Ngành thủy sản điều chỉnh chiến lược xuất khẩu dài hạn

Năm 2025 khép lại với một dấu mốc chưa từng có của ngành thủy sản Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu lần đầu tiên đạt 11,3 tỷ USD, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, rào cản kỹ thuật và thương mại gia tăng tại các thị trường lớn. Ngành thủy sản đặt mục tiêu xuất khẩu 11,5 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, ngay những tháng đầu năm, các tín hiệu từ thị trường đã cho thấy áp lực mới, buộc doanh nghiệp phải tính toán chiến lược dài hạn để giữ nhịp tăng trưởng.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, khó khăn đã xuất hiện sớm, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ. Kết quả rà soát thuế chống bán phá giá đối với tôm, dự kiến công bố vào tháng 2, có khả năng không thuận lợi, khiến xuất khẩu tôm sang thị trường này đối mặt nguy cơ chững lại, thậm chí sụt giảm trong nửa đầu năm.

Với nhóm hải sản khai thác, bên cạnh việc "thẻ vàng" IUU của Liên minh châu Âu vẫn chưa được gỡ bỏ, quy định của Hoa Kỳ cấm nhập khẩu từ 12 nghề khai thác không được công nhận tương đương tiếp tục tạo thêm rào cản, thu hẹp dư địa xuất khẩu.

Bà Lê Hằng - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho hay: "Điều quan trọng nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp là phải tiếp tục nâng cao năng lực thích ứng, chủ động chuẩn bị nguồn cung nguyên liệu để sẵn sàng nắm bắt cơ hội khi thị trường tháo gỡ khó khăn, phục hồi lại thì có sẵn nguồn lực để xuất khẩu".

Trong bối cảnh thị trường quốc tế chưa thực sự thuận lợi, nhiều doanh nghiệp xác định năm 2026 không đặt nặng mục tiêu tăng trưởng nóng, mà ưu tiên sự ổn định và linh hoạt.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, xuất khẩu thủy sản năm 2026 vẫn có dư địa tăng trưởng nhờ khả năng thích ứng của doanh nghiệp và sự điều hành của Chính phủ.

Nhiều nút thắt về cơ chế, chính sách đang được tháo gỡ; lộ trình gỡ "thẻ vàng" IUU được triển khai quyết liệt; cùng với đó là các đề án tái cơ cấu ngành, phát triển chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng đang được thực hiện đồng bộ.

"Chúng ta áp dụng khoa học công nghệ để giảm giá thành, một mặt xúc tiến thương mại, một mặt mở rộng đối tượng như cá rô phi, rong biển, đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản trên biển… đây là những giải pháp cốt lõi để duy trì đà xuất khẩu 2026", ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kinh tế tuần hoàn trong thủy sản, với khoảng 1 triệu tấn phụ phẩm mỗi năm, đang mở ra nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng. Đây được xem là nền tảng giúp ngành thủy sản không chỉ hướng tới mục tiêu 11,5 tỷ USD trong năm 2026, mà còn từng bước nâng chất lượng tăng trưởng, tạo dư địa phát triển ổn định hơn trong dài hạn.