. Tuy nhiên, các hộ vẫn phải thông báo tài khoản sử dụng với cơ quan thuế trước ngày 31/7 và thực hiện khai báo doanh thu của năm trước trước ngày 31/1 năm kế tiếp.
Trường hợp doanh thu trong năm vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh chỉ bắt đầu thực hiện nghĩa vụ thuế từ thời điểm phát sinh vượt ngưỡng. Trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm đó, người nộp thuế phải đăng ký sử dụng hóa đơn và thực hiện các thủ tục theo quy định.
Theo ông Nguyễn Văn Được, cách thiết kế chính sách này vừa tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh nhỏ, vừa bảo đảm tính linh hoạt trong thực thi, giúp giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn duy trì hiệu quả quản lý thuế.
Bình luận (0)