Giữa lòng Rome của Italy, có những di sản quý giá vẫn luôn đóng kín. Không phải vì bị lãng quên mà để được bảo vệ. Giờ đây, thay vì mở cửa cho dòng người đông đúc, thành phố đang lựa chọn một cách tiếp cận mới, đưa công chúng bước vào quá khứ bằng công nghệ.
Trên đồi Palatine, một hướng dẫn viên bắt đầu hành trình xuống khu vực ngầm của Ngôi nhà Griffins, một trong những ngôi nhà La Mã thời Cộng hòa được bảo tồn tốt nhất hiện nay. Công trình này từng bị chôn vùi khi Cung điện Domitian được xây dựng phía trên vào thế kỷ thứ 1 sau Công nguyên.
Do cầu thang dốc và không gian kín dưới lòng đất, việc cho đông du khách trực tiếp đi vào các căn phòng có thể đẩy nhanh quá trình xuống cấp của các bức bích họa và sàn khảm. Vì vậy, việc “mở cửa” Ngôi nhà Griffins không bắt đầu bằng du lịch đại trà, mà bằng một giải pháp nhằm giảm tối đa tác động vật lý lên di tích.
Người đứng đầu dự án Ngôi nhà Griffins, bà Federica Rinaldi, cho biết để vừa bảo tồn lâu dài vừa mang lại trải nghiệm trọn vẹn, nhóm dự án đã xây dựng một hình thức tiếp cận mới. Theo đó, hướng dẫn viên sẽ đeo máy quay, truyền trực tiếp hình ảnh và âm thanh mô tả các căn phòng cho công chúng theo dõi từ các tầng phía trên.
Hướng dẫn viên livestream tham quan không gian ngầm với sàn khảm và bích họa cổ tại Ngôi nhà Griffins (Ảnh: Colosseum Archaeological Park)
Cách làm này giúp hạn chế độ ẩm, khí CO₂ và sự rung động, những yếu tố có thể làm hư hại các lớp trang trí cổ. Việc giới hạn số người trực tiếp bước vào không gian ngầm cũng tạo điều kiện để các chuyên gia tập trung vào công đoạn trùng tu và phục hồi di tích.
Trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ, các bức bích họa và cột trụ cổ được làm sạch và gia cố bằng những kỹ thuật tiên tiến. Theo bà Francesca Gheraradi (nhà phục chế), quá trình làm sạch được thực hiện bằng nhiều phương pháp đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, trong đó phần lớn sử dụng công nghệ laser, sau đó trám vá để lấp đầy các khoảng hư hại.
Nhà khảo cổ học Paola Quaranta cho biết Cung điện Domitian đã bao phủ hoàn toàn ngôi nhà này, khiến một số khu vực hiện chưa thể tiếp cận. Tuy nhiên, trong tương lai, các chuyên gia sẽ tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận cho công chúng thông qua những giải pháp từ xa.
Tại Rome, việc mở cửa di sản không còn đồng nghĩa với việc cho phép đông người bước vào. Thay vào đó, công nghệ đang trở thành cầu nối, giúp di sản được nhìn thấy nhiều hơn nhưng chịu tác động ít hơn.
Bình luận (0)