Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai: Lan tỏa thông điệp từ mỗi ngôi nhà

Chống chịu thiên tai bắt đầu từ nền tảng gia đình

Ngày 13/10 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai, đồng thời là Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai. Đây là dịp nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của chủ động phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro, tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai.

Năm 2026, Văn phòng Liên hợp quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai lựa chọn chủ đề "Khả năng chống chịu bắt đầu từ mỗi ngôi nhà". Chủ đề nhấn mạnh vai trò của từng gia đình trong việc chuẩn bị, nhận diện rủi ro, giảm thiểu thiệt hại và chủ động ứng phó khi thiên tai xảy ra.

Theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai, nhà ở là nơi người dân chịu tác động trực tiếp khi thiên tai xảy ra, đồng thời cũng là nơi năng lực chống chịu cần được xây dựng từ sớm. Việc bảo đảm an toàn cho nhà ở không chỉ là trách nhiệm của từng hộ gia đình, mà đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của chính quyền, khu vực tư nhân và cộng đồng.

Trong đó, chính quyền có vai trò xây dựng quy hoạch sử dụng đất có tính đến rủi ro thiên tai, thực hiện các tiêu chuẩn xây dựng an toàn, bảo đảm thông tin về rủi ro được truyền tải đầy đủ đến người dân. Khu vực tư nhân tham gia vào các quyết định liên quan đến địa điểm, phương thức xây dựng, tài chính và bảo hiểm nhà ở. Mỗi hộ gia đình cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và nguồn lực để nhận diện các mối nguy tại địa phương, chuẩn bị phương án ứng phó và thực hiện hành động sớm khi có cảnh báo.

Chủ đề năm nay cũng đặt trọng tâm vào việc giảm bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin, tăng cường năng lực chuẩn bị của hộ gia đình, bảo đảm cảnh báo sớm đến được với tất cả những người có nguy cơ bị ảnh hưởng. Cùng với đó, người dân cần biết rõ phải làm gì khi cảnh báo được phát đi, từ đó hạn chế thiệt hại về người, tài sản và sinh kế.

Nhiều hoạt động hướng tới học sinh, sinh viên và cộng đồng

Tại Ninh Bình, Cuộc thi Rung Chuông Vàng được tổ chức nhằm tạo sân chơi giáo dục về phòng, chống thiên tai cho học sinh khối trung học cơ sở. Vòng sơ loại diễn ra từ ngày 28/9 tại 5 trường gồm THCS Trần Phú, THCS Trần Quốc Toản, THCS Hà Nam, THCS B Châu Sơn và THCS&THPT Nguyễn Tất Thành, với hơn 3.000 học sinh tham gia.

Vòng chung kết cuộc thi diễn ra ngày 9/10 tại Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành, Phân hiệu Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tại tỉnh Ninh Bình. 100 thí sinh xuất sắc được lựa chọn từ vòng sơ loại tham gia tranh tài. Ban tổ chức trao 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 1 giải Ba, 10 giải Khuyến khích cùng các giải tập thể cho các trường có phong trào thi đấu, cổ vũ và lan tỏa thông điệp tích cực.

Cuộc thi góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai cho học sinh, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của nhà trường và giáo viên trong hoạt động truyền thông, giáo dục về giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cùng trong chuỗi hoạt động, Cuộc thi xây dựng và triển khai bài giảng về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu được phát động trong tháng 9/2026 tới sinh viên các trường đào tạo giáo viên. Cuộc thi thu hút hơn 200 bài dự thi đến từ 4 trường: Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Đại học Thủ đô Hà Nội và Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.

Qua vòng loại, 10 bài giảng xuất sắc được lựa chọn vào vòng chung kết diễn ra ngày 12/10/2026 tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, với sự tham gia của 40 sinh viên đến từ 4 trường. Các đội thi xây dựng bài giảng xoay quanh ba nhóm nội dung: quyền trẻ em và an toàn trong thiên tai; phòng, chống và ứng phó với thiên tai; thích ứng với biến đổi khí hậu và các hành vi xanh.

Cuộc thi góp phần rèn luyện năng lực thiết kế bài giảng, phương pháp truyền thông giáo dục về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu cho sinh viên sư phạm. Đây cũng là hoạt động tạo nguồn bài giảng có khả năng tiếp tục sử dụng trong nhà trường, góp phần lan tỏa kiến thức, kỹ năng đến học sinh và cộng đồng.

Với cách tiếp cận sáng tạo, Cuộc thi "Dance Storm - Vũ điệu ứng phó thiên tai" được phát động tới hơn 19.000 học sinh, sinh viên, đoàn viên, hội viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Tại vòng chung kết, các đội sử dụng nhiều hình thức nghệ thuật như múa, nhảy hiện đại, hiphop, nhạc kịch, flashmob để thể hiện chủ đề "Chống chịu thiên tai: Bắt đầu từ mỗi ngôi nhà". Các tiết mục tập trung truyền tải thông điệp về chủ động phòng, chống thiên tai, xây dựng khả năng chống chịu từ mỗi gia đình, đề cao tinh thần trách nhiệm và đoàn kết trong cộng đồng.

Thông qua nghệ thuật và sự tham gia của học sinh, sinh viên, cuộc thi góp phần đưa thông điệp phòng, chống thiên tai đến gần hơn với giới trẻ, tạo môi trường để người trẻ phát huy khả năng sáng tạo, kỹ năng biểu diễn và tinh thần làm việc tập thể.

Chuỗi hoạt động trong tháng 10 góp phần lan tỏa thông điệp "Khả năng chống chịu bắt đầu từ mỗi ngôi nhà", tăng cường sự tham gia của học sinh, sinh viên và cộng đồng trong nâng cao nhận thức, kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai, hướng tới xây dựng khả năng chống chịu từ mỗi gia đình và cộng đồng.