Mỹ khó tiếp cận dữ liệu nhập cư giữa lúc chính quyền Tổng thống Trump đẩy mạnh trục xuất

Theo giới nghiên cứu, luật sư, nhà báo và các tổ chức vận động chính sách, nhiều bộ dữ liệu quan trọng từng được công bố định kỳ nay đã bị chậm cập nhật hoặc không còn xuất hiện công khai như trước. Điều này diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng đặt ưu tiên cao cho chiến dịch trục xuất quy mô lớn, với mục tiêu trục xuất 1 triệu người, giảm số trường hợp được thả tại biên giới Mỹ - Mexico xuống mức 0 và gia tăng bắt giữ các đối tượng bị cáo buộc có liên hệ băng nhóm tội phạm.

Văn phòng Thống kê An ninh Nội địa Mỹ, cơ quan phụ trách công bố số liệu từ các đơn vị thuộc Bộ An ninh Nội địa (DHS), từng đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp bức tranh toàn diện về xu hướng nhập cư, bao gồm số người bị trục xuất và quốc tịch của họ. Tiền thân của cơ quan này theo dõi dữ liệu nhập cư từ năm 1872. Dưới thời chính quyền tiền nhiệm, cơ quan này còn công bố báo cáo hàng tháng, giúp giới chuyên môn theo dõi diễn biến gần như theo thời gian thực.

Tuy nhiên, nhiều chỉ số thực thi quan trọng trên trang thông tin của cơ quan này đã không được cập nhật từ đầu năm 2025. Ở mục báo cáo hàng tháng, thông báo duy nhất cho biết dữ liệu đang bị trì hoãn để rà soát. Giới chuyên gia cho rằng đây từng là nguồn dữ liệu kịp thời và đáng tin cậy nhất về toàn bộ hoạt động thực thi luật nhập cư của chính phủ liên bang.

Không chỉ vậy, bảng dữ liệu tương tác do Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đưa vào sử dụng từ cuối năm 2023 - từng được chính ICE mô tả là mở ra kỷ nguyên minh bạch mới - hiện cũng chỉ còn dữ liệu đến tháng 1/2025, dù theo kế hoạch ban đầu phải cập nhật hàng quý. Báo cáo thường niên của ICE, vốn thường được công bố vào tháng 12, đến giữa tháng 3 năm nay vẫn chưa được phát hành.

Một số cơ quan khác của Mỹ vẫn tiếp tục công bố dữ liệu có liên quan đến nhập cư, như Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) với thống kê về các vụ chạm trán ở biên giới, hay dữ liệu từ hệ thống tòa án nhập cư thuộc Bộ Tư pháp. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhiều nguồn số liệu khác cũng đang chậm lại rõ rệt. Dữ liệu cấp thị thực gần nhất của Bộ Ngoại giao Mỹ mới dừng ở tháng 8, trong khi các chỉ số chủ chốt của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) chưa được cập nhật kể từ tháng 10.

Sự thiếu hụt dữ liệu được cho là đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đánh giá hiệu quả và tác động của các chính sách nhập cư. Các nhà nghiên cứu mất đi nguồn thông tin để phân tích xu hướng; giới luật sư gặp khó trong việc sử dụng số liệu làm căn cứ pháp lý; còn báo giới thiếu công cụ kiểm chứng các tuyên bố của chính quyền.

Đáng chú ý, những số liệu mà DHS công bố gần đây cũng bị cho là thiếu nhất quán và khó xác minh. Trong vòng vài ngày, số người bị trục xuất kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng được đưa ra với các mức khác nhau, từ hơn 622.000 đến hơn 700.000 người. Trong khi đó, phân tích dựa trên số liệu riêng của ICE cho thấy con số thực tế chỉ vào khoảng 400.000 người trong năm đầu tiên. DHS cũng cho biết có 2,2 triệu người rời Mỹ một cách tự nguyện, song không giải thích rõ cơ sở thống kê của con số này.

Trước thực trạng trên, nhiều tổ chức nghiên cứu và giám sát buộc phải dựa vào những dữ liệu mà chính phủ bắt buộc phải công bố theo yêu cầu của Quốc hội hoặc có được thông qua các vụ kiện theo Đạo luật Tự do Thông tin. Dự án Dữ liệu Trục xuất của Đại học California, Berkeley là một ví dụ, khi đã khởi kiện thành công để tiếp cận dữ liệu về các vụ bắt giữ của ICE.

Việc dữ liệu công bị gián đoạn trong bối cảnh chính sách nhập cư ngày càng quyết liệt đã đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm giải trình của chính quyền. Đây cũng là một trong số ít vấn đề đang nhận được sự chỉ trích từ cả hai đảng tại Mỹ, khi yêu cầu minh bạch số liệu được xem là điều kiện cần thiết để bảo đảm giám sát hiệu quả đối với một trong những chính sách gây tranh cãi nhất hiện nay.