Nắng nóng và xung đột Iran làm tăng nguy cơ thiếu năng lượng tại châu Á

Tình trạng thiếu năng lượng có nguy cơ nghiêm trọng hơn tại châu Á khi các đợt nắng nóng đến sớm làm nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, trong khi xung đột Iran đã gây sức ép lên nguồn cung dầu và khí đốt.

Tại Ấn Độ, nhiệt độ trong tháng này đã lên tới 47 độ C tại nhiều bang, khiến nhu cầu điện đạt mức kỷ lục 271 gigawatt trong 4 ngày liên tiếp. Đây là mức mà cơ quan quản lý lưới điện từng dự báo là mức trần nhu cầu cho cả năm 2026 - 2027, dù mùa hè vẫn còn kéo dài.

Nhiệt độ cũng tăng mạnh tại nhiều khu vực khác ở châu Á. Tại Seoul, nhiệt độ từ giữa tháng 5 cao hơn khoảng 13% so với trung bình dài hạn, trong khi Thượng Hải cao hơn 12% và Tokyo cao hơn khoảng 10%. Các chuyên gia cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở mức nhiệt cao hơn, mà còn ở thời gian nắng nóng kéo dài hơn, khiến nhu cầu sử dụng điều hòa tăng trong nhiều giờ và nhiều ngày hơn.

Theo Bộ Điện lực Ấn Độ, mức tăng nhu cầu điện có liên quan trực tiếp đến việc sử dụng nhiều thiết bị làm mát. Riêng việc sử dụng điều hòa đã chiếm khoảng 60 - 70 gigawatt vào nhu cầu điện giờ cao điểm tại nước này. Cùng lúc đó, hoạt động giao thông, công nghiệp và nấu nướng... cũng đang dần chuyển sang dùng điện, khiến áp lực lên hệ thống điện tăng từ nhiều phía.

Trong khi đó, xung đột Iran đã làm gián đoạn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển quan trọng của dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng. Do khí đốt thiếu hụt, nhiều nước tiếp tục phụ thuộc vào than để bảo đảm lưới điện. Tại thời điểm nhu cầu điện đạt đỉnh ở Ấn Độ ngày 21/5, các nhà máy nhiệt điện đã cung cấp 62,8% phụ tải thực tế. Dự trữ than tại các nhà máy nhiệt điện ở mức hơn 23 ngày sử dụng, thấp hơn mức dự phòng mục tiêu 30 ngày của chính phủ nước này.

Năng lượng tái tạo đã giúp giảm một phần áp lực cho châu Á, đặc biệt vào ban ngày. Tuy nhiên, thách thức lớn xuất hiện sau khi mặt trời lặn, khi điện mặt trời không còn phát lên lưới điện trong lúc điều hòa vẫn hoạt động mạnh. Các chuyên gia cho rằng châu Á cần tăng nhanh hệ thống lưu trữ điện và nâng chuẩn hiệu suất điều hòa để tránh nguy cơ mất điện hoặc phải tiếp tục đốt thêm than trong các mùa hè nóng kỷ lục.