Xuất khẩu nông, lâm, thủy sảnn trong 9 tháng qua tại nước ta ước đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm ngoái và tiếp tục đóng góp tích cực vào cán cân thương mại. Tuy nhiên, ở một số ngành hàng chủ lực, kim ngạch hoặc giá xuất khẩu bình quân của các mặt hàng lại giảm.
Điển hình là cà phê, so với cùng kỳ năm ngoái giá cà phê xuất khẩu bình quân đã giảm 19,7%. Với gạo, giá xuất khẩu bình quân 9 tháng cũng giảm 5%. Hạt tiêu cũng là một mặt hàng có giá xuất khẩu bình quân 9 tháng giảm 4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục đóng góp tích cực vào cán cân thương mại. Tuy nhiên, mức tăng về sản lượng không phải lúc nào cũng đi cùng với giá trị thu về. Ở một số ngành hàng chủ lực như cà phê, gạo, sắn và các sản phẩm từ sắn, lượng xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch lại giảm. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải nâng cao giá trị và vị thế của nông sản Việt trên trường quốc tế.
1,44 triệu tấn cà phê đã được xuất khẩu trong 9 tháng, tăng hơn 15% so với cùng kỳ. Thế nhưng, kim ngạch giảm hơn 7% vì giá xuất khẩu bình quân giảm đến gần 20%.
Xuất khẩu nhiều hơn, nhưng giá trị thu về lại thấp hơn. Những con số trái chiều này cho thấy, khi giá thế giới biến động, tăng sản lượng chưa đủ để bảo đảm tăng trưởng.
Ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê, Ca cao Việt Nam cho biết: "Xuất khẩu cà phê chế biến sâu mới chỉ chiếm khoảng 8-9% nhưng kim ngạch xuất khẩu đóng góp khoảng 17-19% trong tổng kim ngạch xuất".
Chế biến sâu, chất lượng và thương hiệu mới là những yếu tố quyết định nông sản Việt Nam có thể giữ lại bao nhiêu giá trị trong chuỗi xuất khẩu - Ảnh AI
Không chỉ cà phê, với hồ tiêu, 8 tháng, lượng xuất khẩu tăng hơn 14%, nhưng giá xuất khẩu bình quân lại giảm. Gạo, cao su, sắn cũng đang chịu sức ép về giá trị xuất khẩu. Những diễn biến này cho thấy sản lượng lớn mới chỉ là lợi thế ban đầu. Chế biến sâu, chất lượng và thương hiệu mới là những yếu tố quyết định nông sản Việt Nam có thể giữ lại bao nhiêu giá trị trong chuỗi xuất khẩu.
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chia sẻ: "Nâng cao chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu cho các mặt hàng nông lâm thủy sản ở Việt Nam. Hiện nay, mặc dù chúng ta xuất về số lượng nhiều nhưng xuất dưới dạng thô nhiều, chưa có thương hiệu, chưa chế biến sâu. Cho nên, về mặt dài hạn, cần phải thúc đẩy chế biến sâu".
Từ thực tế này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định dư địa tăng trưởng không chỉ nằm ở việc mở thêm thị trường hay tăng sản lượng xuất khẩu. Trọng tâm là tổ chức lại vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn của từng thị trường.
Ông Võ Văn Hưng - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định: "Xuất khẩu bền vững không chỉ trong năm 2026-2027, cần có những giải pháp đồng bộ trên tất cả các giải pháp, như phát triển cơ sở hạ tầng, chế biến và đầu tư khoa học công nghệ, đặc biệt là nâng cao chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm các hàng nông sản của Việt Nam".
Để cán mốc hơn 74,2 tỷ USD, 3 tháng cuối năm xuất khẩu nông sản cần mang về thêm gần 18 tỷ USD. Chặng nước rút vì thế đòi hỏi các ngành hàng vừa tận dụng tốt nhu cầu cuối năm, vừa giữ vững thị trường truyền thống, mở thêm thị trường mới và chủ động nguồn cung cho các đơn hàng đã ký. Quan trọng hơn là giảm sự phụ thuộc vào biến động giá thế giới, để kết quả xuất khẩu không chỉ thuận lợi khi giá tăng.
Bình luận (0)